DIERENARTSASSISTENTIETECHNIEKEN
INHOUDSOPGAVE
1. assistentie bij het klinisch onderzoek .................................................................................................... 3
1.1 signalement ......................................................................................................................................... 3
1.2 anamnese ............................................................................................................................................ 3
1.3 algemene indruk .................................................................................................................................. 3
1.4 algemeen onderzoek ............................................................................................................................ 3
1.5 gericht onderzoek en aanvullend onderzoek ....................................................................................... 8
1.5.1 inspectie ..................................................................................................................................... 8
1.5.2 palpatie ...................................................................................................................................... 9
1.5.3 percussie .................................................................................................................................... 9
1.5.4 auscultatie .................................................................................................................................. 9
2. instrumentarium .................................................................................................................................. 11
3. mestonderzoek .................................................................................................................................... 14
3.1 staalname .......................................................................................................................................... 14
3.2 macroscopisch onderzoek .................................................................................................................. 14
3.3 microscopisch mestonderzoek ........................................................................................................... 14
3.3.1 mc-master techniek ................................................................................................................. 14
3.3.2 sedimentatie flotatietechniek .................................................................................................. 15
3.4 interpretatie mestonderzoek ............................................................................................................. 15
4. bloedafname en onderzoek ................................................................................................................. 16
4.1 bloedafname ...................................................................................................................................... 16
4.2 bloedonderzoek ................................................................................................................................. 19
4.3 urine afname...................................................................................................................................... 23
4.4 feces opname ..................................................................................................................................... 23
4.5 afnemen weefselcellen ...................................................................................................................... 23
5. assistentie bij chirurgie ........................................................................................................................ 24
5.1 chirurgische instrumenten ................................................................................................................. 24
5.1.1 basis.......................................................................................................................................... 24
5.1.2 bijzondere ................................................................................................................................ 30
5.1.3 onderhoud................................................................................................................................ 33
5.2 hechtmateriaal .................................................................................................................................. 33
5.2.1 naald ......................................................................................................................................... 33
5.2.2 draad ........................................................................................................................................ 34
5.3 aseptie en antiseptie .......................................................................................................................... 40
6. vloeistoftherapie ................................................................................................................................. 46
6.1 vochtbalans in het lichaam ................................................................................................................ 46
6.2 wanneer is vloeistoftherapie nodig? .................................................................................................. 47
6.3 toedieningsweg .................................................................................................................................. 48
6.4 soorten vloeistof ................................................................................................................................ 48
1
, 6.5 hoeveel toedienen bij shock ............................................................................................................... 49
6.6 hoeveel toedienen bij dehydratatie ................................................................................................... 50
6.7 hoeveel toedienen bij anesthesie ....................................................................................................... 50
6.8 volume overload ................................................................................................................................ 50
7. decubitusletsels ................................................................................................................................... 51
7.1 hoe ontstaan? .................................................................................................................................... 51
7.2 waar? ................................................................................................................................................. 51
7.3 wie?.................................................................................................................................................... 51
7.4 hoe voorkomen? ................................................................................................................................ 51
7.5 behandeling ....................................................................................................................................... 51
8. wondmanagement ............................................................................................................................... 52
8.1 soorten wonden ................................................................................................................................. 52
8.2 wondheling ........................................................................................................................................ 57
8.3 wondzorg ........................................................................................................................................... 58
8.4 bandageren ........................................................................................................................................ 60
2
,1. ASSISTENTIE BIJ HET KLINISCH ONDERZOEK
1.1 SIGNALEMENT
- Noteren op fiche!
o Ras
o Ouderdom
o (Kleur)
o (Aftekening)
o Datum
1.2 ANAMNESE
- Pre-anamnese
o Ook op fiche
o Anamnese à dierenarts
o Voor-onderzoek, richtgevende vragen, met als doel te bepalen waar het probleem zit
(beenwerk ó ogen) à assistent
o = Gerichte vragen (vragen-groepen)
§ Wat is het probleem (volgens eigenaar)
§ Algemene info: eetlust, drankopname, mest, braken, hoesten…
§ Leefomstandigheden: binnen, buiten, ren, sport…
§ Voorgeschiedenis: ziekten, GM, vaccins…
1.3 ALGEMENE INDRUK
- Bewustzijnsniveau
o Alert: nieuwsgierig
o Sopor: slaperig
o Stupor: sterke prikkel à wakker
o Coma: sterke prikkel à niet meer wakker
- Gedrag
o Gespannen, angstig ó thuis
o Overmatig krabben
o Dwangbewegingen…
- Houding en gang
o Lopend
o Liggend/zittend
§ Sternaal
§ Laterale decubitus
o Onevenwichtig belasten van ledematen
- Lichaamsbouw
- Voedingstoestand
o Vetzucht: adipositas-obesitas
o Mager:
§ Ribben zichtbaar
§ Spinale uitsteeksels wervels zichtbaar
§ Ogen diep weggezonken
§ Derde ooglid protrusie
o Zeer mager = cachexie
- Verzorgingstoestand
o Vacht
o Nagels
o Oren
o Tanden…
- In het oog springende afwijkingen
1.4 ALGEMEEN ONDERZOEK
- Ademhaling
o Zuurstofvoorziening
3
, o Thermoregulatie
o Hoe beoordelen?
