Samenvatting Thorax abdomen
PET ...................................................................................................................................................................... 2
CoTApet1 – Gastcollege............................................................................................................................................2
PrMOtaPET 1 en 2 ....................................................................................................................................................3
Non-Small Lung Cancer (niet-kleincellig longcarcinoom) .......................................................................................4
Tumoren in het Mediastinum ................................................................................................................................7
Solitaire pulmonaire nodus (SPN) ....................................................................................................................... 10
Sarcoïdose ........................................................................................................................................................ 12
Cystic Fibrosis ................................................................................................................................................... 14
Granulomatosis ................................................................................................................................................. 15
Prostaatcarcinoom met PET-tracer PSMA ............................................................................................................ 17
Prostaatca met PET-tracer Choline ..................................................................................................................... 21
Prostaatca met FDG........................................................................................................................................... 22
Prostaatca met FLT ............................................................................................................................................ 23
Gastro Entero Pancreatische tumoren (GEP) ....................................................................................................... 24
Hepatobilaie en pancreas tumoren (HBP) ........................................................................................................... 25
CT...................................................................................................................................................................... 26
zfstMOtaCT1.1 .................................................................................................................................................. 26
CoMOtaCT1 – CT thorax, minor onderwijs ............................................................................................................... 32
zfstMOtaCT1.2 .................................................................................................................................................. 38
CoMOtaCT2 – Rienhart ........................................................................................................................................... 41
zfstMOtaCT2 – Anatomie Abdomen..................................................................................................................... 43
CoMOtaCT3 .......................................................................................................................................................... 48
CoMOtaCT4 .......................................................................................................................................................... 53
MRI .................................................................................................................................................................... 59
prMOtaMRI1 .......................................................................................................................................................... 59
CoMRI1 ................................................................................................................................................................. 73
ZfstMRI2 ................................................................................................................................................................ 78
1
,PET
CoTApet1 – Gastcollege
• EARL reconstructie
o EARL heeft kwaliteitsnormen opgesteld voor hoe PET-scans gereconstrueerd en
gekalibreerd zouden moeten worden zodat resultaten uit verschillende ziekenhuizen
met elkaar vergelijkbaar zijn.
▪ Nadeel, dus ook ziekenhuizen die een 15 jarige scanner hebben staan. Als je dus
een moderne scanner hebt, gaat je beeldkwaliteit naar beneden.
• Insuline effect
o Insuline, bloedsuiker gaat omlaag.
▪ Suiker wordt opgenomen in de spieren.
• Inspanning voor PET
o Spieren ook enorme opname.
o Veel lichamelijke inspanning vlak voor de scan.
• Bruin vet
o Moeilijk omdat bij lymfomen ook vaak op deze plek
maligne laesies zijn.
• Beoordelen van scan:
o Per orgaan
o Top-down
o Links/rechts
o CT ter verificatie
o MIP ter verificatie
• Primaire stadiëring
o T-tumor
o N -nodus
o M-meta’s op afstand
Ik denk niet dat hier veel vragen over gesteld gaan worden. Bekijk de slides nogmaals voor de
verschillende casussen.
2
,PrMOtaPET 1 en 2
1. Wat betekent de indicatie (hoe vaak komt deze voor, wat zijn de klachten, risicofactoren en
wat is de populatie)?
2. Welk PET-tracer(s) zijn geschikt om de indicatie af te beelden?
3. Hoe is de fysiologische opname van de PET-tracer?
4. Wat is de voorbereiding voor de patiënt, is hier nog een specifieke voorbereiding?
5. Wat voor scan-protocol zou gebruikt kunnen worden voor de indicatie en waar dient op gelet te
worden?
6. Hoe beeld de indicatie zich af op de PET-CT en hoe kun je hem onderscheiden?
7. Zoek PET-CT afbeeldingen van de PET-tracer(s) van een gezonde patiënt en van de betreffende
indicatie en voeg deze toe (geen afbeeldingen uit het college).
8. Beschrijf hoe de thymus zich afbeeldt op een 18F-FDG PET scan1?
9. Formuleer een toetsvraag over uitgezochte indicatie.
10. In het geval van een van de prostaatindicaties; wat is het voordeel van deze PET-tracer ten
opzichte van de anderen?2
1
Alleen PET1
2
Alleen PET2
3
, Non-Small Lung Cancer (niet-kleincellig longcarcinoom)
1. Maligne longtumoren zijn onder te verdelen in het kleincellig ongedifferntieerd
carcinoom (20-25% van alle bronchus carcinomen) en in het niet-kleincellig ca
(ongeveer 70%). Die laatste wordt ook wel non-small lung cancer genoemd (NSCLC).
NSCLC gaat het om tumorontwikkeling waarbij de cel uitgroeit tot een grillige grote
massa, veelal uitgaand van de bronchus.
1. NSCLC is onder te verdelen in:
a. Plaveiselca. (50-60%)
1. Voorkeur voor de bovenkwabben
2. Centraal in de tumor kan necrose optreden
3. Langzaam groeiend
b. Adenoca. (30%)
1. Meestal perifeer gelegen
2. Oorsprong kan liggen in verschillende type cellen.
3. Neiging tot metastaseren naar buiten de thorax
c. Adenosquameuzeca.
