Samenvatting sociale veiligheid
in het sociaal domein
Inhoud
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................2
Samenvatting hoofdstuk 1 uit het boek..............................................................................................3
Hoofdstuk 2............................................................................................................................................4
Samenvatting hoofdstuk 2 uit het boek.............................................................................................6
Hoofdstuk 4............................................................................................................................................7
Samenvatting hoofdstuk 4 uit het boek..............................................................................................8
Hoofdstuk 7............................................................................................................................................9
Samenvatting hoofdstuk 7 uit het boek............................................................................................10
Hoofdstuk 6..........................................................................................................................................11
Samenvatting hoofdstuk 6 uit het boek............................................................................................12
Hoofdstuk 5..........................................................................................................................................14
Samenvatting hoofdstuk 5 uit het boek............................................................................................16
,Hoofdstuk 1
Sociale veiligheid is een onderdeel van de totale veiligheid van een omgeving. Een sociaal veilige
omgeving is een omgeving zonderdreiging van geweld of confrontatie met geweld.
Sociale veiligheid betekent dat je je veilig voelt in een sociale omgeving, dat je jezelf kan zijn.
De sociale veiligheid of veiligheidsbeleving van iemand kan worden aangetast en dit wordt meestal
veroorzaakt door anderen die ongepast of ongewenst gedrag of grensoverschrijdend gedrag
vertonen.
Sociale veiligheid staat ook voor de mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen misdrijven, overtredingen en overlast veroorzaakt door mensen.
Grensoverschrijdend gedrag is een sleutelbegrip als het gaat over sociale onveiligheid en dit gedrag
kan overal en in verschillende situaties voorkomen.
Boosheid waarbij emoties worden geuit bijvoorbeeld gericht op de eigen persoon wordt meestal als
oke en als gewenst gedrag ervaren, maar als het overgaat in agressief gedrag intimidatie of fysiek
geweld dan is dit gedrag niet meer toelaatbaar en wordt het gezien als ongewenst gedrag.
Actieve vormen van agressie zijn waarneembaar zoals:
- fysieke agressie
- verbale agressie
- psychische agressie ( negeren, vernederen etc)
Passieve vormen van agressie zijn moeilijker te herkennen, omdat het subtieler gaat. Het kan hierbij
bijvoorbeeld gaan om geestelijke mishandeling of financieel misbruik.
Aanleidingen of oorzaken van agressief gedrag zijn onder te verdelen naar:
- Frustratie
- Slecht werkende rem/beperkte impulscontrole: bijvoorbeeld als gevolg van
persoonlijkheidsstoornissen, gebruik van alcohol en drugs etc.
- Instrumenteel: de dader zet zijn gedrag bewust in als middel om een doel te bereiken.
Grensoverschrijdend gedrag komt vaak voor in relaties waarbij machtsverschillen en afhankelijkheid
tussen pleger en slachtoffer een grote rol spelen bij beide vormen van agressie. Er kan sprake zijn van
fysieke, psychische, sociale of materiële afhankelijkheid waarbij er sprake is van ongelijkheid binnen
de relatie.
Met een risicotaxatie worden de risico’s geïnventariseerd en geanalyseerd en is het belangrijk, om
wanneer de risico’s zijn vastgesteld, afspraken te maken om de veiligheid te waarborgen. Een
risicotaxatie brengt de individuele risicofactoren bij je doelgroep in kaart en kijkt welke factoren
grensoverschrijdend gedrag uitlokken of in stand houden.
Het gedrag wordt beoordeeld met behulp van gekleurde vlaggen in een van de vier categorieën:
- groen is aanvaardbaar seksueel gedrag
- geel is licht grensoverschrijdend
- rood is ernstig grensoverschrijdend
- zwart is zwaar grensoverschrijdend gedrag
, Naast dit vlaggensysteem zijn er andere methoden ontwikkeld om grensoverschrijdend gedrag te
signaleren en weten hoe te handelen.
