Leerdoelen kennislijn module Individu 2024-2025
Periode 2 Levensloop/opvoeding en probleemoplossing
Leerdoel 10: Je kent het ontwikkelingsperspectief op de mens en weet hoe en waarom sociaal
werkers ontwikkelingspsychologie en pedagogiek gebruiken
Leerdoel 11: Je weet hoe de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en volwassenen verloopt
volgens de levenslooptheorie van Erikson en je hebt globale kennis van de normale seksuele
ontwikkeling.
Leerdoel 12: Je weet hoe de cognitieve ontwikkeling van kinderen verloopt volgens de theorie van
Piaget en Vygotsky en kunt dit toepassen op een SW-situatie.
Leerdoel 13: Je weet welke belangrijke veranderingen er in het brein plaatsvinden in de puberteit
Leerdoel 14: Je kent verschillende theorieën over hechting en weet hoe hechting van invloed is op
latere intieme relaties
Leerdoel 15: Je kunt verschillende opvoedstijlen en gezinspatronen herkennen en kunt deze in
verband brengen met theorie over hoe mensen leren
Leerdoel 16: Je weet welke factoren bepalen of wij gedrag normaal of abnormaal vinden
Leerdoel 17: Je weet hoe de DSM-5 is ontstaan, hoe psychologen en sociaal werkers de DSM-5
gebruiken en welke voor- en nadelen aan het gebruik ervan verbonden zijn
Leerdoel 18: Je weet wat psychologen verstaan onder stress en welke factoren stress beïnvloeden
Leerdoel 19: Je kent verschillende manieren van omgaan met stress en kunt deze herkennen in een
sociaalwerksituatie
Leerdoel 20: Je kent verschillende theorieën over motivatie en kunt deze herkennen in een
sociaalwerksituatie
,Begrippenlijst kennislijn individu 2024-2025
PERIODE 2 LEVENSLOOP/OPVOEDING EN PROBLEEMOPLOSSING
Begrip Week Omschrijving
Je kent het ontwikkelingsperspectief op de mens en weet hoe sociaal werkers
ontwikkelingspsychologie gebruiken
Definitie ontwikkelingspsychologie en 2.1 Ontwikkelingspsychologie -> bestudeert de
pedagogiek psychologische veranderingen bij
toenemende leeftijd (en individuele
verschillen). Met name op 4 gebieden:
fysiek/motorisch, sociaal-emotioneel,
persoonlijkheid en cognitief.
Ontwikkeling -> proces van groei en
verandering dat wordt bepaald door de
interactie tussen erfelijkheid en omgeving.
Gaat een leven lang door. De meeste
aandacht gaat uit naar de kindertijd en
adolescentie.
Psychologie -> wetenschap van gedrag en
mentale processen.
Pedagogiek -> de wetenschap van het
opvoeden.
Opvoeden -> het proces waarin een kind
wordt gevormd naar de normen en waarden
van de opvoeders en de samenleving.
Relevantie ontwikkelingspsychologie voor 2.1 Je krijgt in je werk te maken met mensen
het SW van verschillende leeftijden. Zij zijn volgens
Erikson allemaal met hun eigen specifieke
ontwikkelingstaak bezig. Het helpt om de
kwetsbaarheid of problematiek van je
cliënten te plaatsen in het perspectief van
hun levensloop.
3 krachten van ontwikkeling (nature, 2.1 Nature -> factoren die aangeboren zijn (door
nurture en rijping) aanleg/genen).
Nurture -> factoren die aangeleerd zijn (door
sociale omgeving, opvoeding).
Rijping -> veranderingen die voor een groot
deel genetisch geregeld worden en waarop
omgevingsinvloeden een kleine invloed
hebben (tanden wisselen, kaal worden).
Discontinu en continu verloop van 2.1 Discontinu verloop -> Ontwikkeling in aparte
, Begrip Week Omschrijving
ontwikkeling stappen of stadia. Elk stadium levert gedrag
op dat kwalitatief (betekenissen) anders is
dan gedrag in een andere stadia.
