KTH1 Communicatie
Overzicht:
-Algemene Inleiding
-Les 1: Rood=Grote kans examen
1. Rollen van een kinesitherapeut P=Patient
2. Basishouding T=(kinesi)Therapeut
-Les 2:
1. Verbale vs Non-verbale communicatie
2. Geschreven communicatie
3. Fase van een consult (Fase1): begin van het consult
-Les 3:
1. Basisprincipes van communicatie (Axioma’s)
2. Fase van een consult (Fase 2): informatie inwinnen
-Les 4:
4. Reflectief luisteren
5. Signalen opmerken en onderzoeken
6. Omgaan met gevoelens
7. Formuleren van doelen
-Les 5:(/Les QnA)
1. Therapeutisch en preventief handelen
2. Consult beëindigen
3. Toepassing Calgary-Cambridge Observatielijst
Inleiding
Basisprincipes van communicatie in de gezondheidszorg
Waarom is communicatie belangrijk in gezondheidszorg?
• Patient-centered care
=Patiëntgerichte zorg is het behandelen van een persoon die gezondheidszorg ontvangt met
waardigheid en respect en het betrekken van deze persoon bij alle beslissingen over zijn
of haar gezondheid.
->het zal zelden zijn dat je een P krijgt die jouw als enige zorgverstrekker heeft
->de P krijgt in alles dat we doen mee het recht om te beslissen->beter therapie resultaat
->5 onderling samenhangende componenten(Bower 2000):
1) het biopsychosociale perspectief
=niet alleen op diagnose niveau denken, je
kijkt ook naar wat er psychologisch(hoe
denkt de P erover),
sociaal(job,werk,hobbies..) bij betrokken is
2) de ‘patiënt-als-persoon’
3) de ‘arts/zorgverstrekker-als-persoon’
4) het delen van macht en
verantwoordelijkheid
=P of T staan niet boven elkaar, en er is
altijd een gedeelde verantwoordelijkheid
, 5) de therapeutische alliantie(Goede band tussen P-T)
->heeft te maken met de overeenstemming tussen P en T over het proces, de structuur
(taken) en de gewenste uitkomst (doelen) van de therapie en het empathische contact(de
band)
*Facility Atmosphere=gebeurt ook allemaal in context praktijk/ziekenhuis
*Organizational culture=Wat zijn de logistieke zaken die erbij komen
• Patient-centered Communication
1)Het uitlokken en begrijpen vd perspectieven vd P
->bv zorgen, ideeën, verwachtingen, behoeften, gevoelens en functioneren->kom je te weten
door goede vragen te stellen->perspectief P krijgen->moeten we dit begrijpen
->vb het zelfde kruisband letsel zullen 3 P anders ervaren
2)Het begrijpen vd P binnen zijn unieke psychosociale en culturele context
->Je moet een symptoom kunnen plaatsen binnen hoe de P dit begrijpt in zijn Psycho/culturele
context
->bv pijn word anders benaderd in verschillende culturen/religie, is hier disccusie over mogelijk
3) Het bereiken van een gezamenlijk begrip vd problemen vd P en de behandelingen die
overeenstemmen met de waarden vd P
->P en T gaan een gemeenschappelijk begrip hebben van wat de klachten zijn+de behandeling
zal worden
Shared-Decision making
=een formeel proces of instrument dat zorgverleners en patiënten helpt om samen de
behandelingsoptie te kiezen die het beste aansluit bij zowel het medische bewijs als bij de
prioriteiten en doelstellingen van de individuele P voor zijn zorg
->Samen met de P komen tot een behandeling die zal werken en P ziet zitten
->T heeft ook het recht therapie te weigeren als P een behandeling wilt doen waarvan je weet
dat deze schadelijk voor hem is
‘Patient-centred care’ in kinesitherapie:
Patiëntgerichtheid in de kinesitherapie->volgende aspecten worden aangeboden:
1) een geïndividualiseerde behandeling
2) voortdurende communicatie (verbaal en non-verbaal)
->heel consult, niet alleen bij anamnese
3) voorlichting tijdens alle aspecten van de behandeling
4) het werken met door de patiënt bepaalde doelen
5) een behandeling waarbij de patiënt wordt gesteund en in zijn kracht wordt gezet
->altijd positief stimuleren, bv ipv ‘wat doe je nu das fout, je moet da zo doen’->’je doet het
goed maar je kan het nog beter doen door X’
6) een kinesitherapeut met patiëntgerichte sociale vaardigheden, vertrouwen en kennis
Tick-box communicatie= enkel richten op het afvinken van taken of regels, zonder diepgang
Patiënt centered-communicatie= met veel vraagtekens (open vragen)
, Je moet tick-box en PC-communicatie kunnen herkennen voor examen
vb uit les->
Goede Patiënt-therapeut relatie zorgt voor:
• Betere Adherence bij oefenprogramma
• Patiënten volgen adviezen beter op
• Beter behandeleffect
• Tevredenheid van de patiënt over het consult is sterk gerelateerd aan het empathisch
contact
• Therapeuten zijn tevredener over hun werk en zien hun werk als waardevoller
• De prognose* voor patiënten met lage rugpijn is significant beter als ze hun interactie met
hun kinesitherapeut beter inschatten (*prognose=voorspelling vh verloop)
Les 1
Rollen van een kinesitherapeut
1. De kinesitherapeut als docent
• Informeren
->mogelijke verbanden tussen oorzaak en gevolg van het probleem
->oefening/techniek
• Taakgerichte communicatiestijl
->Kennis overdracht op een vriendelijke/respectvolle manier
• Lekentaal
->De informatie moet duidelijk zijn voor de P->Patiënten taal
,2. De kinesitherapeut als detective
➔ Als detective heb je aandacht voor de huidige situatie, maar ook hindernissen,
hulpbronnen en de gewenste toestand
• Als expert op gebied van bewegen voortdurend observeren wat de patiënt zegt en doet.
