Samenvatting Cognitie & Gedrag
Hoofdstuk 3 – Perceptie
Perceptie = ervaringen die voortkomen uit de stimulatie van de
zintuigen.
Percepties kunnen veranderen door toegevoegde informatie.
Proces -> perceptie
Perceptie omvat dynamische processen die onze acties begeleiden
en ondersteunen.
Computer-vision programma’s die objecten kunnen herkennen maken
regelmatig fouten; bijv. objecten verwarren die kenmerken delen.
Computer of persoon kan bepalen of twee rechte aanzichten dezelfde
persoon zijn, maar persoon presteert beter voor gezichten onder een hoek.
Omgekeerde projectieprobleem = het object bepalen dat
verantwoordelijk is voor het beeld op het netvlies.
Beeld op netvlies -> object?
Mensen begrijpen dat het deel van een object dat bedekt is blijft
bestaan.
Mensen kunnen objecten herkennen die niet scherp in beeld zijn.
Viewpoint-variantie = vermogen om een object te herkennen vanuit
verschillende viewpoints.
, Samenvatting Cognitie & Gedrag
Bottom-up processing = volgorde van gebeurtenissen van oog naar
hersenen.
Top-down processing = verwerking die in de hersenen ontstaat.
Factoren perceptie:
Kennis
Verwachting
Aandacht
Rice et al. (2013): participanten gebruiken informatie van het lichaam,
wanneer gezichtskenmerken ambigu zijn.
Spraaksegmentatie = weten wanneer een woord eindigt en het
volgende woord begint.
Bottom-up: geluidssignalen komen de oren binnen en worden
verstuurd naar de spraakgebieden van de hersenen.
Top-down: kennis creëert de perceptie van individuele woorden.
Direct pathway model (1950/1960) = pijn ontstaat wanneer
huidreceptoren (nociceptoren) worden gestimuleerd; signalen gaan
rechtstreeks van huid -> hersenen.
, Samenvatting Cognitie & Gedrag
Factoren beïnvloeding pijn:
Verwachting
Aandacht
Afleidende stimuli
Patiënten met pathologische pijn krijgen verlichting door het nemen van
een placebo (=bevat geen actieve ingrediënten).
Helmholtz’ theorie van unconscious inference
Likelihood/waarschijnlijkheid principe = we nemen het object waar
dat het meest waarschijnlijk het patroon van stimuli heeft veroorzaakt.
Oordeel wat het meest waarschijnlijk is -> unconscious inference
Unconscious inference = percepties zijn het resultaat van
onbewuste aannames of gevolgtrekkingen die we maken over de
omgeving.
De Gestalt-principes van organisatie
De Gestalt-psychologen introduceerde principes van perceptuele
organisatie:
Het principe van good continuation
Het principe van good figure / simplicity (wet van Prägnanz)
Het principe van similarity
Hoofdstuk 3 – Perceptie
Perceptie = ervaringen die voortkomen uit de stimulatie van de
zintuigen.
Percepties kunnen veranderen door toegevoegde informatie.
Proces -> perceptie
Perceptie omvat dynamische processen die onze acties begeleiden
en ondersteunen.
Computer-vision programma’s die objecten kunnen herkennen maken
regelmatig fouten; bijv. objecten verwarren die kenmerken delen.
Computer of persoon kan bepalen of twee rechte aanzichten dezelfde
persoon zijn, maar persoon presteert beter voor gezichten onder een hoek.
Omgekeerde projectieprobleem = het object bepalen dat
verantwoordelijk is voor het beeld op het netvlies.
Beeld op netvlies -> object?
Mensen begrijpen dat het deel van een object dat bedekt is blijft
bestaan.
Mensen kunnen objecten herkennen die niet scherp in beeld zijn.
Viewpoint-variantie = vermogen om een object te herkennen vanuit
verschillende viewpoints.
, Samenvatting Cognitie & Gedrag
Bottom-up processing = volgorde van gebeurtenissen van oog naar
hersenen.
Top-down processing = verwerking die in de hersenen ontstaat.
Factoren perceptie:
Kennis
Verwachting
Aandacht
Rice et al. (2013): participanten gebruiken informatie van het lichaam,
wanneer gezichtskenmerken ambigu zijn.
Spraaksegmentatie = weten wanneer een woord eindigt en het
volgende woord begint.
Bottom-up: geluidssignalen komen de oren binnen en worden
verstuurd naar de spraakgebieden van de hersenen.
Top-down: kennis creëert de perceptie van individuele woorden.
Direct pathway model (1950/1960) = pijn ontstaat wanneer
huidreceptoren (nociceptoren) worden gestimuleerd; signalen gaan
rechtstreeks van huid -> hersenen.
, Samenvatting Cognitie & Gedrag
Factoren beïnvloeding pijn:
Verwachting
Aandacht
Afleidende stimuli
Patiënten met pathologische pijn krijgen verlichting door het nemen van
een placebo (=bevat geen actieve ingrediënten).
Helmholtz’ theorie van unconscious inference
Likelihood/waarschijnlijkheid principe = we nemen het object waar
dat het meest waarschijnlijk het patroon van stimuli heeft veroorzaakt.
Oordeel wat het meest waarschijnlijk is -> unconscious inference
Unconscious inference = percepties zijn het resultaat van
onbewuste aannames of gevolgtrekkingen die we maken over de
omgeving.
De Gestalt-principes van organisatie
De Gestalt-psychologen introduceerde principes van perceptuele
organisatie:
Het principe van good continuation
Het principe van good figure / simplicity (wet van Prägnanz)
Het principe van similarity
