Les 2: normenhiërarchie
Overzicht van het objectieve recht:
Het verschil tussen publiek- en privaatrecht
Het privaatrecht is de horizontale verhouding, het is de relatie tussen de burgers
onderling. Die verhouding is tussen twee individuen die evenwaardig zijn aan
elkaar.
Het publiekrecht is de verticale verhouding, het is de relatie tussen de burger en
de staat en de staat onderling.
Wetgeving
Normenhiërarchie, een getrapte waterval waarbij je de
belangrijkste normen hebt en onderaan de normen hebt
die meer uitvoerend zijn, maar niet dezelfde kracht
hebben als de hogere normen. Hans Kelsen noemde dit
de Stufenbau der Rechtsordnung.
Basisbeginsel van de hiërarchie der normen: de lagere
rechtsnorm moet in overeenstemming zijn met de hogere rechtsnorm. Is er toch een
strijdigheid, dan gaat de hogere rechtsnorm voor.
Grondwet, bijzondere wetten, bijzondere decreten
De grondwet van 1831, werd in 1994 gecoördineerd en hernummerd.
Herziening:
o Verklaring tot grondwetsherziening
o Nieuwe verkiezingen
o 2/3 van de leden van de parlement moeten aanwezig zijn en 2/3 daarvan
moet ‘ja’ stemmen.
Er zijn 150 parlementsleden, 100 daarvan moeten aanwezig zijn en
66 daarvan moeten ‘ja’ stemmen.
De meest recente grondwetswijziging is in 2024 doorgevoerd (artikel 7bis) over
het dierenwelzijn.
, Grondwet, bijzondere wetten, bijzondere decreten
In de bijzondere wetten (zijn er niet veel), maar staan er essentiële dingen in,
zoals de bevoegdheidsverdeling van België (deelstaten, gemeenschappen …)
Voor de wijziging van een bijzondere wet, heb je een meerderheid nodig per
taalgroep en 2/3 in geheel.
De bijzondere wet heeft voorrang op gewone wet.
Grondwet, bijzondere wetten, bijzondere decreten
Is het equivalent van een bijzondere wet op het niveau van de deelstaten, maar
zit er redelijk onder. Bijzondere wet verbindt zowel de federale overheid als de
deelstaten. Een bijzonder decreet zit enkel op het niveau van de deelstaten, maar
daar heb je ook de 2/3 meerderheid nodig.
Kan de constitutieve autonomie regelen van de deelstaten, de manier waarop de
wetgever zich verhoudt op Vlaams niveau …
Wat gaat er voor een wet, decreet of ordonnantie? – geen enkel gaat voor, ze zitten op
hetzelfde niveau.
Wat doe je dan als ze strijdig zijn met elkaar? – je kijkt naar waar de bevoegdheden zijn
overgeveld.
Wetten, decreten, ordonnanties
De federale staat maakt de wetten.
De gemeenschappen en gewesten maken decreten.
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het Gemeenschappelijke
Gemeenschapscommissie maken de ordonnanties.
Wetten, decreten en ordonnanties staan op hetzelfde niveau, ze kunnen
gewijzigd worden en kunnen voordien bestaande wetgeving wijzigen.
o Wetgeving kan voortdurend gewijzigd worden.
België is centrifugaal, de bevoegdheden gaan weg van het centrum.
Overzicht van het objectieve recht:
Het verschil tussen publiek- en privaatrecht
Het privaatrecht is de horizontale verhouding, het is de relatie tussen de burgers
onderling. Die verhouding is tussen twee individuen die evenwaardig zijn aan
elkaar.
Het publiekrecht is de verticale verhouding, het is de relatie tussen de burger en
de staat en de staat onderling.
Wetgeving
Normenhiërarchie, een getrapte waterval waarbij je de
belangrijkste normen hebt en onderaan de normen hebt
die meer uitvoerend zijn, maar niet dezelfde kracht
hebben als de hogere normen. Hans Kelsen noemde dit
de Stufenbau der Rechtsordnung.
Basisbeginsel van de hiërarchie der normen: de lagere
rechtsnorm moet in overeenstemming zijn met de hogere rechtsnorm. Is er toch een
strijdigheid, dan gaat de hogere rechtsnorm voor.
Grondwet, bijzondere wetten, bijzondere decreten
De grondwet van 1831, werd in 1994 gecoördineerd en hernummerd.
Herziening:
o Verklaring tot grondwetsherziening
o Nieuwe verkiezingen
o 2/3 van de leden van de parlement moeten aanwezig zijn en 2/3 daarvan
moet ‘ja’ stemmen.
Er zijn 150 parlementsleden, 100 daarvan moeten aanwezig zijn en
66 daarvan moeten ‘ja’ stemmen.
De meest recente grondwetswijziging is in 2024 doorgevoerd (artikel 7bis) over
het dierenwelzijn.
, Grondwet, bijzondere wetten, bijzondere decreten
In de bijzondere wetten (zijn er niet veel), maar staan er essentiële dingen in,
zoals de bevoegdheidsverdeling van België (deelstaten, gemeenschappen …)
Voor de wijziging van een bijzondere wet, heb je een meerderheid nodig per
taalgroep en 2/3 in geheel.
De bijzondere wet heeft voorrang op gewone wet.
Grondwet, bijzondere wetten, bijzondere decreten
Is het equivalent van een bijzondere wet op het niveau van de deelstaten, maar
zit er redelijk onder. Bijzondere wet verbindt zowel de federale overheid als de
deelstaten. Een bijzonder decreet zit enkel op het niveau van de deelstaten, maar
daar heb je ook de 2/3 meerderheid nodig.
Kan de constitutieve autonomie regelen van de deelstaten, de manier waarop de
wetgever zich verhoudt op Vlaams niveau …
Wat gaat er voor een wet, decreet of ordonnantie? – geen enkel gaat voor, ze zitten op
hetzelfde niveau.
Wat doe je dan als ze strijdig zijn met elkaar? – je kijkt naar waar de bevoegdheden zijn
overgeveld.
Wetten, decreten, ordonnanties
De federale staat maakt de wetten.
De gemeenschappen en gewesten maken decreten.
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het Gemeenschappelijke
Gemeenschapscommissie maken de ordonnanties.
Wetten, decreten en ordonnanties staan op hetzelfde niveau, ze kunnen
gewijzigd worden en kunnen voordien bestaande wetgeving wijzigen.
o Wetgeving kan voortdurend gewijzigd worden.
België is centrifugaal, de bevoegdheden gaan weg van het centrum.
