DIDACTIEK FRANS
Geef je lessen Frans een extra boost!
Een handboek zorgt ervoor dat er weinig variatie is. Het is eentonig. → Af en toe het handboek loslaten.
1. Cultuur
Waarom?
Als je een taal leert, leer je ook een cultuur kennen.
Zie de cultuur niet eng. Vb. Parijs = Franse gastronomie
→ ook beleefdheidsconventies zijn cultuur. Vb wij zeggen vaak ‘je’, in het Frans is het niet de bedoeling om
iemand ‘tu’ te noemen. Altijd ‘vous’.
Didactische principes:
- Geïntegreerde aanpak: cultuur echt integreren in de lessen. Geen vrijblijvende rubriek op het einde van
het hoofdstuk.
Vb. La meteo, we gaan de streken van Frankrijk verkennen. Doe dit met authentieke documenten
(documenten voor native speakers). Niet specifiek gemaakt voor leerlingen die Frans leren.
2. Liedjes
Waarom?
- Door liedjes te integreren zullen we taal leren stimuleren. Vaak repetitief. Blijft makkelijk hangen. Ook
luistervaardigheid wordt geoefend.
- Is motiverend, fijn om een Frans liedje te leren.
Didactische principes:
- Wil je woordenschat inleiden of herhalen en vastzetten, zoek een liedje waarin de woordenschat aan
bod komt.
- Liedje om een thema in te leiden of af te sluiten
- Lied om een luistervaardigheid te oefenen.
- Bewegingstussendoortje met een Frans liedje om de leerlingen goesting te geven om Frans te leren.
3. Poëzie
Lijkt iets wat moeilijker haalbaar is. Let op: poëzie hoeft niet altijd moeilijk te zijn. Vb Kalligram.
4. Film en video
Niet evident om te vinden op het niveau van de leerlingen. Vb. TOTO en 1 jour, 1 question, les niouzz (Karrewiet)
Elk woord begrijpen is niet noodzakelijke om de boodschap te begrijpen. Maak dit de leerlingen duidelijk.
5. Prentenboeken
Waarom?
- Zorgt voor afwisseling ten opzichte van het handboek.
- Leerlingen maken kennis met authentieke taal, boekjes zijn geschreven voor Franse kinderen.
- De prenten zijn mooi en een bron van kijkplezier EN helpen om de boodschap te begrijpen.
- Leerlingen ontwikkelen luister- en leesstrategieën: om het even welk boek je kiest, er gaan woorden
worden gebruikt die de leerlingen niet kennen. Als je de rode draad begrijpt, is het voldoende.
- Sluit aan bij de leefwereld van de kinderen.
,Criteria bij de keuze van een prentenboek:
- Kies een boek dat je zelf mooi vindt
- Kies een boek waar de prenten prominenter aanwezig zijn dan de tekst zelf. Zinnen die zich herhalen zijn
heel dankbaar.
- Boeken zijn gemaakt voor Franstalige kinderen, kleuters begin lagere school. Er is een discrepantie
tussen leerlingen en de bedoeling van het boek. Dit is geen probleem.
- Interessant en geen must: boek bestaat in de moedertaal hierdoor herkennen de leerlingen het verhaal.
Vb. Rupsje Nooitgenoeg.
6. Taalspelletjes
Waarom?
- Spelend leren is motiverend.
- Bij taalspelletjes wordt gewerkt in kleine groepjes. Kinderen krijgen meer spreekkansen/oefenkansen en
hebben meer spreekdurf.
- Bieden kansen tot differentiatie. Vb. Hulpfiche of extra uitdaging voor sterke/Franstalige leerlingen.
Didactische principes
- !Belangrijkste! spel heeft een talig doel. Als er niet gesproken wordt, geen spel voor de Franse les.
- De leerlingen moeten het aankunnen. Aangepast aan het niveau van de leerlingen.
- Speluitleg moet duidelijk zijn.
➔ Ga er niet vanuit dat leerlingen alle woordenschat kennen binnen een spel.
➔ Spel uitleggen door het te doen en te verwoorden wat je doet.
- Organisatorisch goed nadenken (materiaal, groepssamenstelling, …)
- Bied de woordenschat en structuren aan die nodig zijn om te spelen.
7. Online tools
Taalinitiatie
1. Taalinitiatie ≠ Talensensibilisering ≠ Formeel taalonderwijs
Taalinitiatie:
= een eerste kennismaking met één vreemde taal.
- Kinderen gaan al doende de taal leren kennen
vb, spel spelen, liedje zingen, bewegen ...