• Het klinisch redeneerproces samen met de patiënt staat centraal
• Er is een dialoog tussen patiënt en kinesitherapeut.
• De patiënt participeert in het proces.
Vb een polsprobleem door een zenuwknelling in de nek, doet pijn in de pols->als je dan de nek
onderzoekt begrijpt de P dit niet, dus leg je uit aan de P dat dit mogelijk aan de nek ligt en dat je
dit daarom onderzoekt
Je moet ontdekken welke zaken gaan helpen of
verhinderen om van de huidige toestand naar de
gewenste toestand te gaan. ->
3. De kinesitherapeut als coach
=Belangrijk->als je die rol aanneemt ga je vanaf het begin duidelijk maakt aan de P dat hij mee
verantwoordelijk is aan het revalidatieproces
• Begeleiden door te ‘gidsen’
->In keuzes maken
->P verantwoordelijkheid nemen
• T spreekt Zelfregulatie vd P aan
= het vermogen van de P voor self-management=het proces dat de P alle tools heeft om
uiteindelijk deze voor de rest van zijn leven toe te passen.
Bv, Eens dat een P lage rugpijn heeft gehad is de kans dat dit terug komt ergens in zijn
leven heel groot, dus om te zorgen dat hij niet elke keer naar de kine moet gaan moet je ze
coachen om zelf na te denken over wat hij heeft geleerd bij zijn vorige revalidatie en dit zelf
toe te passen.
• Rekening houde met de aandoening
maar ook met de klachtbeleving vd P
->via aandoening-klacht model
• Aandacht hebben voor individuele
behoeftes en voorkeuren
,Het zelfde uitgelegd via het stress-coping model, staan dezelfde begrippen is als eerder uitgelegd.
Bij het communiceren met de T heeft de P 2 typen van behoeften:
• Cognitieve(instrumentele) behoeften= de wil om te weten en begrijpen
->wat is er aan de hand (huidige situatie/ klacht)
->wat de toekomst te bieden heeft (gewenste situatie)
• Actieve behoeften= de wil om zelf begrepen te worden
->zorgen bespreekbaar kunnen maken
->gerustgesteld, gesteund, geaccepteerd en gerespecteerd willen worden
Bij de 2 types moet de T zich op een andere manier openstellen
-Cognitieve behoeften:
->vraagt om instrumentele communicatie(uitleggen hoe het werkt)
-Affectieve behoeften:
->vraagt om ondersteunende communicatie
->empathisch, congruent(=je non- en verbale communicatie moet aansluiten op elkaar) en echt
zijn
->door gebruik te maken van:
• Stilten
• Actief luisteren
• Ingaan op verbale en non-verbale reacties vd P
• Reflecties, begrip tonen, oogcontact maken
*‘empathie’, gaat verder dan inlevingsvermogen Bv. Patiënt met geamputeerd been -> “ik begrijp
dat je het moeilijk hebt”
→ Is geen empathie! Je kan het niet begrijpen als je niet in zelfde situatie zit
→ Empathie = DE WIL om te begrijpen(de P moet begrijpen dat je hem wilt ondersteunen in hoe
hij hiermee gaat leven)
Als je al deze dingen doet krijg je
• betere probleemgestuurde coping
• betere emotionele coping
(Samengevat)Therapeut als coach 2 dingen heel belangrijk:
-het zelfregulerend effect als zelf management
, -Instrumenteel uitleggen en tegelijkertijd laten aanvoelen dat je begrijpt hoe de P zich voelt binnen
de pathologie
4. De kinesitherapeut als vertrouwenspersoon
->Er zijn veel details die de P alleen gaat vertellen als hij je vertrouwt
->Dit hangt samen met de andere rollen(docent, detective,coach)
Als er u dingen frustreren mag dit benoemd worden op een respectvolle manier, anders heeft dit
invloed op de P-T relatie dus zorg dat je zelf consequent bent en bij frustraties je dit ook aan de P
kunt zeggen.
