Volledige samenvatting boekhouden gegeven door Dirk Meulemans

ONDERNEMINGSRECHT BOEKHOUDEN EN BALANSLEZEN

AUDIO OPNAME 1
BEGINSELEN VAN BOEKHOUDEN EN BALANSLEZEN

WAT IS BOEKHOUDEN?

Accounting = synoniem

Boekhouden = proces van het meter registreren en verwerken van economische transacties van een
entiteit en het samenvatten ervan tot financiële informatie.

Doel van boekhouden: creëren en verschaffen van financiële informatie over een entiteit.

Entiteit ® onderneming (kan handelszaak, vennootschap, VZW zijn)

NUT VAN BOEKHOUDEN

Boekhoudkundige informatie is nuttig voor zowel intern als extern gebruik.

Intern gebruik ® de boekhoudkundige informatie kan worden samengevat in managementrapporten voor
intern gebruik.

• Managers gaan financiële gegevens gebruiken voor planningsdoeleinden en controledoeleinden.
(Bv. productieplanning)
• Beleidsboekhouden/managementaccouting/exploitatieboekhouden ® voor interne gebruikers

Extern gebruik ® boekhoudgegevens, deze informatie is bestemd voor de stakeholders van de
onderneming.

• Stakeholders = verschillende belanghebbenden. Het gaat om aandeelhouders (= shareholders),
kredietverschaffers, obligatiehouders, werknemers, leveranciers, afnemers, omwonenden,
beleidsinstanties, concurrenten, …
• Externen gebruiken de informatie voor het nemen van boekhoudkundige beslissingen
Bv. kredietverschaffers hebben financiële informatie nodig bij beslissing tot toekenning van een
krediet; Ook aandeelhouders baseren zich op financiële info bij nemen van aankoop/verkoop
beslissingen van aandelen; Ook leveranciers, klanten en werknemers nemen beslissingen op
basis van de beschikbare financiële informatie.
• Er bestaat een informatie-assymetrie tussen de externen en de ondernemingsleiding, daarom is
de correctheid en betrouwbaarheid van financiële info erg belangrijk.
• Boekhoudsysteem dat gegevens voorziet voor externe gebruikers = financieel boekhouden of
algemene boekhouding




1

, Verschilpunten Financieel boekhouden (extern) Beleidsboekhouden (intern)

Doelgroep van info Externe belanghebbende Bedoeld voor interne beslissing
(stakeholders) informeren. nemers (management).

Omvang van de Beleidsvrijheid in beperkter omdat er Minder beperkingen omtrent
beslissingsvrijheid financiële info door externe beleidsvrijheid aangezien de
stakeholders zal worden gebruikt. informatie enkel door beslissing
nemers van de onderneming gebruikt
Getrouwheid en objectiviteit moet wordt.
bewaakt worden.
Bij het verzamelen en verwerken van de
Financieel boekhouden moet info kan een afweging gemaakt worden
gebeuren in overeenstemming met de van de kost van de extra
algemeen aanvaarde informatieverzameling.
boekhoudprincipes en in
overeenstemming met het
boekhoudrecht.

Tijdskader Georiënteerd op het verleden. Toekomst element komt meer aan
bod.
Er wordt gerapporteerd over een vaste
voorbije periode. Vaak wordt er maandelijks
gerapporteerd om de
beleidsbeslissingen tijdig en goed
geïnformeerd te kunnen nemen.

Voorwerp van de Er worden samenvattende rapporten Zee gedetailleerde rapporten.
rapportering geproduceerd met nadruk op het
bedrijf als entiteit. Info kan per fabriek/afdeling
/klant worden gerapporteerd.

Wij gaan het enkel hebben over financieel boekhouden.

2 PEILERS VAN FINANCIEEL BOEKHOUDEN

1. Boekhoudrecht ® wettelijk kader
2. Boekhoudprincipes


BOEKHOUDRECHT

Boekhoudrecht = geheel van de rechtsregels met betrekking tot het voeren van boekhouding en het
opstellen en openbaar maken van de jaarrekening met inbegrip van de hierop uitgeoefende controle

Elementen aan de basis van boekhoudrecht:

• Bewijsrecht:
o Tussen ondernemers in ondernemingszaken kan het bewijs geleverd worden met alle
middelen van recht.
o Het bewijs kan ook met de 2 bijzondere ondernemingsrechtelijke bewijsmiddelen (=
factuur en boekhouding).
o Boekhouding kan tegen een onderneming worden ingeroepen; ze leveren als een soort van
buitengerechtelijke bekentenis het bewijs op tegen degene die de boekhouding heeft
gemaakt.

2

, • Faillissementsrecht:
o Aan afwezigheid of vervalsing van een boekhouding werd een veroordeling voor bankbreuk
verbonden.
o Het is belangrijk dat alle informatie betrouwbaar is, daarom wordt er voorzien dat de info
die ter beschikking van de werknemersvertegenwoordigers door een revisor moeten
worden nagekeken.
• Europees recht:
o Op Europees vlak werden verschillende richtlijnen goedgekeurd om het
jaarrekeningenrecht te harmoniseren binnen de landen van de Europese unie.
o De 3 belangrijkste lichtlijnen:
I. De 4de richtlijn over de enkelvoudige jaarrekening
II. De 7de richtlijn over de geconsolideerde jaarrekening
III. De 8ste richtlijn over de controle van de boekhouding en de jaarrekening


WAAR VINDT JE BOEKHOUDRECHT TERUG?

Boekhoudrecht ligt vervat in 2 boeken:

1. Wetboek van economisch recht (WER) ® alles wat te maken heeft met het voeren van
boekhouding
2. Wetboek van vennootschappen en verenigingen ® alles wat te maken heeft met de
jaarrekeningen, het jaarverslag en de controle op de jaarrekeningen

Op die wetgeving zijn er uitvoeringsbepalingen, koninklijke besluiten en ministeriële besluiten.

Een belangrijke bron voor de studie van het boekhoudrecht is ook de adviezen van de commissie voor de
boekhoudkundige normen. De commissie bestaat uit een aantal experten, deze formuleren adviezen. De
adviezen zijn juridisch niet bindend, maar ze hebben in de praktijk grote morele waarde.


WIE MOET BOEKHOUDING VOEREN?

Het moet gaan om een onderneming.

Wat zijn ondernemingen?

• Natuurlijke personen die een economische activiteit uit oefenen
• Rechtspersonen (handelsvennootschappen, NV, BV, VZW, VME)

Verplichtingen i.v.m. het voeren van boekhouding, worden gedifferentieerd naar gelang omvang van de
onderneming. Er zijn 3 categorieën:

1. Grote ondernemingen
o Meest uitgebreide verplichting
2. Kleine ondernemingen
o Lichtere verplichtingen
3. Zeer kleine ondernemingen
o Minste verplichtingen

(Er wordt niet dieper ingegaan op wanneer het een kleine onderneming is, je moet gewoon weten dat er 3
categorieën zijn)


3