1. 10% van de tumor bestaat uit cellen van zowel plaveiselca en
adenoca. Zeldzaam.
d. Grootcellige ongedifferntieerde ca.
1. Geen differentiatie mogelijk als in plaveisel/adeno
2. Vaak neuro-endocriene differentiatie
3. Moeilijk te diagnosticeren, zelfs met biopt.
4. Snelgroeiend.
2. Incidentie:
a. Longoorzaak is de belangrijkste doodsoorzaak door kanker bij mannen
(25%). Bij vrouwen steeds meer, niet meeste (21%)
b. Per jaar 13.000 pt. met longkanker gediagnosticeerd
3. Symptomen en risicofactoren
a. Longkanker geeft vaak pas in een laat stadium symptomen. Veel
voorkomende klachten zijn: lang aanhoudende prikkelhoest,
bloedspoortjes ophoesten (hemoptoë), kortademigheid, zenuwpijn in
schouder/arm/hand, luchtweginfecties die niet overgaan en pijn op de
borst. Dit gaat vaak samen met klachten als vermoeidheid, verminderde
eetlust en gewichtsverlies. Doordat deze klachten vaak onschuldig lijken
gaan mensen laat naar de huisasrts.
b. Veelal zal NSCLC een apicale of mediastinale tumor betreffen. Echter bij
25% van de gevallen zijn de longca asymptomatisch en wordt bij toeval
gevonden.
c. Risiscofactoren. Roken van sigaretten en meeroken (90%) zijn de
belangrijkste risicofactoren. Risico neemt toe naar mate er meer gerookt
wordt. Er zijn wel erfelijke fatoren die ervoor zorgen dat iemand meer kans
heeft op het ontwikkelen van kanker.
d. Bij diagnose van NSCLC blijkt merendeel van de mensen (60-80%) dat de
longtumor inmiddels regionaal of op afstand gemetastaseerd is.
Metastaseert veelal naar de botten. Slechts 20% komt in aanmerking voo
resectie van de tumor.
2. 18-FDG is geschikt voor dit onderzoek. 18-FLT zou ook kunnen, maar deze kijkt meer
naar voorspelling voor kankertherapie. 18-FLT presenteert zich alleen in de cellen die
actief delen. 11C-methionine is specifieker en gevoeliger dan 18F-FDG voor
onderscheiden goedaardige en kwaadwaardige thoracale knobbeltjes.
4
PET ...................................................................................................................................................................... 2
CoTApet1 – Gastcollege............................................................................................................................................2
PrMOtaPET 1 en 2 ....................................................................................................................................................3
Non-Small Lung Cancer (niet-kleincellig longcarcinoom) .......................................................................................4
Tumoren in het Mediastinum ................................................................................................................................7
Solitaire pulmonaire nodus (SPN) ....................................................................................................................... 10
Sarcoïdose ........................................................................................................................................................ 12
Cystic Fibrosis ................................................................................................................................................... 14
Granulomatosis ................................................................................................................................................. 15
Prostaatcarcinoom met PET-tracer PSMA ............................................................................................................ 17
Prostaatca met PET-tracer Choline ..................................................................................................................... 21
Prostaatca met FDG........................................................................................................................................... 22
Prostaatca met FLT ............................................................................................................................................ 23
Gastro Entero Pancreatische tumoren (GEP) ....................................................................................................... 24
Hepatobilaie en pancreas tumoren (HBP) ........................................................................................................... 25
CT...................................................................................................................................................................... 26
zfstMOtaCT1.1 .................................................................................................................................................. 26
CoMOtaCT1 – CT thorax, minor onderwijs ............................................................................................................... 32
zfstMOtaCT1.2 .................................................................................................................................................. 38
CoMOtaCT2 – Rienhart ........................................................................................................................................... 41
zfstMOtaCT2 – Anatomie Abdomen..................................................................................................................... 43
CoMOtaCT3 .......................................................................................................................................................... 48
CoMOtaCT4 .......................................................................................................................................................... 53
MRI .................................................................................................................................................................... 59
prMOtaMRI1 .......................................................................................................................................................... 59
CoMRI1 ................................................................................................................................................................. 73
ZfstMRI2 ................................................................................................................................................................ 78
1
,PET
CoTApet1 – Gastcollege
• EARL reconstructie
o EARL heeft kwaliteitsnormen opgesteld voor hoe PET-scans gereconstrueerd en
gekalibreerd zouden moeten worden zodat resultaten uit verschillende ziekenhuizen
met elkaar vergelijkbaar zijn.
▪ Nadeel, dus ook ziekenhuizen die een 15 jarige scanner hebben staan. Als je dus
een moderne scanner hebt, gaat je beeldkwaliteit naar beneden.
• Insuline effect
o Insuline, bloedsuiker gaat omlaag.
▪ Suiker wordt opgenomen in de spieren.
• Inspanning voor PET
o Spieren ook enorme opname.
o Veel lichamelijke inspanning vlak voor de scan.