§ Diepte: dyspnoe, stridor nasalis
§ Type
• Costo-abdominaal
o Ribben
o Diafragme
• Costaal: ribben
• Abdominaal: buikspieren
o Uitademen gebeurt geforceerd door buikspieren
o RAO
• Pendelende ademhaling: hernia diafragmatica
o Insipratie vnl door kracht van de thorax, buikomvang neemt
af bij inspiratie
• Diafragmatisch ademen:
o Intercostaalspieren verlamd à inademen gebeurt door
achterwaarts verplaatsen van diafragma, uitademen passief
§ Frequentie
• Kat: 20-40/min
• Hand: 10-30/min
• Rund: 20-40/min
• Paard: 8-15/min
• Schaap/geit: 30-60/min
• Konijn: 30-40/min
• Bradypnoe, tachypnoe
- Pols
o Waar?
§ Oppervlakkige arterie onder de huid
§ Meestal arteria femoralis onder de huid
o Hoe?
§ Chter dier staan
§ Handen van lateraal voor om de dijen
§ Met vingertoppen hoog aan de mediale zijde van de dij de a. femoralis
palperen
o Ritme
§ Respiratoire aritmie: sinusaritmie onder invloed van de ademhaling
§ Inspiratie à vagustonus vermindert à frequentie ontladingen sinusknoop
verhoogt
§ Expiratie à vagustonus verhoogt à frequentie ontladingen sinusknoop
verlaagt
§ Bij dieren met lage ademfrequentie en lage hartfrequentie soms erg
uitgesproken
§ Pulsus paradoxus
• Fysiologisch verschijnsel
• Amplitude neemt af bij inspiratie en neemt toe bij expiratie
o Amplitude
§ De grootte van de polsgolf
§ Krachtige pols – zwakke pols
§ Geringe perifere weerstand
• Sterke pulsatie van de arterie
• Bij angst, koorts, anemie
§ Soms moeilijk te beoordelen bij obesitas
o Frequentie
§ Hond: 60-120/min
§ Kat: 120-180/min
4
INHOUDSOPGAVE
1. assistentie bij het klinisch onderzoek .................................................................................................... 3
1.1 signalement ......................................................................................................................................... 3
1.2 anamnese ............................................................................................................................................ 3
1.3 algemene indruk .................................................................................................................................. 3
1.4 algemeen onderzoek ............................................................................................................................ 3
1.5 gericht onderzoek en aanvullend onderzoek ....................................................................................... 8
1.5.1 inspectie ..................................................................................................................................... 8
1.5.2 palpatie ...................................................................................................................................... 9
1.5.3 percussie .................................................................................................................................... 9
1.5.4 auscultatie .................................................................................................................................. 9
2. instrumentarium .................................................................................................................................. 11
3. mestonderzoek .................................................................................................................................... 14
3.1 staalname .......................................................................................................................................... 14
3.2 macroscopisch onderzoek .................................................................................................................. 14
3.3 microscopisch mestonderzoek ........................................................................................................... 14
3.3.1 mc-master techniek ................................................................................................................. 14
3.3.2 sedimentatie flotatietechniek .................................................................................................. 15
3.4 interpretatie mestonderzoek ............................................................................................................. 15
4. bloedafname en onderzoek ................................................................................................................. 16
4.1 bloedafname ...................................................................................................................................... 16
4.2 bloedonderzoek ................................................................................................................................. 19
4.3 urine afname...................................................................................................................................... 23
4.4 feces opname ..................................................................................................................................... 23
4.5 afnemen weefselcellen ...................................................................................................................... 23
5. assistentie bij chirurgie ........................................................................................................................ 24
5.1 chirurgische instrumenten ................................................................................................................. 24
5.1.1 basis.......................................................................................................................................... 24
5.1.2 bijzondere ................................................................................................................................ 30
5.1.3 onderhoud................................................................................................................................ 33
5.2 hechtmateriaal .................................................................................................................................. 33
5.2.1 naald ......................................................................................................................................... 33
5.2.2 draad ........................................................................................................................................ 34
5.3 aseptie en antiseptie .......................................................................................................................... 40
6. vloeistoftherapie ................................................................................................................................. 46
6.1 vochtbalans in het lichaam ................................................................................................................ 46
6.2 wanneer is vloeistoftherapie nodig? .................................................................................................. 47
6.3 toedieningsweg .................................................................................................................................. 48
6.4 soorten vloeistof ................................................................................................................................ 48
1
, 6.5 hoeveel toedienen bij shock ............................................................................................................... 49
6.6 hoeveel toedienen bij dehydratatie ................................................................................................... 50
6.7 hoeveel toedienen bij anesthesie ....................................................................................................... 50
6.8 volume overload ................................................................................................................................ 50
7. decubitusletsels ................................................................................................................................... 51
7.1 hoe ontstaan? .................................................................................................................................... 51
7.2 waar? ................................................................................................................................................. 51
7.3 wie?.................................................................................................................................................... 51
7.4 hoe voorkomen? ................................................................................................................................ 51
7.5 behandeling ....................................................................................................................................... 51
8. wondmanagement ............................................................................................................................... 52
8.1 soorten wonden ................................................................................................................................. 52
8.2 wondheling ........................................................................................................................................ 57
8.3 wondzorg ........................................................................................................................................... 58
8.4 bandageren ........................................................................................................................................ 60
2
,1. ASSISTENTIE BIJ HET KLINISCH ONDERZOEK
1.1 SIGNALEMENT
- Noteren op fiche!