- Doel = kinderen beleven plezier aan de taal en ontwikkelen hierdoor een positieve attitude voor de taal.
- De nadruk ligt op mondelinge vaardigheden (spreken en luisteren). Geen schriftelijke vaardigheden.
- Vreemde taal = de voertaal.
Talensensibilisering:
= bewust maken van een veelheid aan talen en culturen die bestaan in onze maatschappij.
- Kinderen komen in contact met vreemde talen (maar ook: dialecten, tussentaal, sms-taal, …)
- Het gaat vooral over het luisteren en horen dat er een andere taal wordt gesproken. Schriftbeeld kan
gebruikt worden maar ze moeten het niet kunnen lezen.
- Nederlands blijft de voertaal.
- Dankbaar om te werken met thuistalen van kinderen uit de klas.
Voorbeeld: Er zit een Oekraïens kind in klas en hij/zij is jarig. Leerkracht: ‘Hoe zeg je gelukkige verjaardag in
het Oekraïens?’ Zo kan je aan andere kinderen vragen hoe zij gelukkige verjaardag zeggen in hun thuistaal.
Lijken talen op elkaar? Zo kan je de diversiteit in de klas erkennen en gebruiken.
Conclusie: Taalinitiatie = speelse manier om één taal te verkennen.
Talensensibilisering = kinderen bewust maken van verschillende talen en culturen.
Leerlingen moeten ervoor openstaan en een positieve attitude ontwikkelen.
, Formeel taalonderwijs:
- Verplichte onderwijs Frans vanaf het 5de leerjaar.
- Het is facultatief (scholen kunnen kiezen voor) om te kiezen voor formeel Frans vanaf het 3de leerjaar.
- Engels en Duits zijn ook mogelijk (formeel onderwijs). Er bestaan geen ET voor.
- Frans moet! Engels en Duits zijn niet verplicht.
- Formeel onderwijs Frans bestaat met expliciete grammatica.
- Ook formeel taalonderwijs zou zo speels en motiverend mogelijk moeten zijn.
Wettelijk kader rond taalinitiatie:
- Is mogelijk vanaf het 1ste kleuterklas (ook talensensibilisering is sinds dan mogelijk)
➔ Niet verplicht, geen ET of minimumdoelen.
- Taalinitiatie kan voor Engels, Frans en Duits.
- De VLOR heeft een advies voor de scholen: als je kiest voor taalinitiatie, kies voor Frans.
In de 3de graad is Frans verplicht. Logisch om dus te starten met taalinitiatie Frans.
- Als een school kiest voor taalinitiatie vanaf 1ste: beïnvloedt de prestaties van leerlingen in positieve zin.
Ze kunnen de ET voor Frans (lezen + luisteren) makkelijker behalen.
2. Voorbeelden van talensensibilisering
- Talen op een kier: broeder Jacob, hoe klinkt dat in andere talen? Hoe klinkt Jacob? Hoe klinken de
klokken?/ Blaadjes met telkens 1 woord in verschillende talen vb. water. / Activiteit met audiofragement
in Nederlands maar verschillende accenten. Vb Vlaams, Nederlands, Suriname. We spreken allemaal
Nederlands maar op een andere manier.
- Hoe zeggen we oma en opa in verschillende talen. Ook dat in het Nederlands zeggen we niet allemaal
oma en opa maar vb. moeke, meme, pepe, … Dat is ook talensensibilisering.
- Let it go (Frozen), in verschillende talen.
3. Zoom op taalinitiatie:
Misvattingen rond taalinitiatie:
- Het is een kennismaking met een vreemde taal/Frans. Het is niet bedoeld voor Franstalige leerlingen. Je
schakelt de Franstalige kinderen in als hulp-juf of -meester. Als de helft van de leerlingen Franstalig zijn
moeten er andere maatregelen genomen worden, op structureel niveau. Vb. 2 klassen samenvoegen en
Franstaligen apart van de andere kinderen. Zij doen een andere activiteit.
- Speels en muzisch verkennen om hun voor te bereiden op formeel onderwijs. Het is niet de bedoeling
om vroeger te starten met formeel taalonderwijs.
- Kinderen leren woorden, korte zinnen in betekenisvolle context !!mondeling!! Dit doen ze door te
luisteren naar een lied, spel, luisteren naar een verhaal, … Leerlingen doen dit op een impliciete manier
(impliciete woordenschatverwerving). Lessen taalinitiatie zijn geen woordenschatlessen met
geschreven Frans vb. woordzoekers, kruiswoordraadsels, ...
- Grammatica kan impliciet aan bod komen maar het is niet de bedoeling om grammatica Frans aan te
leren. (expliciete grammaticales)
Geef je lessen Frans een extra boost!