Basishouding van de kinesitherapeut:
3 basishoudingen volgens Rogers
1. Echtheid
2. Onvoorwaardelijke acceptatie en respect
3. Empathie
(STAAT OP EINDE GECOPY-PASTE, KENNEN ZO WORD HET GEVRAAGD, SWS EX VRG)
1. Echtheid
-> Jezelf zijn in het contact, niet verschuilen achter een beroepsfaçade
->Authentiek, natuurlijk en spontaan zijn
->Je wil de P zijn hulpvraag vanuit oprechte belangstelling en werkelijke betrokkenheid leren
kennen
->congruentie tss wat je werkelijk denkt en doet, en tss je non-verbale en verbale communicatie
->Zelfkennis->beseffen wat je initiële reacties zijn bv bij een irritatie met je ogen rollen.
2. Respect en acceptatie
->=Onvoorwaardelijk
->De P aanvaarden zoals deze is zonder oordeel
-> Respecteren en accepteren is ook grenzen stellen aan lastig gedrag, zonder de persoon zelf
af te wijzen
≠ goedkeuren van diens gedrag
≠ dat je geen grenzen mag stellen
3. Empathie
= eigenschap dat je de gevoelens of gedachten van een ander aanvoelt
=het vermogen hebben om zich in te leven in de situatie en gevoelens van anderen.
->Heeft een positief effect op:
• P tevredenheid
• Therapietrouw
• Vermindering in angst of stress (de grootste voorspeller of P niet naar arst gaat is
angst/stress)
->Je kan empathie trainen dmv goede opleiding (de essentie van dit vak bv)
->belangrijk om de balans te vinden (je bent te empathisch->put jezelf uit)
Overzicht:
-Algemene Inleiding
-Les 1: Rood=Grote kans examen
1. Rollen van een kinesitherapeut P=Patient
2. Basishouding T=(kinesi)Therapeut
-Les 2:
1. Verbale vs Non-verbale communicatie
2. Geschreven communicatie
3. Fase van een consult (Fase1): begin van het consult
-Les 3:
1. Basisprincipes van communicatie (Axioma’s)
2. Fase van een consult (Fase 2): informatie inwinnen
-Les 4:
4. Reflectief luisteren
5. Signalen opmerken en onderzoeken
6. Omgaan met gevoelens
7. Formuleren van doelen
-Les 5:(/Les QnA)
1. Therapeutisch en preventief handelen
2. Consult beëindigen
3. Toepassing Calgary-Cambridge Observatielijst
Inleiding
Basisprincipes van communicatie in de gezondheidszorg
Waarom is communicatie belangrijk in gezondheidszorg?
• Patient-centered care
=Patiëntgerichte zorg is het behandelen van een persoon die gezondheidszorg ontvangt met
waardigheid en respect en het betrekken van deze persoon bij alle beslissingen over zijn
of haar gezondheid.
