H1: Het wat en hoe neurowetenschappen
Anatomie en methoden
Het zenuwstelsel:
Verwerkt zintuigelijke informatie
Maakt het lichaam klaar voor actie of rust
Zet emotionele en cognitieve processen in gang
Stuurt spieren en organen aan
Ontvangt en stuurt signalen van en naar verschillende lichaamsdelen
Het zenuwstelsel bestaat uit:
- Brein (centrale verwerkingseenheid)
- Ruggenmerg
- Zenuwen in ons lichaam
Een neuron (zenuwcel) verwerkt informatie en geeft die door aan andere cellen.
- Rustpotentiaal = neuron wordt niet geprikkeld en zit in rusttoestand.
- Actiepotentiaal = een elektrische golf gaat door het axon. Dit gebeurt doordat positief
geladen deeltjes (natriumionen) naar binnen stromen. Deze golf eindigt bij een aantal
vertakkingen aan het uiteinde van het axon de presynaptische eindknoppen.
Als de prikkeling niet boven een bepaalde drempel komt, dan vindt er geen actiepotentieel plaats. Als
de drempel overschreden wordt, dan vindt er altijd een actiepotentieel plaats van ongeveer dezelfde
grootte, ongeacht hoever de drempel overschreden is. Om weer terug naar de rustpotentiaal te gaan
stromen (positief geladen) kaliumionen uit het neuron.
Axon
- Bedekt met een isolerende, witgekleurde laag van vetmoleculen myelinelaag.
Hierdoor kan het actiepotentiaal sneller door het axon verplaatsen.
- In de niet geïsoleerde delen (knopen van Ranvier) stromen er nieuwe positief geladen
natriumdeeltjes naar binnen voor een extra impuls.
,Door een actiepotentiaal geven de presynaptische eindknoppen een chemische stof
(neurotransmitter) af in de synaptische kloof. Dit is de kleine ruimte tussen de presynaptische
eindknop en de postsynaptische receptoren van het naastliggende neuron.
De postsynaptische receptoren (die vaak in de dendrieten liggen) kunnen de neurotransmitters
binden. Wanneer er genoeg neurotransmitters zijn gebonden, kan in het naastliggende neuron een
nieuwe actiepotentiaal ontstaan.
Belangrijke neurotransmitters in ons brein:
- Dopamine - Serotine
- Adrenaline - Noradrenaline
- GABA - Glutamaat
- Acetylcholine
Anatomie van het zenuwstelsel
Centrale zenuwstelsel = brein + ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel = alle zenuwen buiten de hersenen en het ruggenmerg. Het bestaat uit:
Somatische zenuwstelsel → bestaat uit neuronen die informatie van de zintuigen naar het
centrale zenuwstelsel sturen en van daaruit naar spieren en klieren. Zo kun je bewust
bewegen (bijv. lopen, schrijven, praten) en reageren op prikkels van zintuigen.
Autonome zenuwstelsel → regelt automatisch functies van organen (zoals hartslag,
ademhaling, spijsvertering) zonder dat je erover hoeft na te denken.
Autonome zenuwstelsel bestaat uit:
1. Sympathische zenuwstelsel → bereidt het lichaam voor op actieve situaties zoals vechten of
vluchten (fight or flight).
o Dit zorgt voor een snellere hartslag, grotere pupillen, verwijding van
bloedvaten, diepere ademhaling en een lagere spijsverteringsactiviteit.
o Het lichaam kan hierdoor snel reageren, maar langdurige activiteit kan organen wel
iets belasten.
2. Parasympatische zenuwstelsel → helpt het lichaam rusten en herstellen na activiteit.
o Het zorgt voor meer speeksel, betere spijsvertering en een lagere hartslag.
o Zo kunnen bouwstoffen uit voedsel gebruikt worden om schade in het lichaam te
herstellen.
Beide zijn altijd actief
BVB: xtc sympatisxhe zenuwstelsel (pupilverwijding) & THC parasympatisch (pupilvernauwing)
Anatomie van he brein: hemisferen en verbindingsroutes
, Het brein kun je verdelen in twee cerebrale hemisferen (hersenhelften) De Longitudinale fissuur
scheidt de beide hemisferen.
De twee hemisferen werken samen en wisselen informatie uit.
