Hitte
Er is sprake van inspanning in hitte bij inspanning boven 20 graden.
Bij elke graad Celsius boven de 20 graden Celsius neemt de VO2max met
1% af.
1. Warmtestraling
Je lichaam geeft warmte af zonder iets aan te raken.
Dat gebeurt automatisch, omdat je lichaam warm is.
Voorbeeld:
Je voelt warmte van iemand naast je, zonder die persoon aan te raken.
2. Convectie
Je lichaam geeft warmte af aan lucht of water dat langs je beweegt.
Nieuwe lucht of water neemt de warmte steeds mee.
Voorbeeld:
Als je rent of fietst, koel je sneller af door de bewegende lucht.
3. Geleiding
Je verliest of krijgt warmte door direct contact met iets anders.
Voorbeeld:
Je koelt af als je op een koude vloer ligt of in koud water zit.
(Andersom: je brandt je aan een hete pan.)
4. Zweten (verdamping)
Zweet verdampt van je huid en neemt warmte mee.
Daardoor koel je af.
Voorbeeld:
Na het sporten voel je je koeler als het zweet opdroogt.
1
, Hitte index van steadman (KNMI) = zegt dat bij hoge
luchtvochtigheid inspanning al sneller gevaarlijker wordt.
Bijv. bij een luchtvochtigheid van 80% en 35 graden is al
gevaarlijk (Nederlandse zomer)
De enige manier om je lichaamstemperatuur op orde te houden in heet en
vochtig weer is door te drinken!
Voordelen van voldoende inname van vocht tijdens trainen:
- Hartslag blijft lager
- Slagvolume en hartminuutvolume blijven hoger
- De bloedstroom is hoger
- Kerntemperatuur is lager
- Lagere ervaring van inspanning
- Prestatie verbeterd
Acclimatiseren aan een hoge temperatuur en een hoge luchtvochtigheid
duurt een aantal dagen, zelfs meer dan een week.
Wanneer je bent gewend aan de hitte en de luchtvochtigheid zweet je
beter en meer en daardoor wordt je hartslag en lichaamstemperatuur
tijdens inspanning lager.
Tijdens inspanning in de hitte (veranderingen in bloedverdeling):
- Bloed moet naar de spier, de darmen en de huid
- Er gaat meer naar de huid om af te koelen en minder naar de spier.
- Bloed levert zuurstof en dat is nodig om koolhydraten en vetten te
verbranden.
Wanneer er minder zuurstof naar je spieren gaat, wordt er in 1e instantie
overgeschakeld naar koolhydraatverbranding, en ten 2e kan het dat
koolhydraten anaeroob worden afgewerkt.
! Let op examenvraag: Leg uit wat er gebeurt met het gebruik van
substraatgebruik tijdens het sporten in de hitte, vergeleken met sporten in
een thermo neutrale omgeving.!
Door een hogere windsnelheid voelt de werkelijke temperatuur lager. Dit
komt door een hogere convectiesnelheid door de wind.
Koude
Examenopgave: Leg uit wat er gebeurt met het substraatgebruik tijdens
het sporten in een koude omgeving in vergelijking met sporten in een
thermo neutrale omgeving.
Bij een hogere windsnelheid moet er ook rekening worden gehouden met
de kleding
(en het substraatgebruik)
2