Samenvatting MFP Bloedsomloop - fysiologie

LES 1: Inleiding
De rol van het CV systeem:
 Primair = distributie van nutritie (= glucose, O2, …) voor cellen en
verwijderen van afvalproducten (= CO2, lactaat, …)
 Secundair =
o verspreiden van chemische signalen (= hormonen en
neurotransmitters)
o rol in homeostase vd lichaamstemperatuur (transport van warmte
van centraal naar lichaamsoppervlakte)
o rol in de afweer

organisatie van het CV systeem:
 pomp = hart (300 g)
o pulsatiele pomp : systole (= contractiefase) en diastole (=
vullingsfase)
o pompt bloed in bloedvaten  levert druk
o in serie (RV  LV)
 circulerende vloeistof = bloed
o cellen + plasma
o total body water = 60% vh lichaamsgewicht en is verdeeld in 3
compartimenten
 circulerende plasma = 3 liter
 intracellulair = 30 liter
 interstitieel = 12 liter
 leidingen = bloedvaten
o systemische (= hoge druk) circulatie
 capaciteit  venen
 uitwisseling  capillairen
 weerstand  arteriolen
 verdeling  aorta en grote arteries
o pulmonale (= lage druk) circulatie

bloedstroom wordt aangedreven door een pomp die druk levert tegen een
weerstand:
 vereenvoudigt : 1 rechte buis met een constante druk, vaste weerstand en
constante flow
 realiteit: hart geeft ± constante druk (Δ P aorta – vena cava) & variabele
stroming en weerstand in functie van fysiologische omstandigheden
hartdebiet = cardiac output = CO (l/min)




 MAP = mean arterial pressure
 SVR = systemic vascular resistance
 HR = heart rate (slagen/min)
 SV = stroke volume (ml/slag)

,In steady state: CO = total organ blood flow = veneuze retour
Distributie naar meeste organen parallel  uitzondering = lever die in serie staat
met GI-organen
 ¼ vd CO : skeletspieren
 ¼ vd CO : lever en GI
 1/5 vd CO : nieren
Perifere weerstand R:
 Omgekeerd evenredig met diameter vh vat (4e macht)
 Recht evenredig met de viscositeit (η) + lengte van het bloedvat (l)




LES 2: microcirculatie




Rol vd microcirculatie :
 Voeding: uitwisselen van
o Gassen
o Voedingsstoffen
o Afvalstoffen
o Water
 Andere functies
o Nieren: ultrafiltratie
o Huid: warmte uitwisseling
o Signaalfunctie (hormonen)
o Verdediging (stolling & ontsteking)

,ANATOMIE vd microcirculatie
= geheel van arteriolen, capillairen en venulen  ↑ opp, ↓ snelheid en ↓ druk
 Arteries : meerdere lagen gladde spiercellen (VSMC)
 Arteriolen : 1 laag VSMC met innervatie
o Metarteriolen
o Precapillaire sfincter
 Capillairen : 1 enkele laag endotheelcellen met basale membraan
o Interne diameter 2-5 µm
o Zeer dunne wand : 200-300 nm
o Ruimte tussen 2 endotheelcellen = cleft
 10-15 nm
 Regio’s van adhering junctions = 4 nm
 Tight juction: fusie membranen
 Gaps = 100-1000 nm tussen cellen
o Openingen in endotheelcellen = fenestratie
 50-80 nm
 ± diafragma
groepen capillairen:
o Hersen-capillairen: BBB, tight juncitons
o Continue capillairen : meest frequent, clefts van 10-15 nm
o Gefenestreerde capillairen : epitheel zoals dundarm, dunne cellen +
fenestraties
o Sinusoidale/ discontinue capillairen : typisch id lever, gaps + grote
fenestraties


UITWISSELING v stoffen thv capillairen
1. Gasuitwisseling O2 en CO2 : diffusie, transcellulair
2. Kleine oplosbare stoffen zoals suiker, ureum, NaCl, … : diffusie,
paracellulair
3. Macromoleculen : paracellulair, transcytose
4. Water : convectie
Diffusie = beweging van stoffen obv concentratieverschillen
 Evenredig met de permeabiliteit
 Evenredig met het concentratieverschil
 Wet van Fick
Convectie = beweging van stoffen obv drukverschillen (hydrostatisch –
osmotisch)
Gasuitwisseling id capillairen (O2 en CO2)  transcellulaire diffusie
O2 is aanwezig in 2 vormen:
 Opgelost = pO2 = beschikbaar voor diffusie
 Gebonden aan Hb (98%)

, CO2 aanwezig als:
 Vnml als HCO3- (90%)
 Opgelost = 5% = beschikbaar voor diffusie
Model voor gasuitwisseling = weefselcilinder van KROGH:
Eigenschappen vd weefselcilinder rondom 1 capillair bepalen de snelheid van
diffusie van CO2 en O2  model voorspelt de verandering/ val vd
zuurstofspanning pO2 over de lengte vd capillair = verschil in pO2 tussen
arteriele en veneuze kant = O2 uitwisseling
De straal vd weefselcilinder hangt af vd densiteit vh capillaire netwerk
 Densiteit = hoog in weefsels met hoog metabolisme (hart) en id longen
 Densiteit = laag in weefsels met laag metabolisme (kraakbeen)
Zuurstofextractie ve orgaan uitdrukken als:
 Arterio-veneus verschil in O2 concentratie : [O2]a - [O2]v



 Extractie ratio : = …%
2 belangrijkste factoren: capillaire flow (F) & metabole vraag (QO2)


= principe van Fick
- Hoge flow = lage extractie
lage flow = hoge extractie
- QO2 hoog = extractie hoog
QO2 laag = lage extractie
- Hoge flow bij zelfde metabole vraag = hoge QO2
Lage flow bij zelfde metabole vraag = lage QO2
- Hoge metabole vraag bij zelfde flow = hoge QO2  hoge extractie
Lage metabole vraag bij zelfde flow = lage QO2  lage extractie


Normaalwaarden:

Arterieel Gemengd veneus

pO2 95 mmHg 40 mmHg

O2 saturatie (%) 97% 70-75%

O2 hoeveelheid 20 ml/dl 15 ml/dl

pCO2 40 mmHg 45 mmHg



Zuurstofverbruik: