samenvatting - Sociologie

SOCIOLOGIE KAROLIEN ’25-‘26
WAT IS SOCIOLOGIE?

Sociologie (samenlevingskunde) de verbanden die we onderling hebben met elkaar obv
interrelationeel verband (dezelfde klas, gezin,...). Gaat over verschillende niveau’s.

Sociologen verdiepen zich in 3 verschillende zaken

1. Hoe samenleven?
2. Kenmerken van samenlevingsverbanden
3. Welke wetmatigdheden (afspraken)?

Sociaal handelen: ons gedrag aanpassen door de aanwezigheid van anderen

Sociologen: willen meer weten over hoe mensen samenleven in verschillende sociale
verbanden, wat de kenmerken zijn van die samenlevingsverbanden en door welke
wetmatigheden ze werden gestuurd.

H1 OP ONTDEKKINGSTOCHT DOOR BEKEND GEBIED?


1.1. HET DAGELIJKSE LEVEN DOOR DE BRIL VAN EEN SOCIOLOOG
Essentie van sociologie is verder en dieper graven en adhv sociologie gaan
bekijken wat individuen doen in de samenleving, zo kunnen we er structuur in zien.
Je moet die manier van denken en handelen aanleren , niet iedereen kan vanuit
zichzelf zulke standpunten aannemen

Sociologische verbeelding: je moet loskomen van je persoonlijk perspectief en
gaan nadenken over wat er daarbuiten gebeurd, je moet breder denken, zaken
proberen te begrijpen in de context van een maatschappelijke structuur
 Steeds de achterliggende factoren in rekening gaan nemen
 3 componenten van belang om zaken te kunnen gaan begrijpen
1. Biografie: wat mensen doen in hun leven, welke rol speelt onze
waarnemening van onze omgeving
2. Sociale sturctuur: alle sociale relaties die je in je leven kent
Onderwijssysteem, gaat over de instituties
3. Geschiedenis : het resultaat van een historisch proces?

A. Over eten en drinken (19-21)
Primaire behoeften, gebeurt niet altijd en overal op dezelfde manier (ook
binnen eenzelfde samenleving verschilt dit van persoon tot persoon bvb
brunchen). Hoe mensen omgaan met voedsel en drank, is ingebed in de sociale
en culturele context. Door naar manier van eten te kijken, worden sociale
patronen zichtbaar (kookboeken getuige, van die veranderingen in sociale
patronen).
 Statussymbool: een teken dat niet functioneel wordt gebruikt!! (zoals
uniform) maar als verwijzing naar rijkdom en macht.
Zie ppt vr meerdere vb van de sociologische verbeelding

B. Over sport

, Sommige sporten hebben een “hogere klasse” zoals golfen, boksen (= blood
sport) wordt dan weer gezien als een lagere klasse.



C. Over lifestyle en lijfstijl
Hoe ik in de wereld sta, bezig zijn met duurzaamheid, naar de beste culturele
evenementen gaan. Streefklassen: wat we willen nastreven, “verry mindfull,
very demure”, die zich niet langer onderscheidt aan de hand van haar inkomen
en zelfs niet door haar materiële consumptie, maar adhv subtiele vormen van
consumptie.

D. Over liefde
Mensen worden snel beïnvloed door hun sociale relaties in de keuze naar een
partner, we gaan mensen uit dezelfde gemeenschap gaan kiezen,
gemeenschappelijke zaken.
Er kan een sociale druk worden gelegd op de keuze naar een partner door bv
religeuze overtuiging of etnische herkomst


E . “Alles is contingent maar niet arbitrair”  het had ook anders kunnen zijn
maar het is nu

- Contingent: niet noodzakelijk, alles had anders kunnen zijn dan het nu is
(we rijden rechts en dat is hoe we ons verkeer regelen) afh vn
omstandigheden en factoren, discussies of andere besprekingen hebben
deze tot stand gebracht

- Arbitrair; niet willekeurig, niet alles zou een reden hebben, sommige
dingen zijn gewoon zo bepaald, wel bepaald adhv een regel

- Het is niet omdat een bepaald gebruik anders had kunnen zijn dat er geen
goede reden bestaat waarom het nu zo is.




1.2. EEN STAP VERDER: EEN SOCIOLOGISCHE BLIK DOET BETER BEGRIJPEN
A. Echtscheiding

Een socioloog gaat niet naar de individuen gaan kijken maar gaat het in de
samenleving in het algemeen gaan bekijken adhv de 3 reeds geziene
structuren
 Zo kan een socioloog problemen gaan ontdekken en adhv het huidige
samenlevingssysteem dingen kan verklaren
Actor: persoonlijke redenen en pyschologische gevolgen
Factor: maatschappelijke oorzaken en gevolgen bv armoede,
schoolachterstand

B. Suïcide

 Vlaamse suïcidecijfer is hoog:

Patroon? (meer zelfmoord bij…)

,  Meer bij lager opgeleiden
 Werklozen
 Alleenstaanden
 Mannen
 Jonger dan 50

 Emile Durkheim onderzocht welke maatschappelijke factoren suïcide
varieerden ( zie verder hoofdstuk 11)
Maatschappelijke factoren: (wat verhoogt of verlaagd de cijfers)

 Religie
 Burgerlijke staat
 Militaire opleiding
Sociale contexttheorie:

 Egoïstische zelfdoding
 Altruïstische zelfdoding
 Anomische zelfdoding
 Fatalistische zelfdoding

1. Mate sociale integratie
- Geïsoleerd leven (te weinig sociaal geïntegreerd)  egoïstische
zelfdoding
- Te veel sociaal geïntegreerd  alturistische zelfdoding

2. Waarden en normen
- Geen waarden en normen  anomische zelfdoding
- Te veel waarden en normen (bv. ongeneeslijke ziekte)  fatalistische
zelfdoding



C. ziekte en dood
Onderzoek naar levensverwachting en gezonde levensjaren per
opleidingsniveau toont grote ongelijkheid
keuzes die je maakt rond je leven zijn verbonden met een heel systeem rond je
leven
SES= sociaal economische status



EEN EERSTE DEFINITIE VAN DE SOCIOLOGIE
De wetenschap die de maatschappelijke patronen en structuren
bestudeert, in hun ontstaan, voortbestaan en veranderen, en tevens het
sociaal handelen van mensen in wisselwerking met deze patronen en
structuren.

 met de patronen en structuren verwijzen ze naar ten eerste structuur en
cultuur
 deze zaken vinden we terug in onze maatschappij
structuur: de plaats die we innemen
cultuur: in welke normen en waarden we opgroeien, welke opvattingen we
hebben

, en vanuit deze zaken vloeit het sociaal handelen, we beinvloeden elkaar hier
ook in