Samenvatting didactisch handelen

Didactisch handelen 1

Het didactisch model
 Doelen en beginsituatie  vertrekpunt opzetten krachtige onderwijsleersituatie.
 Leerinhoud, werkvormen en leermiddelen  puzzelstukjes onderwijsleersituatie.
 Evaluatie  geeft richting aan onderwijsleersituatie zodat vooropgestelde doelen
bereikt kunnen worden.
 Doel: Beter in staat zijn om zelfstandig lessen uit te werken.




Les 1: Doelen – Lisa Caenen
1.1. Doelen als vertrekpunt voor een krachtige leeromgeving

 Doelen  belangrijk vertrekpunt bij opzetten krachtige leeromgeving.
 Leraar moet weten waarover les gaat, maar ook wat je ermee wil bereiken.
 Om te weten wat de doelen moeten zijn, moet je de beginsituatie/voorkennis van de
leerlingen kennen.
 Doelen helpen bij kiezen onderwerp van je les (welke leerinhoud, werkvormen en
leermiddelen gebruik ik best?).
 Doelen geven ook richting tijdens de les (waar langer bij stilstaan?).
 Doelen helpen je gerichte feedback geven.


1.2. Soorten doelen

I. Onderwijsdoelen (wat moeten lln kennen volgens overheid  minimumdoelen)
 Ontwikkelingsdoelen (kleuter)
 Eindtermen (lager onderwijs)
 Moeten duidelijk verwerkt zijn in leerplannen.
 Leergbiedgebonden:
LO, Mens en maatschappij, MV, Nl, Wetenschappen en techniek, Wiskunde en Frans
 Leergebiedoverschrijdend:
Leren leren en sociale vaardigheden

1

, II. Leerplandoelen
 Opgemaakt door onderwijskoepels (Herhaling semester 1)




 In een leerplan staan onderwijsdoelen die de overheid vastlegt
 Leerplandoelen worden gekozen door de leraar en opgenomen in de voorbereiding.
 Bij keuze hou je rekening met harmonische ontwikkeling van de leerlingen.


Leerplannen GO
 1998
 Leerplan gewoon basisonderwijs met deelleerplan lager onderwijs
 Deelleerplan lager onderwijs geordend volgens leergebieden: LO, MV, taal,
taal-frans, WERO en wiskunde.
 Leergebiedoverschrijdende ET leren leren en sociale vaardigheden
nagestreefd binnen alle leergebieden.
 Algemene doelen (doelen Pedagogisch Project GO) (Eigen leefwereld
kinderen verwerken)
 Basisdoelen (minimumprogramma)  Imperatief
 Differentiële doelen (verdiepingen en uitbereidingen)  indicatief
 Attitudinale doelen (inspanningsverplichting)


Leerplannen OVSG
 Leerplannen voor alle leergebieden.
 Leergebiedoverschrijdend ontwikkelingsplan ICT en ontwikkelingsplan leren
leren.
 In doelenboek voor kleuterschool en doelenboek voor de lagere school zijn
alle leerplandoelen samengebracht.




2

,Leerplan ZILL (zin in leren! Zin in leven!)
 Vanaf 1 september 2020
 Katholieke scholen
 Leerinhouden geordend in 10 ontwikkelvelden:

 Persoonsgebonden ontwikkelvelden
-socio-emotionele ontwikkeling
-ontwikkeling van een innerlijk kompas
-ontwikkeling van initiatief en verantwoordelijkheid
-motorische en zintuiglijke ontwikkeling
 Cultuurgebonden ontwikkelvelden
-ontwikkeling van oriëntatie op de wereld
-mediakundige ontwikkeling
-muzische ontwikkeling
-taalontwikkeling
-ontwikkeling van wiskundig denken
-rooms-katholieke godsdienst




III. Leerdoelen
 Leerinhoud + leeractiviteit
 Leerinhoud => Inhoud die leerlingen leren of waarmee de leerlingen iets
doen. Kennis, vaardigheden of attitudes
 Leeractiviteit => Wat de leerlingen doen met de leerinhoud
Ik lees natuurlijke getallen tot 10 000 000.
Ik schrijf natuurlijke getallen tot 10 000 000.


 Formuleren: beginnen met ‘ik kan…’ of ‘ik…’
Ik kan natuurlijke getallen optellen tot 10 000 000.
Ik plaats natuurlijke getallen tot 10 000 000 op een getallenas.
 Blik op het einde van de les terug op wat de lln nu precies geleerd hebben.


3

,  Afspraken bij opstellen leerdoelen:
Herdere en positieve taal
Duidelijke afbakening
Enkelvoudig leerdoel (vermijd het woordje ‘en’)


Les 2: Beginsituatie – Marie-Sophie Groenweghe
2.1. De beginsituatie van de leerlingen als vertrekpunt voor een krachtige leeromgeving.
 Belangrijk om als leerkracht goed beeld te hebben van elk kind.
 Wat kunnen/kennen de leerlingen al? Wat interesseert de leerlingen? Hoe
gedragen de leerlingen zich in verschillende situaties?  voorkennis
 Beginsituatie: slaat op elementen waarmee je rekening houdt om een les te
kunnen starten => Universal Design of Learning (rekening houden met
iedereen)




 Leerkracht voldoende aandacht voor beginsituatie  leergerichte
onderwijsvisie
 Leerkracht moet beschikken over onderzoekende houding en voldoende
kennis om beginsituatie te achterhalen.

 Vygotsky: zone van de naaste ontwikkeling
 Actuele beginsituatie: wat kan het kind zonder hulp?
 Toekomstige beginsituatie: Wat kan het kind onder begeleiding en is
een synoniem voor de zone van naaste ontwikkeling.
 Kinderen worden uitgedaagd: makkelijke leerstof zorgt ervoor dat interesse
verloren gaat, terwijl te moeilijke leerstof de leerlingen gefrustreerd doet
afhaken.


2.2. Een verkenning van de beginsituatie
2.2.1. Beginsituatie van de doelgroep
 Observatiewijzer (pestgedrag, leidersfiguren, vrienden,…)


4