Continu verloop -> geleidelijke ontwikkeling
waarbij prestaties op een bepaald niveau
voortvloeien uit die van de vorige niveaus.
Continue verandering is kwantitatief
(hoeveelheden).
Je weet hoe de sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen en volwassenen verloopt volgens
de levenslooptheorie van Erikson en je hebt globale kennis van de normale seksuele
ontwikkeling
Psychosociale ontwikkeling volgens 2.1 Psyche -> geest – ons denken, voelen en
Erikson gedrag.
Sociaal -> onze interactie met andere
mensen.
Hoe functioneer je in relatie tot anderen?
Welke rol neem je in? Hoe zie je je plek in de
samenleving?
Opgroeien en ouder worden betekent je
steeds opnieuw aanpassen aan
veranderende vermogens en verwachtingen
van anderen.
Mensen doorlopen 8 levensfasen, van
babytijd tot ouderdom (ontwikkeling van
persoonlijkheid en identiteit). Iedere fase
wordt afgesloten met een crisis, een
ontwikkelingstaak, die typisch is voor die
fase. Als die taak onopgelost blijft of negatief
afgesloten wordt, loopt de ontwikkeling
vast.
Ontwikkelingstaken kindertijd: 2.1 Babyfase (0-1,5 jaar) - vertrouwen vs
Vertrouwen vs wantrouwen wantrouwen -> veiligheid, geborgenheid
Autonomie vs schaamte vinden (ontwikkeling veilige hechting).
Initiatief vs schuldgevoel
Vlijt vs minderwaardigheid Peuterleeftijd (1,5-3 jaar) - autonomie vs
schaamte en twijfel -> ontwikkeling van
zelfstandigheid (eigen ik/individuatie) de
wereld verkennen, dingen ‘zelf doen’.
Duidelijk te herkennen aan verzet en
koppigheid. Te veel kritiek of bescherming
leidt tot twijfel aan zichzelf.
Kleuterleeftijd (3-6 jaar) - initiatief vs
Periode 2 Levensloop/opvoeding en probleemoplossing
Leerdoel 10: Je kent het ontwikkelingsperspectief op de mens en weet hoe en waarom sociaal
werkers ontwikkelingspsychologie en pedagogiek gebruiken
Leerdoel 11: Je weet hoe de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en volwassenen verloopt
volgens de levenslooptheorie van Erikson en je hebt globale kennis van de normale seksuele
ontwikkeling.
Leerdoel 12: Je weet hoe de cognitieve ontwikkeling van kinderen verloopt volgens de theorie van
Piaget en Vygotsky en kunt dit toepassen op een SW-situatie.
Leerdoel 13: Je weet welke belangrijke veranderingen er in het brein plaatsvinden in de puberteit
Leerdoel 14: Je kent verschillende theorieën over hechting en weet hoe hechting van invloed is op
latere intieme relaties
Leerdoel 15: Je kunt verschillende opvoedstijlen en gezinspatronen herkennen en kunt deze in
verband brengen met theorie over hoe mensen leren
Leerdoel 16: Je weet welke factoren bepalen of wij gedrag normaal of abnormaal vinden
Leerdoel 17: Je weet hoe de DSM-5 is ontstaan, hoe psychologen en sociaal werkers de DSM-5
gebruiken en welke voor- en nadelen aan het gebruik ervan verbonden zijn
Leerdoel 18: Je weet wat psychologen verstaan onder stress en welke factoren stress beïnvloeden
Leerdoel 19: Je kent verschillende manieren van omgaan met stress en kunt deze herkennen in een
sociaalwerksituatie
Leerdoel 20: Je kent verschillende theorieën over motivatie en kunt deze herkennen in een
sociaalwerksituatie
,Begrippenlijst kennislijn individu 2024-2025
PERIODE 2 LEVENSLOOP/OPVOEDING EN PROBLEEMOPLOSSING
Begrip Week Omschrijving
Je kent het ontwikkelingsperspectief op de mens en weet hoe sociaal werkers
ontwikkelingspsychologie gebruiken
Definitie ontwikkelingspsychologie en 2.1 Ontwikkelingspsychologie -> bestudeert de
pedagogiek psychologische veranderingen bij
toenemende leeftijd (en individuele
verschillen). Met name op 4 gebieden:
fysiek/motorisch, sociaal-emotioneel,
persoonlijkheid en cognitief.
