Samenvatting Duurzame Ontwikkeling

1
Samenvatting duurzame ontwikkeling
1. Het ontstaan en de evolutie van duurzame ontwikkeling
A) Wat is duurzame ontwikkeling?
- Geen universele definitie van duurzaamheid

- “vaag” concept
o Voordeel: breed gedragen door veel verschillende mensen omdat iedereen het een beetje
naar zijn eigen hand kan zetten

o Nadeel: bemoeilijkt praktische implementatie en meten van duurzaamheid net omdat
iedereen het op een andere manier begrijpt of implementeert

- Context-afhankelijk, er is geen consensus

- Wetenschappelijke literatuur → wat vaak terugkomt
o Integratie van milieu, sociale en economische dimensie (Triple Bottom Line)
o Continuïteit: iets dat we kunnen doorgeven, iets dat hernieuwbaar is
o Intergenerationele gelijkheid: dingen bewaren voor de volgende generaties zodat zij aan hun
noden kunnen voldoen

- Intermezzo: Tripple Bottom Line
o Duurzaamheidsframework
o John Elkington (1994)
o 3 P’s: People, Planet, Profit

- Sustainability / Sustainable development
 "Voldoen aan de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties
om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen."

- 1e definitie van duurzame ontwikkeling in Our Common Future (Brundtland-rapport) (1987)

B) Waarom duurzame ontwikkeling?
1) Bevolkingstoename
 Exponentiële bevolkingsgroei
 Gaat de planeet deze groei blijven aankunnen of bereiken we op een bepaald
moment de limiet?

, 2
2) Productie
 Economische productie neemt toe

- Bruto Binnenlands Product (BBP)
o Totale waarde van alle goederen & diensten die in land werden geproduceerd, op 1 jaar tijd
o Maatstaf voor welvaart en economische groei

- Continu gestegen
 Dip in 2009 (economische crisis) en 2020 (COVID)




3) Temperatuurafwijking




2025:
1,55 °C
(afwijking t.o.v. gemiddelde 1861-1890)




- Azië en Europa warmen sneller op dan
de rest van de wereld




- Europa (juni 2025): 2,81 °C
- Wereld (juni 2025): 0,47 °C

, 3
4) CO2 emissies
 Continue stijging in de afgelopen decennia
 Dipje in 2009 en 2020




- Procentuele verandering van CO2 –
emissies en BBP
 Sommige landen zijn erin geslaagd
om de groei van hun BBP los te
koppelen van een groei in hun CO2
– emissies

- Bv. Zweden
 Groei van hun BBP los te koppelen
van hun energieverbruik en
energietransitie



5) Antropoceen (The Anthropocene)
- Voorgesteld geologisch tijdperk, waarin menselijke activiteit een significante en blijvende impact
heeft gehad op de aarde – klimaatverandering, verlies in biodiversiteit, vervuiling, etc.
 De mens als dominante kracht die de planeet vormgeeft
 Volgend op Holoceen

- Voorstel: start Antropoceen in 1952, volgend op Holoceen
o Niet goedgekeurd door ‘International Union of Geological Sciences’!
 De menselijke activiteit is al veel langer dan 1950 impact op aarde
 Het voelde voor de geologen een veel te korte periode om het nu al te introduceren

o Debat

- Eén van de belangrijkste aanwijzingen voor het Antropoceen is ‘The Great Acceleration’
 Verwijst naar een periode van een abrupte, wereldwijde versnelling van menselijke
activiteiten en hun effecten op aarde

 Versnelling is zichtbaar vanaf 1950
 Toename in socio-economische trends én veranderingen in aarde-systemen

, e reat eleration
4




e reat eleration
e e onomi a tivit o t e uman enter rise ontinues to grow at a ra id rate

https://doi.org/10.1177/2053019614564785




e ost 1 a eleration in t e art stem indi ators remains lear

6) Planetaire grenzen
https://doi.org/10.1177/2053019614564785


- 2023: 6 van de 9 grenzen werden reeds overschreden
 “Earth is now well outside of the safe operating space for humanity”

- Onze rol als milieuwetenschapper:
o Beantwoordt twijfels met (wetenschappelijke) feiten
o Het probleem is duidelijk, maar (de oplossingen) altijd complex
o Zoek mee naar de oplossingen

C) De evolutie van duurzame ontwikkeling
 Van de founding fathers & mothers van duurzame ontwikkeling … tot de moderne kijk op
duurzame ontwikkeling

1) Silent Spring (1962) – Rachel Carson
- Rachel Carson, Amerikaanse bioloog
- US Fish and Wildlife Service

- Inspireerde haar tot het schrijven van ‘Silent Spring’
 Raakte gealarmeerd door het wijdverspreide gebruik van DDT (en andere pesticiden) in
landbouwprogramma’s

- Impact op milieu door het gebruik van pesticiden
- Wordt gezien als de start van de moderne milieubeweging

- Controversie!
 Pesticiden waren een belangrijk wapen tegen ongedierte in landbouw en bestrijding van
malaria tijdens WOII