De die belangrijke verbindingsroutes zijn:
1. Corpus callosum (hersenbalk)
2. Cingulum
3. Commisura anterior (voorste commisuur)
Anatomie en methoden
Het zenuwstelsel:
Verwerkt zintuigelijke informatie
Maakt het lichaam klaar voor actie of rust
Zet emotionele en cognitieve processen in gang
Stuurt spieren en organen aan
Ontvangt en stuurt signalen van en naar verschillende lichaamsdelen
Het zenuwstelsel bestaat uit:
- Brein (centrale verwerkingseenheid)
- Ruggenmerg
- Zenuwen in ons lichaam
Een neuron (zenuwcel) verwerkt informatie en geeft die door aan andere cellen.
- Rustpotentiaal = neuron wordt niet geprikkeld en zit in rusttoestand.
- Actiepotentiaal = een elektrische golf gaat door het axon. Dit gebeurt doordat positief
geladen deeltjes (natriumionen) naar binnen stromen. Deze golf eindigt bij een aantal
vertakkingen aan het uiteinde van het axon de presynaptische eindknoppen.
Als de prikkeling niet boven een bepaalde drempel komt, dan vindt er geen actiepotentieel plaats. Als
de drempel overschreden wordt, dan vindt er altijd een actiepotentieel plaats van ongeveer dezelfde
grootte, ongeacht hoever de drempel overschreden is. Om weer terug naar de rustpotentiaal te gaan
stromen (positief geladen) kaliumionen uit het neuron.
Axon
- Bedekt met een isolerende, witgekleurde laag van vetmoleculen myelinelaag.
Hierdoor kan het actiepotentiaal sneller door het axon verplaatsen.
- In de niet geïsoleerde delen (knopen van Ranvier) stromen er nieuwe positief geladen
natriumdeeltjes naar binnen voor een extra impuls.
,Door een actiepotentiaal geven de presynaptische eindknoppen een chemische stof
(neurotransmitter) af in de synaptische kloof. Dit is de kleine ruimte tussen de presynaptische
eindknop en de postsynaptische receptoren van het naastliggende neuron.
De postsynaptische receptoren (die vaak in de dendrieten liggen) kunnen de neurotransmitters
binden. Wanneer er genoeg neurotransmitters zijn gebonden, kan in het naastliggende neuron een
nieuwe actiepotentiaal ontstaan.
Belangrijke neurotransmitters in ons brein:
- Dopamine - Serotine
- Adrenaline - Noradrenaline
- GABA - Glutamaat
- Acetylcholine
Anatomie van het zenuwstelsel
Centrale zenuwstelsel = brein + ruggenmerg
Perifere zenuwstelsel = alle zenuwen buiten de hersenen en het ruggenmerg. Het bestaat uit:
Somatische zenuwstelsel → bestaat uit neuronen die informatie van de zintuigen naar het
centrale zenuwstelsel sturen en van daaruit naar spieren en klieren. Zo kun je bewust
bewegen (bijv. lopen, schrijven, praten) en reageren op prikkels van zintuigen.
Autonome zenuwstelsel → regelt automatisch functies van organen (zoals hartslag,
ademhaling, spijsvertering) zonder dat je erover hoeft na te denken.
Autonome zenuwstelsel bestaat uit:
1. Sympathische zenuwstelsel → bereidt het lichaam voor op actieve situaties zoals vechten of
vluchten (fight or flight).
o Dit zorgt voor een snellere hartslag, grotere pupillen, verwijding van
bloedvaten, diepere ademhaling en een lagere spijsverteringsactiviteit.
o Het lichaam kan hierdoor snel reageren, maar langdurige activiteit kan organen wel
iets belasten.
2. Parasympatische zenuwstelsel → helpt het lichaam rusten en herstellen na activiteit.
o Het zorgt voor meer speeksel, betere spijsvertering en een lagere hartslag.
o Zo kunnen bouwstoffen uit voedsel gebruikt worden om schade in het lichaam te
herstellen.
Beide zijn altijd actief
BVB: xtc sympatisxhe zenuwstelsel (pupilverwijding) & THC parasympatisch (pupilvernauwing)
Anatomie van he brein: hemisferen en verbindingsroutes
, Het brein kun je verdelen in twee cerebrale hemisferen (hersenhelften) De Longitudinale fissuur
scheidt de beide hemisferen.
De twee hemisferen werken samen en wisselen informatie uit.
De die belangrijke verbindingsroutes zijn:
1. Corpus callosum (hersenbalk)
2. Cingulum
3. Commisura anterior (voorste commisuur)