o Ras
o Ouderdom
o (Kleur)
o (Aftekening)
o Datum
1.2 ANAMNESE
- Pre-anamnese
o Ook op fiche
o Anamnese à dierenarts
o Voor-onderzoek, richtgevende vragen, met als doel te bepalen waar het probleem zit
(beenwerk ó ogen) à assistent
o = Gerichte vragen (vragen-groepen)
§ Wat is het probleem (volgens eigenaar)
§ Algemene info: eetlust, drankopname, mest, braken, hoesten…
§ Leefomstandigheden: binnen, buiten, ren, sport…
§ Voorgeschiedenis: ziekten, GM, vaccins…
1.3 ALGEMENE INDRUK
- Bewustzijnsniveau
o Alert: nieuwsgierig
o Sopor: slaperig
o Stupor: sterke prikkel à wakker
o Coma: sterke prikkel à niet meer wakker
- Gedrag
o Gespannen, angstig ó thuis
o Overmatig krabben
o Dwangbewegingen…
- Houding en gang
o Lopend
o Liggend/zittend
§ Sternaal
§ Laterale decubitus
o Onevenwichtig belasten van ledematen
- Lichaamsbouw
- Voedingstoestand
o Vetzucht: adipositas-obesitas
o Mager:
§ Ribben zichtbaar
§ Spinale uitsteeksels wervels zichtbaar
§ Ogen diep weggezonken
§ Derde ooglid protrusie
o Zeer mager = cachexie
- Verzorgingstoestand
o Vacht
o Nagels
o Oren
o Tanden…
- In het oog springende afwijkingen
1.4 ALGEMEEN ONDERZOEK
- Ademhaling
o Zuurstofvoorziening
3
, o Thermoregulatie
o Hoe beoordelen?
§ Diepte: dyspnoe, stridor nasalis
§ Type
• Costo-abdominaal
o Ribben
o Diafragme
• Costaal: ribben
• Abdominaal: buikspieren
o Uitademen gebeurt geforceerd door buikspieren
o RAO
• Pendelende ademhaling: hernia diafragmatica
o Insipratie vnl door kracht van de thorax, buikomvang neemt
af bij inspiratie
• Diafragmatisch ademen:
o Intercostaalspieren verlamd à inademen gebeurt door
achterwaarts verplaatsen van diafragma, uitademen passief
§ Frequentie
• Kat: 20-40/min
• Hand: 10-30/min
• Rund: 20-40/min
• Paard: 8-15/min
• Schaap/geit: 30-60/min
• Konijn: 30-40/min
• Bradypnoe, tachypnoe
- Pols
o Waar?
§ Oppervlakkige arterie onder de huid
§ Meestal arteria femoralis onder de huid
o Hoe?
§ Chter dier staan
§ Handen van lateraal voor om de dijen
§ Met vingertoppen hoog aan de mediale zijde van de dij de a. femoralis
palperen
o Ritme
§ Respiratoire aritmie: sinusaritmie onder invloed van de ademhaling
§ Inspiratie à vagustonus vermindert à frequentie ontladingen sinusknoop
verhoogt
§ Expiratie à vagustonus verhoogt à frequentie ontladingen sinusknoop
verlaagt
§ Bij dieren met lage ademfrequentie en lage hartfrequentie soms erg
uitgesproken
§ Pulsus paradoxus
• Fysiologisch verschijnsel
• Amplitude neemt af bij inspiratie en neemt toe bij expiratie
o Amplitude
§ De grootte van de polsgolf
§ Krachtige pols – zwakke pols
§ Geringe perifere weerstand
• Sterke pulsatie van de arterie
• Bij angst, koorts, anemie
§ Soms moeilijk te beoordelen bij obesitas
o Frequentie
§ Hond: 60-120/min
§ Kat: 120-180/min
4
