Samenvatting Inleiding Fiscaal Recht

Fiscaal recht

College 1

Voorbeeld Beatles
- Belastingen zijn overal: als jurist kun je er niet omheen
- Rekenen: rekenniveau is groep 6 basisschool
o Het object = geld, daarom berekenen
- Ze begrijpt niet waarom je arresten uit je hoofd moet leren, dat gaan we dus niet doen,
maar wel moet je de uitkomst weten
- Fiscaal recht verandert elk jaar: je moet dus echt elk jaar updaten
- Fiscalisten vinden het moeilijk om zich aan de hoofdlijnen te houden
- Voltijd colleges voor bijvoorbeeld rekenvoorbeelden etc

Waarom heft de overheid belastingen
Functies van belastingheffing
- Klassiek/oorspronkelijk: budgettaire/financieringsfunctie: ter bekostiging van
overheidsuitgaven
- Herverdelende functie: inkomensherverdeling tussen personen, personen en bedrijven,
generaties
o Niet alleen tussen arm en rijk
o Boven AOW leeftijd: geen AOW-premie meer betalen
 Tegenwoordig: de samenleving is eigenlijk omgedraaid, veel meer oudere
mensen -> is de herverdeling dan nog wel goed?
o Dit is eigenlijk in de 20ste eeuw opgekomen
- Instrumentele of regulerende functie: sturen van gedrag van burgers en ondernemingen ten
behoeve van beleidsdoelstellingen bv op gebied van economie, klimaat, gezondheid, kunst
en cultuur
o Belastingrecht had deze functie eigenlijk altijd al
o Nevendoelstellingen

Definitie belastingen
- Materiele definitie: gedwongen financiële bijdragen van burgers en bedrijven aan overheid
zonder individuele tegenprestatie, ter financiering van collectieve uitgaven die geheven
worden volgens democratisch tot stand gekomen regels (belastingwetten en -
verordeningen)
o Het verschil tussen belasting en diefstal: democratisch tot stand gekomen regels
o Legaliteitsbeginsel (art 104 GW): belastingen mogen slechts uit kracht van een wet
worden geheven
- Formele definitie: belasting is elke heffing die door de wet zo wordt genoemd
o Vb: vennootschapsbelasting (art 1)
o Onder vennootschapsbelasting wordt een directe belasting geheven van lichamen
vermeld in
- Verhouding in omvang tussen verschillende soorten
o Staat jaarlijks in Miljoenennota
o Loon- en inkomensbelasting vaak bovenaan
 Wel oneerlijk want het is eigenlijk alleen loon
 Werknemers van het land zijn eigenlijk de dragers van de belasting
 Inkomensbelasting vaak negatief: want hypotheekaftrekking
o Dan btw
o Premies volksverzekeringen
 Burgers betalen dus de belasting
o Vennootschapsbelasting: heel gevoeling voor conjunctuur van economie
o Bankbelasting erg laag: als politicus zegt deze belasting te willen verhogen-> wil
alleen de lasten voor letterlijk iedereen verhogen
 En zelfs als je het allemaal verdubbelt, heb je er nog steeds weinig aan
omdat het al zo weinig oplevert

Wijzen van belastingheffing
- Wat voor soort belasting heb ik hier
- 2 soorten: verschil = wie materiele belastingschuld vaststelt-> wie bepaalt hoe veel
belasting er moet worden betaald
o Het verschil zit m eigenlijk in het document waarin de belastingschuld wordt
vastgesteld (aanslag vs aangifte)
o Aanslagbelastingen:

,  Belastinginspecteur stelt materiele belastingschuld vast dor middel van een
aanslag
 Vaak obv door de belastingplichtige in aangifte aangeleverde
gegevens
 Inspecteur stelt aanslag vast en kan gebruik maken van de aangifte
 Art 11 AWR
o Aangiftebelastingen:
 Belastingplichtige/inhoudingsplichtige stelt materiele belastingschuld vast
in aangifte en betaalt deze belasting
 Niet de inspecteur, maar belastingplichtige die belastingschuld vaststelt->
in aangifte
 Art 19 AWR
- In materiele belastingwet staat wijze van heffing
o Wat welke is-> staat in de wet
 Vaak ergens tegen het eind van de belasting
o Vennootschapsbelasting: art 24 lid 1
 De belasting wordt geheven bij wijze van aanslag
- In Algemene Wet inzake Rijksbelastingen (AWR) staan algemene regels
o Regels die voor alle soorten belastingen hetzelfde zijn
o Leer niet uit je hoofd: investeer tijd in het werken met de wettenbundel