• Bruin vet
o Moeilijk omdat bij lymfomen ook vaak op deze plek
maligne laesies zijn.
• Beoordelen van scan:
o Per orgaan
o Top-down
o Links/rechts
o CT ter verificatie
o MIP ter verificatie
• Primaire stadiëring
o T-tumor
o N -nodus
o M-meta’s op afstand
Ik denk niet dat hier veel vragen over gesteld gaan worden. Bekijk de slides nogmaals voor de
verschillende casussen.
2
,PrMOtaPET 1 en 2
1. Wat betekent de indicatie (hoe vaak komt deze voor, wat zijn de klachten, risicofactoren en
wat is de populatie)?
2. Welk PET-tracer(s) zijn geschikt om de indicatie af te beelden?
3. Hoe is de fysiologische opname van de PET-tracer?
4. Wat is de voorbereiding voor de patiënt, is hier nog een specifieke voorbereiding?
5. Wat voor scan-protocol zou gebruikt kunnen worden voor de indicatie en waar dient op gelet te
worden?
6. Hoe beeld de indicatie zich af op de PET-CT en hoe kun je hem onderscheiden?
7. Zoek PET-CT afbeeldingen van de PET-tracer(s) van een gezonde patiënt en van de betreffende
indicatie en voeg deze toe (geen afbeeldingen uit het college).
8. Beschrijf hoe de thymus zich afbeeldt op een 18F-FDG PET scan1?
9. Formuleer een toetsvraag over uitgezochte indicatie.
10. In het geval van een van de prostaatindicaties; wat is het voordeel van deze PET-tracer ten
opzichte van de anderen?2
1
Alleen PET1
2
Alleen PET2
3
, Non-Small Lung Cancer (niet-kleincellig longcarcinoom)
1. Maligne longtumoren zijn onder te verdelen in het kleincellig ongedifferntieerd
carcinoom (20-25% van alle bronchus carcinomen) en in het niet-kleincellig ca
(ongeveer 70%). Die laatste wordt ook wel non-small lung cancer genoemd (NSCLC).
NSCLC gaat het om tumorontwikkeling waarbij de cel uitgroeit tot een grillige grote
massa, veelal uitgaand van de bronchus.
1. NSCLC is onder te verdelen in:
a. Plaveiselca. (50-60%)
1. Voorkeur voor de bovenkwabben
2. Centraal in de tumor kan necrose optreden
3. Langzaam groeiend
b. Adenoca. (30%)
1. Meestal perifeer gelegen
2. Oorsprong kan liggen in verschillende type cellen.
3. Neiging tot metastaseren naar buiten de thorax
c. Adenosquameuzeca.
1. 10% van de tumor bestaat uit cellen van zowel plaveiselca en
adenoca. Zeldzaam.
d. Grootcellige ongedifferntieerde ca.
1. Geen differentiatie mogelijk als in plaveisel/adeno
2. Vaak neuro-endocriene differentiatie
3. Moeilijk te diagnosticeren, zelfs met biopt.
4. Snelgroeiend.
2. Incidentie:
a. Longoorzaak is de belangrijkste doodsoorzaak door kanker bij mannen
(25%). Bij vrouwen steeds meer, niet meeste (21%)
b. Per jaar 13.000 pt. met longkanker gediagnosticeerd
3. Symptomen en risicofactoren
a. Longkanker geeft vaak pas in een laat stadium symptomen. Veel
voorkomende klachten zijn: lang aanhoudende prikkelhoest,
bloedspoortjes ophoesten (hemoptoë), kortademigheid, zenuwpijn in
schouder/arm/hand, luchtweginfecties die niet overgaan en pijn op de
borst. Dit gaat vaak samen met klachten als vermoeidheid, verminderde
eetlust en gewichtsverlies. Doordat deze klachten vaak onschuldig lijken
gaan mensen laat naar de huisasrts.
b. Veelal zal NSCLC een apicale of mediastinale tumor betreffen. Echter bij
25% van de gevallen zijn de longca asymptomatisch en wordt bij toeval
gevonden.
c. Risiscofactoren. Roken van sigaretten en meeroken (90%) zijn de
belangrijkste risicofactoren. Risico neemt toe naar mate er meer gerookt
wordt. Er zijn wel erfelijke fatoren die ervoor zorgen dat iemand meer kans
heeft op het ontwikkelen van kanker.
d. Bij diagnose van NSCLC blijkt merendeel van de mensen (60-80%) dat de
longtumor inmiddels regionaal of op afstand gemetastaseerd is.
Metastaseert veelal naar de botten. Slechts 20% komt in aanmerking voo
resectie van de tumor.
2. 18-FDG is geschikt voor dit onderzoek. 18-FLT zou ook kunnen, maar deze kijkt meer
naar voorspelling voor kankertherapie. 18-FLT presenteert zich alleen in de cellen die
actief delen. 11C-methionine is specifieker en gevoeliger dan 18F-FDG voor
onderscheiden goedaardige en kwaadwaardige thoracale knobbeltjes.
4