Een handboek zorgt ervoor dat er weinig variatie is. Het is eentonig. → Af en toe het handboek loslaten.
1. Cultuur
Waarom?
Als je een taal leert, leer je ook een cultuur kennen.
Zie de cultuur niet eng. Vb. Parijs = Franse gastronomie
→ ook beleefdheidsconventies zijn cultuur. Vb wij zeggen vaak ‘je’, in het Frans is het niet de bedoeling om
iemand ‘tu’ te noemen. Altijd ‘vous’.
Didactische principes:
- Geïntegreerde aanpak: cultuur echt integreren in de lessen. Geen vrijblijvende rubriek op het einde van
het hoofdstuk.
Vb. La meteo, we gaan de streken van Frankrijk verkennen. Doe dit met authentieke documenten
(documenten voor native speakers). Niet specifiek gemaakt voor leerlingen die Frans leren.
2. Liedjes
Waarom?
- Door liedjes te integreren zullen we taal leren stimuleren. Vaak repetitief. Blijft makkelijk hangen. Ook
luistervaardigheid wordt geoefend.
- Is motiverend, fijn om een Frans liedje te leren.
Didactische principes:
- Wil je woordenschat inleiden of herhalen en vastzetten, zoek een liedje waarin de woordenschat aan
bod komt.
- Liedje om een thema in te leiden of af te sluiten
- Lied om een luistervaardigheid te oefenen.
- Bewegingstussendoortje met een Frans liedje om de leerlingen goesting te geven om Frans te leren.
3. Poëzie
Lijkt iets wat moeilijker haalbaar is. Let op: poëzie hoeft niet altijd moeilijk te zijn. Vb Kalligram.
4. Film en video
Niet evident om te vinden op het niveau van de leerlingen. Vb. TOTO en 1 jour, 1 question, les niouzz (Karrewiet)
Elk woord begrijpen is niet noodzakelijke om de boodschap te begrijpen. Maak dit de leerlingen duidelijk.
5. Prentenboeken
Waarom?
- Zorgt voor afwisseling ten opzichte van het handboek.
- Leerlingen maken kennis met authentieke taal, boekjes zijn geschreven voor Franse kinderen.
- De prenten zijn mooi en een bron van kijkplezier EN helpen om de boodschap te begrijpen.
- Leerlingen ontwikkelen luister- en leesstrategieën: om het even welk boek je kiest, er gaan woorden
worden gebruikt die de leerlingen niet kennen. Als je de rode draad begrijpt, is het voldoende.
- Sluit aan bij de leefwereld van de kinderen.
,Criteria bij de keuze van een prentenboek:
- Kies een boek dat je zelf mooi vindt
- Kies een boek waar de prenten prominenter aanwezig zijn dan de tekst zelf. Zinnen die zich herhalen zijn
heel dankbaar.
- Boeken zijn gemaakt voor Franstalige kinderen, kleuters begin lagere school. Er is een discrepantie
tussen leerlingen en de bedoeling van het boek. Dit is geen probleem.
- Interessant en geen must: boek bestaat in de moedertaal hierdoor herkennen de leerlingen het verhaal.
Vb. Rupsje Nooitgenoeg.
6. Taalspelletjes
Waarom?
- Spelend leren is motiverend.
- Bij taalspelletjes wordt gewerkt in kleine groepjes. Kinderen krijgen meer spreekkansen/oefenkansen en
hebben meer spreekdurf.
- Bieden kansen tot differentiatie. Vb. Hulpfiche of extra uitdaging voor sterke/Franstalige leerlingen.
Didactische principes
- !Belangrijkste! spel heeft een talig doel. Als er niet gesproken wordt, geen spel voor de Franse les.
- De leerlingen moeten het aankunnen. Aangepast aan het niveau van de leerlingen.
- Speluitleg moet duidelijk zijn.
➔ Ga er niet vanuit dat leerlingen alle woordenschat kennen binnen een spel.
➔ Spel uitleggen door het te doen en te verwoorden wat je doet.
- Organisatorisch goed nadenken (materiaal, groepssamenstelling, …)
- Bied de woordenschat en structuren aan die nodig zijn om te spelen.
7. Online tools
Taalinitiatie
1. Taalinitiatie ≠ Talensensibilisering ≠ Formeel taalonderwijs
Taalinitiatie:
= een eerste kennismaking met één vreemde taal.
- Kinderen gaan al doende de taal leren kennen
vb, spel spelen, liedje zingen, bewegen ...
- Doel = kinderen beleven plezier aan de taal en ontwikkelen hierdoor een positieve attitude voor de taal.