Als professional kan je handelingsverlegenheid ervaren. Dit betekent dat je als professional het
moeilijk vindt om te handelen, twijfelt om te handelen of niet weet hoe te handelen ondanks dat de
situatie er wel om vraagt.
Samenvatting hoofdstuk 1 uit het boek
Sociale veiligheid is:
Onderdeel van de totale veiligheid van een omgeving
Je veilig voelen in een sociale omgeving
Jezelf kunnen zijn
Geaccepteerd en niet buitengesloten worden
Niet gepest of agressief bejegend worden
Veilig als de sociale, fysieke en psychische veiligheid niet door handelingen van anderen
wordt aangetast
Grensoverschrijdend gedrag is een sleutelbegrip als het gaat over sociale veiligheid.
Vormen van grensoverschrijdend gedrag kunnen zijn: fysiek, psychisch, seksuele grensoverschrijding,
seksueel misbruik, discriminatie, schending van rechten, radicalisering, financiële en materiële
uitbuiting.
Grensoverschrijdend gedrag kan voorkomen:
In relaties waarin machtsverschillen en afhankelijkheid tussen pleger en slachtoffer een grote
rol spelen.
In situaties van fysieke, psychische, sociale of materiële afhankelijkheid, waarbij er sprake is
van ongelijkheid binnen de relatie.
Signaleren van grensoverschrijdend gedrag
Bewust zijn van eigen waarden en normen
Algemene omgangsregels en normen van je organisatie kennen
Niet-pluis-gevoel, serieus nemen
Kennen en weten van signalen
Gevolgen slachtoffer en pleger
De volgende zes criteria helpen bij het herkennen of er sprake is van grensoverschrijdend gedrag:
Wederzijdse toestemming
Gelijkwaardigheid
Vrijwilligheid
Leeftijdsadequaat en ontwikkeling adequaat
Passend bij de context of situatie
Zelf respecterend
in het sociaal domein
Inhoud
Hoofdstuk 1............................................................................................................................................2
Samenvatting hoofdstuk 1 uit het boek..............................................................................................3
Hoofdstuk 2............................................................................................................................................4
Samenvatting hoofdstuk 2 uit het boek.............................................................................................6
Hoofdstuk 4............................................................................................................................................7
Samenvatting hoofdstuk 4 uit het boek..............................................................................................8
Hoofdstuk 7............................................................................................................................................9
Samenvatting hoofdstuk 7 uit het boek............................................................................................10
Hoofdstuk 6..........................................................................................................................................11
Samenvatting hoofdstuk 6 uit het boek............................................................................................12
Hoofdstuk 5..........................................................................................................................................14
Samenvatting hoofdstuk 5 uit het boek............................................................................................16
,Hoofdstuk 1
Sociale veiligheid is een onderdeel van de totale veiligheid van een omgeving. Een sociaal veilige
omgeving is een omgeving zonderdreiging van geweld of confrontatie met geweld.
Sociale veiligheid betekent dat je je veilig voelt in een sociale omgeving, dat je jezelf kan zijn.
De sociale veiligheid of veiligheidsbeleving van iemand kan worden aangetast en dit wordt meestal
veroorzaakt door anderen die ongepast of ongewenst gedrag of grensoverschrijdend gedrag
vertonen.
Sociale veiligheid staat ook voor de mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen misdrijven, overtredingen en overlast veroorzaakt door mensen.
Grensoverschrijdend gedrag is een sleutelbegrip als het gaat over sociale onveiligheid en dit gedrag
kan overal en in verschillende situaties voorkomen.
Boosheid waarbij emoties worden geuit bijvoorbeeld gericht op de eigen persoon wordt meestal als
oke en als gewenst gedrag ervaren, maar als het overgaat in agressief gedrag intimidatie of fysiek
geweld dan is dit gedrag niet meer toelaatbaar en wordt het gezien als ongewenst gedrag.
