Stappenplan bestuursrecht I

Stappenplan Bestuurs(proces)recht I
Besluit  bezwaar  BOB  beroep  evt. hoger beroep

Week 1 en 2

a-orgaan of b-orgaan?
Art. 1:1 Awb:
- A-organen: een orgaan van een rechtspersoon (2:1) die krachten publiekrecht is ingesteld.
Openbare lichamen ex art. 134 en 135 GW vallen hier ook onder
- B-organen: een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed.
Openbaar gezag = bevoegdheid om publiekrechtelijke rechtshandelingen te verrichten.
Lid 2 beperkt het toepassingsbereik van het begrip bestuursorgaan

Stappenplan a-orgaan of b-orgaan
1. Is het een a-orgaan?
1) Moet gaan om een publiekrechtelijke rechtspersoon uit art. 2:1 Awb
2) Is er een wettelijke bepaling die het betreffende orgaan als orgaan van die
publiekrechtelijke rechtspersoon bestempelt, bijv. art. 6 gemeentewet of art. 6
provinciewet
Begin altijd bij de rechtspersoon, dan naar organieke regeling, dan of je de persoon
kan vinden in organieke regeling. (bijv. staat  grondwet  minister)
(2 criteria van belang;
1) Organisatiecentrum: maak je op grond van een organieke regeling van de
rechtspersoon onderdeel uit van de rechtspersoon
2) Bevoegdheidscentrum: bij een gedeconcentreerd ambt = functie ingesteld door de
wet waaraan bevoegdheden zijn geattribueerd die vervuld worden door een
ambtenaar)
 Ja? Stap 3
 Nee? Stap 2
2. Is het een b-orgaan? (privaatrechtelijk is altijd b-orgaan)
Bezit het opbaar gezag? = is de publiekrechtelijke bevoegdheid om de rechtspositie van een
ander te bepalen toegekend bij wettelijke voorschrift, wanneer geen wettelijk voorschrift:
1) Als er geen wettelijke bevoegdheid is: ABRvS Silicose oud-mijnwerkers – er is een
publieke taak die wordt uitgeoefend en is het dus een bestuursorgaan. Uitgewerkt in
ABRvS Stichting bevordering kwaliteit leefomgeving Schipholregio – geeft vereisten
om te spreken van een bestuursorgaan zonder wettelijke bevoegdheid:
- Er moet een inhoudelijke band zijn: een a-orgaan heeft beslissende invloed
op uitkeringscriteria (niet in individuele gevallen)
- Er moet een financiële band zijn: 2/3 van het geld moet van a-orgaan komen
Inhoudelijke band en financiële band hoeven niet met dezelfde identiteit te zijn
 Ja? Stap 3
 Nee? Dan is het geen bestuursorgaan
3. Is het een uitgezonderd bestuursorgaan, in lid 2?
 Ja? Dan is het geen bestuursorgaan
 Nee? Dan is er een bestuursorgaan, ofwel a ofwel b

,Zelfstandig bestuursorgaan
Als er sprake is van een bestuursorgaan, moet je kijken of het een zelfstandig bestuursorgaan (zbo)
is. Dit bestuursorgaan is niet ondergeschikt aan een minister.
Te herkennen aan:
- ‘’er is een…’’ (is een hint)
- Aan aparte benoemings- en ontslagprocedure
- Speciale inlichtingenplicht voor het bestuursorgaan of inlichtingenrecht voor de minister in
een aparte bepaling: er is geen bevoegdheid tot inlichtingen, want zbo, dus nieuwe bepaling
nodig
- Artikelen kaderwet zbo van toepassing verklaard geeft aan dat het geen zbo is! – deze zijn
rechtstreeks van toepassing

2 soorten zbo’s:
Hier ook aan toetsen!
1. Klassiek staatsrechtelijk begrip; een bestuursorgaan dat hiërarchisch niet ondergeschikt is
2. Begrip uit kaderwet zbo’s: art. 1 ‘bestuursorgaan bekleed met openbaar gezag bij of
krachtens wet is toegekend’. 4 vereisten, in art. 1 sub a kaderwet:
1) ‘centrale overheid’ – taken voor heel Nederland
2) ‘niet hiërarchisch ondergeschikt’ – in de zin van art. 44 lid 1 Gw + onderbouwen met
artikelen uit bijzondere wet.
Als het gaat om privaatrechtelijk rechtspersoon ben je nooit ondergeschikt! Aan dit
vereiste is altijd voldaan
3) ‘bestuursorgaan’ – in de zin van de Awb
4) ‘met openbaar gezag bekleed’
a-orgaan kan wel staatsrechtelijk zbo zijn en geen kaderwet zbo, omdat het geen openbaar gezag
heeft

2 type zbo’s:
1. Onderdeel van de staat
2. Geen onderdeel van de staat (bijv. bestuur van CBR is zbo van CBR en niet van de staat)

, Week 3

Belanghebbende
Art. 1:2 Awb – degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken
Kan zowel natuurlijk- als rechtspersoon zijn

Stappenplan algemeen belanghebbende
1. Is het geadresseerde?
Ja  belanghebbende
Nee  door naar 2
2. OPERA-criteria uit CRvB intrekking PGB:
- Objectief bepaalbaar belang – belang mag niet afhankelijk zijn van subjectieve
opvatting of gevoelens
- Persoonlijk belang – voldoende onderscheiden van eenieder of een grote groep
personen.
o ABRvS Minicamping de Heksenketel; bij concurrentie hangt het af van de
aard van het besluit en de gevolgen om te bepalen of je belanghebbende
bent.
- Eigen belang – je kunt alleen je eigen belang behartigen (tenzij gemachtigd)
- Rechtstreeks bij een besluit betrokken belang – oorzakelijk verband tussen besluit
en feitelijke belanghebbende. Je mag geen afgeleid belang hebben:
o ABRvS intrekking Pgb: afgeleide belanghebbende is als jouw belang
hetzelfde is als waarvan het afgeleid is = geen belanghebbende
Heb je los/ zelfstandig belang? Dan wel belanghebbende
o Als je je belang tegenovergesteld is, ben je wel rechtstreeks
belanghebbende
o geldt niet als je fundamentele rechten worden geschonden = dan altijd
belanghebbende
- Actueel belang – onzeker toekomst belang voldoet niet. Gaat om wat op het
ogenblik gaande is
3. GEB-toets uit ABRvS Mestbassin Mechelen: ‘gevolgen van enige betekenis’ moeten
gekoppeld zijn aan het persoonlijk belang. Als dit niet zo is, geen belanghebbende, omdat er
een gebrek is aan persoonlijk belang;
- Gevolgen van de activiteit voor de woon-, leef-, of bedrijfssituatie van betrokkenen
zijn dermate aanwezig dat er een persoonlijk belang is. Afstandseis, contour of
grenswaarde is niet bepalend hierbij.
Belanghebbende hoeft geen ingezetene van Nederland te zijn. Zelfs illegale status staat dit niet in de
weg.

Stappenplan bestuursorgaan als belanghebbende
Art. 1:2 lid 2 Awb bepaalt dat bestuursorganen belanghebbenden kunnen zijn – het bestuursorgaan
is dan derde belanghebbende en komt op voor iemand anders. Aan eigen, objectief bepaalbaar en
persoonlijk belang is al voldaan, dus nog actueel en rechtstreeks belang:
2 criteria:
1. Bevoegdheidscriterium: lid 2 alleen van toepassing als het een bestuursorgaan is. Beschikt
het desbetreffende orgaan ten aanzien van deze belangen, of zeer sterk aanverwante
belangen, over bestuursbevoegdheid?