Samenvatting Maatschappijleer Havo 4 H1 en H2

Samenvatting maatschappijleer

H1 – Wat is maatschappijleer?
Paragraaf 1 – Waarom maatschappijleer?
Wat is maatschappijleer: bij maatschappijleer bekijk je de samenleving vanuit verschillende invalshoeken.
Overal waar mensen met elkaar te maken hebben zijn afspraken en regels.
Dilemma = Als het gaat om een lastige keuze tussen twee of meer negatieve alternatieven.
Vier thema’s maatschappijleer
 Nederland als rechtsstaat.
Kernvraag: Wat is volgens jou het beste evenwicht tussen rechtsbescherming en rechtshandhaving?
 De Nederlandse parlementaire democratie.
In een parlementaire democratie wordt de bevolking van het land vertegenwoordigd door het parlement.
Kernvraag: Op welke manier kan Nederland volgens jou het best geregeerd worden?
 De pluriforme samenleving
Net als veel landen is Nederland pluriform; letterlijk veelvormig. Er wonen veel mensen met verschillende
leefwijzen, verschillende normen en waarden en soms van verschillende etnische komst.
Kernvraag: Hoe vind jij dat mensen met verschillende leefwijzen het beste met elkaar kunnen omgaan?
 Nederlandse verzorgingsstaat
In een verzorgingsstaat zorgt de overheid voor de burgers.
Kernvraag: Wanneer moeten mensen volgens jou hun problemen zelf oplossen en wanneer moet dat met
hulp van de overheid?


Maatschappelijk probleem (denk aan; fileprobleem, drugsprobleem)
1. Grote groepen hebben er last van
2. Probleem heeft te maken met een tegenstellingen (politieke visie, geloofs- of levensovertuiging,
maatschappelijke posities)
3. Het probleem is alleen op te lossen door de overheid
Een probleem is ALLEEN een maatschappelijk probleem als het voldoet aan alle drie de punten gelden.
Compromis = tussenoplossing
Mening geven: eigen argument – sterkste argument tegenpartrij – eigen argument
Paragraaf 2 – De kernbegrippen
Normen en waarden
Waarden = Ideeën waarvanuit men zijn leven inricht, geen regelwet, meestal ‘sociale’ verplichtingen.
Normen = Wetten, kloppen met waarden. Fatsoennormen = gedrag, men gaat ervan uit dat je dit (niet)
doet.

, Een belang is een voor- of nadeel dat iemand bij iets heeft.


Macht = mogelijkheid jouw wil aan anderen op te leggen, desnoods tegen de wil van de ander in.
Gezag = anderen gaan deels akkoord met jouw macht en men hoeft niet tegen de wil in mee te werken
Gezag= anderen werken vrijwillig met je mee


Machtsmiddelen:
 Wet
 Massaliteit
 Kennis
 Mogelijkheid tot gebruiken van geweld
 Kapitaal; geld, machines, fabrieken
 Traditie


Samenlevingen veranderen voortdurend. Daarom zijn normen, waarden, belangen en macht niet voor
iedereen hetzelfde. Deze verschillen hebben te maken met…
…de plaats waar je woont. Wetten en belangen kunnen hier anders zijn dan op andere plaatsen.
…de tijd waarin je leeft. Wetten veranderen met de tijd.
…de groep waar je bij hoort. Bijvoorbeeld internationaal georiënteerde jongeren beschouwen culturele
uitwisselingen als leuk, anderen vinden dit misschien niet leuk.


Als veel mensen rekening houden met wat anderen vinden en de manier waarop ze leven, ontstaat er
sociale cohesie. Sociale cohesie is de samenhang tussen mensen in een gemeenschap of samenleving.

Analysevragen
Actoren

1 Wat is het probleem?
2 Wie zijn de actoren/ wie zijn erbij betrokken?
3 Welke normen en waarden spelen een rol bij het probleem?
4 Welke belangen hebben de actoren?
5 Welke normen, waarden en/of belangen heb jij bij deze kwestie?


Politieke besluitvorming

1 Wat is het probleem?
2 Welk beleid voert de overheid met betrekking tot dit probleem?
3 Welke wetten gaan over deze kwestie en welke staan ter discussie?
4 Wat vinden de politieke partijen van deze kwestie?
5 Wat vind jij van dit probleem?




Oorzaken en gevolgen