->het zal zelden zijn dat je een P krijgt die jouw als enige zorgverstrekker heeft
->de P krijgt in alles dat we doen mee het recht om te beslissen->beter therapie resultaat
->5 onderling samenhangende componenten(Bower 2000):
1) het biopsychosociale perspectief
=niet alleen op diagnose niveau denken, je
kijkt ook naar wat er psychologisch(hoe
denkt de P erover),
sociaal(job,werk,hobbies..) bij betrokken is
2) de ‘patiënt-als-persoon’
3) de ‘arts/zorgverstrekker-als-persoon’
4) het delen van macht en
verantwoordelijkheid
=P of T staan niet boven elkaar, en er is
altijd een gedeelde verantwoordelijkheid
, 5) de therapeutische alliantie(Goede band tussen P-T)
->heeft te maken met de overeenstemming tussen P en T over het proces, de structuur
(taken) en de gewenste uitkomst (doelen) van de therapie en het empathische contact(de
band)
*Facility Atmosphere=gebeurt ook allemaal in context praktijk/ziekenhuis
*Organizational culture=Wat zijn de logistieke zaken die erbij komen
• Patient-centered Communication
1)Het uitlokken en begrijpen vd perspectieven vd P
->bv zorgen, ideeën, verwachtingen, behoeften, gevoelens en functioneren->kom je te weten
door goede vragen te stellen->perspectief P krijgen->moeten we dit begrijpen
->vb het zelfde kruisband letsel zullen 3 P anders ervaren
2)Het begrijpen vd P binnen zijn unieke psychosociale en culturele context
->Je moet een symptoom kunnen plaatsen binnen hoe de P dit begrijpt in zijn Psycho/culturele
context
->bv pijn word anders benaderd in verschillende culturen/religie, is hier disccusie over mogelijk
3) Het bereiken van een gezamenlijk begrip vd problemen vd P en de behandelingen die
overeenstemmen met de waarden vd P
->P en T gaan een gemeenschappelijk begrip hebben van wat de klachten zijn+de behandeling
zal worden
Shared-Decision making
=een formeel proces of instrument dat zorgverleners en patiënten helpt om samen de
behandelingsoptie te kiezen die het beste aansluit bij zowel het medische bewijs als bij de
prioriteiten en doelstellingen van de individuele P voor zijn zorg
->Samen met de P komen tot een behandeling die zal werken en P ziet zitten
->T heeft ook het recht therapie te weigeren als P een behandeling wilt doen waarvan je weet
dat deze schadelijk voor hem is
‘Patient-centred care’ in kinesitherapie:
Patiëntgerichtheid in de kinesitherapie->volgende aspecten worden aangeboden:
1) een geïndividualiseerde behandeling
2) voortdurende communicatie (verbaal en non-verbaal)
->heel consult, niet alleen bij anamnese
3) voorlichting tijdens alle aspecten van de behandeling
4) het werken met door de patiënt bepaalde doelen
5) een behandeling waarbij de patiënt wordt gesteund en in zijn kracht wordt gezet
->altijd positief stimuleren, bv ipv ‘wat doe je nu das fout, je moet da zo doen’->’je doet het
goed maar je kan het nog beter doen door X’
6) een kinesitherapeut met patiëntgerichte sociale vaardigheden, vertrouwen en kennis
Tick-box communicatie= enkel richten op het afvinken van taken of regels, zonder diepgang
Patiënt centered-communicatie= met veel vraagtekens (open vragen)
, Je moet tick-box en PC-communicatie kunnen herkennen voor examen
vb uit les->
Goede Patiënt-therapeut relatie zorgt voor:
• Betere Adherence bij oefenprogramma
• Patiënten volgen adviezen beter op
• Beter behandeleffect
• Tevredenheid van de patiënt over het consult is sterk gerelateerd aan het empathisch
contact
• Therapeuten zijn tevredener over hun werk en zien hun werk als waardevoller
• De prognose* voor patiënten met lage rugpijn is significant beter als ze hun interactie met
hun kinesitherapeut beter inschatten (*prognose=voorspelling vh verloop)
Les 1
Rollen van een kinesitherapeut
1. De kinesitherapeut als docent
• Informeren
->mogelijke verbanden tussen oorzaak en gevolg van het probleem
->oefening/techniek
• Taakgerichte communicatiestijl
->Kennis overdracht op een vriendelijke/respectvolle manier
• Lekentaal
->De informatie moet duidelijk zijn voor de P->Patiënten taal
,2. De kinesitherapeut als detective
➔ Als detective heb je aandacht voor de huidige situatie, maar ook hindernissen,
hulpbronnen en de gewenste toestand
• Als expert op gebied van bewegen voortdurend observeren wat de patiënt zegt en doet.
• Het klinisch redeneerproces samen met de patiënt staat centraal
• Er is een dialoog tussen patiënt en kinesitherapeut.
• De patiënt participeert in het proces.
Vb een polsprobleem door een zenuwknelling in de nek, doet pijn in de pols->als je dan de nek
onderzoekt begrijpt de P dit niet, dus leg je uit aan de P dat dit mogelijk aan de nek ligt en dat je
dit daarom onderzoekt
Je moet ontdekken welke zaken gaan helpen of
verhinderen om van de huidige toestand naar de
gewenste toestand te gaan. ->
3. De kinesitherapeut als coach
=Belangrijk->als je die rol aanneemt ga je vanaf het begin duidelijk maakt aan de P dat hij mee
verantwoordelijk is aan het revalidatieproces
• Begeleiden door te ‘gidsen’
->In keuzes maken
->P verantwoordelijkheid nemen
• T spreekt Zelfregulatie vd P aan
= het vermogen van de P voor self-management=het proces dat de P alle tools heeft om
uiteindelijk deze voor de rest van zijn leven toe te passen.