Te weinig belasting geheven
- Is het een aanslag of aangifte belasting
- Aanslag: navordering (art 16 ARW)
o Alleen indien
 Nieuw feit
 Navordering
 Zin 2: Feit dat de inspecteur bekend was of bekend had kunnen zijn -> geen
recht op navordering
 Legaliteitsbeginsel
 Rechtszekerheid: er moet een moment kunnen zijn dat je als
plichtige weet van oke nu heb ik aan mijn plicht voldaan
 Zorgvuldigheid van de inspecteur is vereist
 Conclusie: het moet dus een nieuw feit zijn behoudens in de gevallen dat de
belastingplichtige te kwader trouw is – dan hoeft het geen nieuw feit te zijn
 Nieuw feit: plichtige had bijvoorbeeld niet opgegeven dat hij een
bankrekening in Zwitserland had
 Maar als de inspecteur wel wist dat er ergens een klein vaag briefje
was maar daar niet meer naar had gekeken
 Wie stelt moet bewijzen – principe: inspecteur moet wat hij stelt,
bewijzen
o Probleem: aanslagen worden behandeld met een computer
 Meneer had 10.000 hypotheek aftrek ingevuld-> computer had er
1.000.000 van gemaakt.
 Betekent dat meneer nooit meer belasting hoeft te betalen
 Tot aan HR geprocedeerd, maar was niet aan meneer te wijten
 Je accepteert het risico op het moment dat je computers gebruikt
dat dit soort dingen kunnen gebeuren
 Door technologische veranderingen-> wet aangepast dat dit er wel
gewoon bij hoort.
 Art 16 lid 2 sub c ARW: ten gevolge van een fout … hetgeen de
belastingplichtige redelijkerwijs kenbaar is waarvan in elk geval
sprake is indien de te weinig geheven belasting tenminste 30% van
de in de gevolgde belastingwet verschuldigde belasting bedraagt
o Het verschil van het voorbeeld is meer dan 30%-> dan
wordt het geacht redelijkerwijs kenbaar te zijn
o Je moet op een gegeven moment wel weten dat je niet meer nagevorderd kan
worden, dus moet op een redelijke termijn
 Art 16 lid 3 en 4 AWR
 Of 5 jaar of 12 jaar
 Daarna kan er niks meer gebeuren
 Inspecteur had in aanslag al goed moeten kijken en er moet een
waarborg zijn
- Aangifte: naheffing (art 20 AWR)
o Geen aanvullende eisen, maar wel tijdig
o 5 jaarstermijn -> art 20 lid 3 AWR

, o Geen nieuw feit etc. is nodig

Rechtsbescherming
- Erg belangrijk omdat belastingrecht een fundamentele inbreuk is op het genot van
eigendom
- Belastingrecht = vorm bestuursrecht
o Awb dus van toepassing
- Bezwaar en beroepstermijn art 6:7 Awb van 6 weken
o Gewone Awb termijn
- AWR is veel ouder dan Awb-> maakt dat er nog steeds afwijkingen zijn
- Specifieke bepalingen en Awb afwijkingen in AWR
o Art 22j AWR: aanvangsttijdstip bezwaartermijn wijkt af van art 6:8 Awb
 AWR wijkt dus af van Awb
 Als je Awb dus gebruikt-> AWR controleren
- Rechtsgang is bij fiscaal anders dan Awb
o Bezwaar bij inspecteur: in afwijking van awb alleen tegen besluiten in bezwaar bij
beroepsrechter inzake
 Belastingaanslag
 Een voor bezwaar vatbare beschikking (nadrukkelijk opgenomen)
 Niet ieder besluit van een inspecteur staat open voor bezwaar en beroep
 Als wetgever het belangrijk vond staat het in de wet
 Als een inspecteur bvb een brief schrijft en daar van alles in zet
waar jij het niet mee eens bent-> geen rechtsgang
 Wetgever was bang dat als alle besluiten open stonden voor
bezwaar en beroep-> bang dat er veel te veel kritiek op zou komen
(recht overbeladen)
 Inspecteur wijst bezwaar af?
o Beroep bij rechtbank
 Er zijn 5 aangewezen rechtbanken als het gaat om rijksbelasting
 Algemene heffingen etc kan wel overal
 Niet eens met beroep?
o Hoger beroep bij gerechtshof
 Alle 4 hebben belastingkamer
o Cassatieberoep bij HR
 Daar mag het niet gaan over feiten
 Dan kan je alleen terecht over motivering etc