Ontwikkeling -> proces van groei en
verandering dat wordt bepaald door de
interactie tussen erfelijkheid en omgeving.
Gaat een leven lang door. De meeste
aandacht gaat uit naar de kindertijd en
adolescentie.
Psychologie -> wetenschap van gedrag en
mentale processen.
Pedagogiek -> de wetenschap van het
opvoeden.
Opvoeden -> het proces waarin een kind
wordt gevormd naar de normen en waarden
van de opvoeders en de samenleving.
Relevantie ontwikkelingspsychologie voor 2.1 Je krijgt in je werk te maken met mensen
het SW van verschillende leeftijden. Zij zijn volgens
Erikson allemaal met hun eigen specifieke
ontwikkelingstaak bezig. Het helpt om de
kwetsbaarheid of problematiek van je
cliënten te plaatsen in het perspectief van
hun levensloop.
3 krachten van ontwikkeling (nature, 2.1 Nature -> factoren die aangeboren zijn (door
nurture en rijping) aanleg/genen).
Nurture -> factoren die aangeleerd zijn (door
sociale omgeving, opvoeding).
Rijping -> veranderingen die voor een groot
deel genetisch geregeld worden en waarop
omgevingsinvloeden een kleine invloed
hebben (tanden wisselen, kaal worden).
Discontinu en continu verloop van 2.1 Discontinu verloop -> Ontwikkeling in aparte
, Begrip Week Omschrijving
ontwikkeling stappen of stadia. Elk stadium levert gedrag
op dat kwalitatief (betekenissen) anders is
dan gedrag in een andere stadia.
Continu verloop -> geleidelijke ontwikkeling
waarbij prestaties op een bepaald niveau
voortvloeien uit die van de vorige niveaus.
Continue verandering is kwantitatief
(hoeveelheden).
Je weet hoe de sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen en volwassenen verloopt volgens
de levenslooptheorie van Erikson en je hebt globale kennis van de normale seksuele
ontwikkeling
Psychosociale ontwikkeling volgens 2.1 Psyche -> geest – ons denken, voelen en
Erikson gedrag.
Sociaal -> onze interactie met andere
mensen.
Hoe functioneer je in relatie tot anderen?
Welke rol neem je in? Hoe zie je je plek in de
samenleving?
Opgroeien en ouder worden betekent je
steeds opnieuw aanpassen aan
veranderende vermogens en verwachtingen
van anderen.
Mensen doorlopen 8 levensfasen, van
babytijd tot ouderdom (ontwikkeling van
persoonlijkheid en identiteit). Iedere fase
wordt afgesloten met een crisis, een
ontwikkelingstaak, die typisch is voor die
fase. Als die taak onopgelost blijft of negatief
afgesloten wordt, loopt de ontwikkeling
vast.
Ontwikkelingstaken kindertijd: 2.1 Babyfase (0-1,5 jaar) - vertrouwen vs
Vertrouwen vs wantrouwen wantrouwen -> veiligheid, geborgenheid
Autonomie vs schaamte vinden (ontwikkeling veilige hechting).
Initiatief vs schuldgevoel
Vlijt vs minderwaardigheid Peuterleeftijd (1,5-3 jaar) - autonomie vs
schaamte en twijfel -> ontwikkeling van
zelfstandigheid (eigen ik/individuatie) de
wereld verkennen, dingen ‘zelf doen’.
Duidelijk te herkennen aan verzet en
koppigheid. Te veel kritiek of bescherming
leidt tot twijfel aan zichzelf.
Kleuterleeftijd (3-6 jaar) - initiatief vs