- De nadruk ligt op mondelinge vaardigheden (spreken en luisteren). Geen schriftelijke vaardigheden.
- Vreemde taal = de voertaal.
Talensensibilisering:
= bewust maken van een veelheid aan talen en culturen die bestaan in onze maatschappij.
- Kinderen komen in contact met vreemde talen (maar ook: dialecten, tussentaal, sms-taal, …)
- Het gaat vooral over het luisteren en horen dat er een andere taal wordt gesproken. Schriftbeeld kan
gebruikt worden maar ze moeten het niet kunnen lezen.
- Nederlands blijft de voertaal.
- Dankbaar om te werken met thuistalen van kinderen uit de klas.
Voorbeeld: Er zit een Oekraïens kind in klas en hij/zij is jarig. Leerkracht: ‘Hoe zeg je gelukkige verjaardag in
het Oekraïens?’ Zo kan je aan andere kinderen vragen hoe zij gelukkige verjaardag zeggen in hun thuistaal.
Lijken talen op elkaar? Zo kan je de diversiteit in de klas erkennen en gebruiken.
Conclusie: Taalinitiatie = speelse manier om één taal te verkennen.
Talensensibilisering = kinderen bewust maken van verschillende talen en culturen.
Leerlingen moeten ervoor openstaan en een positieve attitude ontwikkelen.
, Formeel taalonderwijs:
- Verplichte onderwijs Frans vanaf het 5de leerjaar.
- Het is facultatief (scholen kunnen kiezen voor) om te kiezen voor formeel Frans vanaf het 3de leerjaar.
- Engels en Duits zijn ook mogelijk (formeel onderwijs). Er bestaan geen ET voor.
- Frans moet! Engels en Duits zijn niet verplicht.
- Formeel onderwijs Frans bestaat met expliciete grammatica.
- Ook formeel taalonderwijs zou zo speels en motiverend mogelijk moeten zijn.
Wettelijk kader rond taalinitiatie:
- Is mogelijk vanaf het 1ste kleuterklas (ook talensensibilisering is sinds dan mogelijk)
➔ Niet verplicht, geen ET of minimumdoelen.
- Taalinitiatie kan voor Engels, Frans en Duits.
- De VLOR heeft een advies voor de scholen: als je kiest voor taalinitiatie, kies voor Frans.
In de 3de graad is Frans verplicht. Logisch om dus te starten met taalinitiatie Frans.
- Als een school kiest voor taalinitiatie vanaf 1ste: beïnvloedt de prestaties van leerlingen in positieve zin.
Ze kunnen de ET voor Frans (lezen + luisteren) makkelijker behalen.
2. Voorbeelden van talensensibilisering
- Talen op een kier: broeder Jacob, hoe klinkt dat in andere talen? Hoe klinkt Jacob? Hoe klinken de
klokken?/ Blaadjes met telkens 1 woord in verschillende talen vb. water. / Activiteit met audiofragement
in Nederlands maar verschillende accenten. Vb Vlaams, Nederlands, Suriname. We spreken allemaal
Nederlands maar op een andere manier.
- Hoe zeggen we oma en opa in verschillende talen. Ook dat in het Nederlands zeggen we niet allemaal
oma en opa maar vb. moeke, meme, pepe, … Dat is ook talensensibilisering.
- Let it go (Frozen), in verschillende talen.
3. Zoom op taalinitiatie:
Misvattingen rond taalinitiatie:
- Het is een kennismaking met een vreemde taal/Frans. Het is niet bedoeld voor Franstalige leerlingen. Je
schakelt de Franstalige kinderen in als hulp-juf of -meester. Als de helft van de leerlingen Franstalig zijn
moeten er andere maatregelen genomen worden, op structureel niveau. Vb. 2 klassen samenvoegen en
Franstaligen apart van de andere kinderen. Zij doen een andere activiteit.
- Speels en muzisch verkennen om hun voor te bereiden op formeel onderwijs. Het is niet de bedoeling
om vroeger te starten met formeel taalonderwijs.
- Kinderen leren woorden, korte zinnen in betekenisvolle context !!mondeling!! Dit doen ze door te
luisteren naar een lied, spel, luisteren naar een verhaal, … Leerlingen doen dit op een impliciete manier
(impliciete woordenschatverwerving). Lessen taalinitiatie zijn geen woordenschatlessen met
geschreven Frans vb. woordzoekers, kruiswoordraadsels, ...
- Grammatica kan impliciet aan bod komen maar het is niet de bedoeling om grammatica Frans aan te
leren. (expliciete grammaticales)