Structuur van de Wet IB 2001
- Lastigste wet die er is
- Heel veel inkomsten die worden belast tegen heel veel verschillende regimes
- Ook nog verschillende tarieven
- Eind vorige eeuw helemaal vernieuwd
o Neerlandici ingeschakeld-> goed geformuleerd
- H1: begrippen die gelden voor hele wet
o Definities
- H2: raamwerk
o Fundamenten van de IB
o Nadere invulling van subject, object, tarief, berekenen etc
- H3, 4, 5: Inkomen uit werk & woning (box 1), aanmerkelijk belang (box 2), sparen &
beleggen (box 3)
- H6: persoonsgebonden aftrek
o Posten waarvan wetgever zegt: het heeft niet echt met inkomen te maken, maar
voor de draagkracht vinden we het wel belangrijk
o Als iemand bvb alimentatie moet betalen
- H7: buitenlandse belastingplicht
o In het buitenland wonen, maar NL inkomen geniet
o Samenvatting 3,4,5 maar dan voor beperkte dingen uit buitenland
- H8: heffingskorting
o Vermindering van belastingplicht uit oogpunt van draagkracht of instrumenteel
- H9: wijze van heffing
o Aanslag vs aangifte etc
- H10: niet belangrijk

Definities in de wet IB
- Staat alleen in wet IB (niet andere ook)

, - Als het een definitie betreft-> italic gedrukt (is dus heel duidelijk)
o Het moet dan ergens gedefinieerd zijn
o ‘ondernemer’ kan schuin staan-> ergens anders is dan de definitie
- Als het in H1 staat-> geldt voor de hele wet
- Opgenomen in ander H: gelden alleen voor dat H of die afdeling
- Sommige definities staan in AWR
o Gelden voor rijksbelastingen
o Vb: partner
 Art 2 lid 3 onderdeel l jo. 5a AWR
 Echtgenoot
 Ongehuwde meerderjarige met notarieel samenlevingscontract +
inschrijving op hetzelfde adres
o Deze definitie geldt in alle wetten
o Geregistreerd partner
 Art 2 lid 6 AWR
 Gelijkgesteld aan echtgenoot
o Als iemand geen partner is voor AWR mogelijk toch partner voor IB
 Art 1.2 IB: in aanvulling op 5a AWR mede als partner aangemerkt:
samenwonen zonder samenlevingscontract maar wel een kind/
pensioensregeling/ samen een huis etc
 Vroeger kon je kiezen of je wel/niet partner bent-> te veel vrijheid, dus nu
niet meer
o Als je wel echtgenoot bent maar niet op hetzelfde adres woont-> jurisprudentie
over deze situ dat ze wel echt twee huizen hadden maar wel getrouwd waren.
Wetgever zegt maakt niet uit

Wet IB 2001: kernpunten
- Van wie wordt geheven (subject)
o Staat bijna altijd vooraan (zo belangrijk)
o Art 1.1 IB: natuurlijke personen
 Konijn, BV etc-> geen inkomstenbelasting
 Art. 2.1a: binnenlandse belastingplichtigen
 In NL wonen
 Art 2.1b: buitenlandse belastingplichtigen
 In buitenland wonen maar NL inkomen genieten
 Inkomen vastgesteld in H7
- Waarover wordt geheven (object)
o Art 2.3: categorieen inkomen
o Art 2.4: verwijzingen ->hoe wordt object bepaald
 Soort routekaart van waar je moet zijn
- Hoeveel wordt geheven (tarief)
o Art 2.10, 2.12, 2.13: voor elke soort een apart tarief
o Box 1: progressief tarief
 In de eerste schijf betaal je niet alleen maar IB (8,17%), maar ook premies
volksverzekeringen (27,65% dat is veel hoger)
 Op tt kan gevraagd worden wat is IB + PV -> staat in Kluwer bundel (onder
tariefschijf IB in Italic-> gecombineerd tarief eerste schijf -> 35,82%
 Als je AOW leeftijd hebt-> dan betaal je geen AOW premies meer, dus is de
belasting lager
 Ze vragen nooit naar premies volksverzekeringen los (alleen IB of samen)
 Art 2.10a kan je skippen
o Box 2: progressief tarief
o Box 3: proportioneel tarief
 Blijft gelijk
 Altijd 36%
o Degressieve belasting: energiebelasting
 Als je meer energie gebruikt-> minder belasting
 Als we dat niet doen, kunnen de bedrijven niet meer concurreren met
buitenlandse bedrijven
- In welke volgorde wordt geheven
o Uniek voor belastingrecht
o Vraag uniek voor Wet IB 2001: art 2.14
 Dat waar het als eerste onder kan vallen-> dat is de regel
 Je moet heel secuur de afdelingen afgaan
- Op welke wijze wordt geheven