Bv, Eens dat een P lage rugpijn heeft gehad is de kans dat dit terug komt ergens in zijn
leven heel groot, dus om te zorgen dat hij niet elke keer naar de kine moet gaan moet je ze
coachen om zelf na te denken over wat hij heeft geleerd bij zijn vorige revalidatie en dit zelf
toe te passen.
• Rekening houde met de aandoening
maar ook met de klachtbeleving vd P
->via aandoening-klacht model
• Aandacht hebben voor individuele
behoeftes en voorkeuren
,Het zelfde uitgelegd via het stress-coping model, staan dezelfde begrippen is als eerder uitgelegd.
Bij het communiceren met de T heeft de P 2 typen van behoeften:
• Cognitieve(instrumentele) behoeften= de wil om te weten en begrijpen
->wat is er aan de hand (huidige situatie/ klacht)
->wat de toekomst te bieden heeft (gewenste situatie)
• Actieve behoeften= de wil om zelf begrepen te worden
->zorgen bespreekbaar kunnen maken
->gerustgesteld, gesteund, geaccepteerd en gerespecteerd willen worden
Bij de 2 types moet de T zich op een andere manier openstellen
-Cognitieve behoeften:
->vraagt om instrumentele communicatie(uitleggen hoe het werkt)
-Affectieve behoeften:
->vraagt om ondersteunende communicatie
->empathisch, congruent(=je non- en verbale communicatie moet aansluiten op elkaar) en echt
zijn
->door gebruik te maken van:
• Stilten
• Actief luisteren
• Ingaan op verbale en non-verbale reacties vd P
• Reflecties, begrip tonen, oogcontact maken
*‘empathie’, gaat verder dan inlevingsvermogen Bv. Patiënt met geamputeerd been -> “ik begrijp
dat je het moeilijk hebt”
→ Is geen empathie! Je kan het niet begrijpen als je niet in zelfde situatie zit
→ Empathie = DE WIL om te begrijpen(de P moet begrijpen dat je hem wilt ondersteunen in hoe
hij hiermee gaat leven)
Als je al deze dingen doet krijg je
• betere probleemgestuurde coping
• betere emotionele coping
(Samengevat)Therapeut als coach 2 dingen heel belangrijk:
-het zelfregulerend effect als zelf management
, -Instrumenteel uitleggen en tegelijkertijd laten aanvoelen dat je begrijpt hoe de P zich voelt binnen
de pathologie
4. De kinesitherapeut als vertrouwenspersoon
->Er zijn veel details die de P alleen gaat vertellen als hij je vertrouwt
->Dit hangt samen met de andere rollen(docent, detective,coach)
Als er u dingen frustreren mag dit benoemd worden op een respectvolle manier, anders heeft dit
invloed op de P-T relatie dus zorg dat je zelf consequent bent en bij frustraties je dit ook aan de P
kunt zeggen.
Basishouding van de kinesitherapeut:
3 basishoudingen volgens Rogers
1. Echtheid
2. Onvoorwaardelijke acceptatie en respect
3. Empathie
(STAAT OP EINDE GECOPY-PASTE, KENNEN ZO WORD HET GEVRAAGD, SWS EX VRG)
1. Echtheid
-> Jezelf zijn in het contact, niet verschuilen achter een beroepsfaçade
->Authentiek, natuurlijk en spontaan zijn
->Je wil de P zijn hulpvraag vanuit oprechte belangstelling en werkelijke betrokkenheid leren
kennen
->congruentie tss wat je werkelijk denkt en doet, en tss je non-verbale en verbale communicatie
->Zelfkennis->beseffen wat je initiële reacties zijn bv bij een irritatie met je ogen rollen.
2. Respect en acceptatie
->=Onvoorwaardelijk
->De P aanvaarden zoals deze is zonder oordeel
-> Respecteren en accepteren is ook grenzen stellen aan lastig gedrag, zonder de persoon zelf
af te wijzen
≠ goedkeuren van diens gedrag
≠ dat je geen grenzen mag stellen
3. Empathie
= eigenschap dat je de gevoelens of gedachten van een ander aanvoelt
=het vermogen hebben om zich in te leven in de situatie en gevoelens van anderen.
->Heeft een positief effect op:
• P tevredenheid
• Therapietrouw
• Vermindering in angst of stress (de grootste voorspeller of P niet naar arst gaat is
angst/stress)
->Je kan empathie trainen dmv goede opleiding (de essentie van dit vak bv)
->belangrijk om de balans te vinden (je bent te empathisch->put jezelf uit)