Actieve vormen van agressie zijn waarneembaar zoals:
- fysieke agressie
- verbale agressie
- psychische agressie ( negeren, vernederen etc)
Passieve vormen van agressie zijn moeilijker te herkennen, omdat het subtieler gaat. Het kan hierbij
bijvoorbeeld gaan om geestelijke mishandeling of financieel misbruik.
Aanleidingen of oorzaken van agressief gedrag zijn onder te verdelen naar:
- Frustratie
- Slecht werkende rem/beperkte impulscontrole: bijvoorbeeld als gevolg van
persoonlijkheidsstoornissen, gebruik van alcohol en drugs etc.
- Instrumenteel: de dader zet zijn gedrag bewust in als middel om een doel te bereiken.
Grensoverschrijdend gedrag komt vaak voor in relaties waarbij machtsverschillen en afhankelijkheid
tussen pleger en slachtoffer een grote rol spelen bij beide vormen van agressie. Er kan sprake zijn van
fysieke, psychische, sociale of materiële afhankelijkheid waarbij er sprake is van ongelijkheid binnen
de relatie.
Met een risicotaxatie worden de risico’s geïnventariseerd en geanalyseerd en is het belangrijk, om
wanneer de risico’s zijn vastgesteld, afspraken te maken om de veiligheid te waarborgen. Een
risicotaxatie brengt de individuele risicofactoren bij je doelgroep in kaart en kijkt welke factoren
grensoverschrijdend gedrag uitlokken of in stand houden.
Het gedrag wordt beoordeeld met behulp van gekleurde vlaggen in een van de vier categorieën:
- groen is aanvaardbaar seksueel gedrag
- geel is licht grensoverschrijdend
- rood is ernstig grensoverschrijdend
- zwart is zwaar grensoverschrijdend gedrag
, Naast dit vlaggensysteem zijn er andere methoden ontwikkeld om grensoverschrijdend gedrag te
signaleren en weten hoe te handelen.
Als professional kan je handelingsverlegenheid ervaren. Dit betekent dat je als professional het
moeilijk vindt om te handelen, twijfelt om te handelen of niet weet hoe te handelen ondanks dat de
situatie er wel om vraagt.
Samenvatting hoofdstuk 1 uit het boek
Sociale veiligheid is:
Onderdeel van de totale veiligheid van een omgeving
Je veilig voelen in een sociale omgeving
Jezelf kunnen zijn
Geaccepteerd en niet buitengesloten worden
Niet gepest of agressief bejegend worden
Veilig als de sociale, fysieke en psychische veiligheid niet door handelingen van anderen
wordt aangetast
Grensoverschrijdend gedrag is een sleutelbegrip als het gaat over sociale veiligheid.
Vormen van grensoverschrijdend gedrag kunnen zijn: fysiek, psychisch, seksuele grensoverschrijding,
seksueel misbruik, discriminatie, schending van rechten, radicalisering, financiële en materiële
uitbuiting.
Grensoverschrijdend gedrag kan voorkomen:
In relaties waarin machtsverschillen en afhankelijkheid tussen pleger en slachtoffer een grote
rol spelen.
In situaties van fysieke, psychische, sociale of materiële afhankelijkheid, waarbij er sprake is
van ongelijkheid binnen de relatie.
Signaleren van grensoverschrijdend gedrag
Bewust zijn van eigen waarden en normen
Algemene omgangsregels en normen van je organisatie kennen
Niet-pluis-gevoel, serieus nemen
Kennen en weten van signalen
Gevolgen slachtoffer en pleger
De volgende zes criteria helpen bij het herkennen of er sprake is van grensoverschrijdend gedrag:
Wederzijdse toestemming
Gelijkwaardigheid
Vrijwilligheid
Leeftijdsadequaat en ontwikkeling adequaat
Passend bij de context of situatie
Zelf respecterend
