Hoofdstuk 1: inleiding
1)De mens is een sociaal dier
Social animal
- Verzot op nadenken over onszelf en anderen en hoe te reageren in sociale situaties
- Veel interesse in anderen observeren en analyseren
- Ook in de media
2)Sociale psychologie: definitie en verwante
disciplines
2.1) Definitie van de sociale psychologie
Sociale psychologie =
Wetenschappelijke studie naar de wijze waarop gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen
van mensen beïnvloed worden door de aanwezigheid van anderen en hoe wij zelf een invloed
uitoefenen op hoe andere personen denken, voelen en zich gedragen
Wetenschappelijke studie
Gebruiken vaak experimenten en gevalideerde vragenlijsten als basis van wetenschappelijke kennis
Gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen
Richt zich op de manier waarop het individu de sociale wereld waarneemt, begrijpt en interpreteert
gedrag wordt bepaald door cognitieve, affectieve (emoties) en motivationele processen
Aanwezigheid van anderen
Sociale aard van het individu hoe we met anderen omgaan (ook vooroordelen en stereotypen)
2.2) De kracht van de sociale situatie voorbeelden
Laten ons op continue wijze beïnvloeden door onze sociale omgeving
Presidentsverkiezingen Reagon vs Mondale
- Reagon verkiezingen gewonnen, was het door zijn grappigheid?
- Oneliners met reactie van de mensen (controleconditie hoe de tape was): 75/100
- Zonder oneliners met reactie van de mensen: 73/100
- Met oneliners zonder reactie van de mensen: 48/100
Resultaat: oneliners hebben Reagon niet gered, reactie van het publiek speelde grootste invloed -
nu verboden voor publiek om reactie te geven tijdens debat
, Stanford Prison Experiment (Zimbardo)
- Stellen mensen in een slechte omgeving slecht gedrag?
o In de groep van 21 deelnemers wordt willekeurig gekozen wie cipier is en wie
gevangene is. De bewakers kregen de instructie om voor goede orde te zorgen,
zonder hierbij geweld te gebruiken.
Resultaat: bewakers gedroegen zich steeds wreder en haalden er plezier uit
de gevangenen te treiteren
Na 36 uur werd al een eerste gevangene vrijgelaten; vertoonde
tekenen van depressie
Na de zesde dag waren de gevangenen zo overstuur dat het
onderzoek vroegtijdig werd stopgezet
Geen betrouwbaar onderzoek: Zimbardo bewaker aangezet om taak
hard uit te voeren
MAAR: alle andere cipiers lieten het allemaal gebeuren, ze zijn
opgeslokt in de situatie
Situatie van het hoger onderwijs (Theodor Newcomb)
- Bevordert participatie hoger onderwijs progressieve politieke houding van
studenten?
o Men testte een meisjesschool
Resultaat: hoe langer ze op school zaten hoe linkser
Er zijn meer ervaringen op school zoals autonomie,
zelfstandigheid à open geest & vrijheid
2.3) Sociale psychologie en verwante disciplines
Sociologie
- Studie van groepsfactoren (vb: SES, nationaliteit) (gaat over institutie/
maatschappelijke structuren --> bij sociale psy. Over individu en meer
experimenten
o Multilevel analyses nagaan van de effecten van variabelen op
groepsniveau en individueel niveau via analyses (sociologie en
sociale psy.)
Persoonlijkheidspsychologie
- Studie van cross-situationele stabiliteit tussen individuen
- Slechts 1 bron de persoon zelf (vb: meten van schaamte in verschillende
situaties
- Sociale psychologie en persoonlijkheidspsychologie vullen elkaar aan (=
complementaire theorie invloedrijke stroming hier interactionisme
Interactionisme
- Nadruk op dynamische wisselwerking tussen individuele verschillen en
situatie
1)De mens is een sociaal dier
Social animal
- Verzot op nadenken over onszelf en anderen en hoe te reageren in sociale situaties
- Veel interesse in anderen observeren en analyseren
- Ook in de media
2)Sociale psychologie: definitie en verwante
disciplines
2.1) Definitie van de sociale psychologie
Sociale psychologie =
Wetenschappelijke studie naar de wijze waarop gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen
van mensen beïnvloed worden door de aanwezigheid van anderen en hoe wij zelf een invloed
uitoefenen op hoe andere personen denken, voelen en zich gedragen
Wetenschappelijke studie
Gebruiken vaak experimenten en gevalideerde vragenlijsten als basis van wetenschappelijke kennis
Gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen
Richt zich op de manier waarop het individu de sociale wereld waarneemt, begrijpt en interpreteert
gedrag wordt bepaald door cognitieve, affectieve (emoties) en motivationele processen
Aanwezigheid van anderen
Sociale aard van het individu hoe we met anderen omgaan (ook vooroordelen en stereotypen)
2.2) De kracht van de sociale situatie voorbeelden
Laten ons op continue wijze beïnvloeden door onze sociale omgeving
Presidentsverkiezingen Reagon vs Mondale
- Reagon verkiezingen gewonnen, was het door zijn grappigheid?
- Oneliners met reactie van de mensen (controleconditie hoe de tape was): 75/100
- Zonder oneliners met reactie van de mensen: 73/100
- Met oneliners zonder reactie van de mensen: 48/100
Resultaat: oneliners hebben Reagon niet gered, reactie van het publiek speelde grootste invloed -
nu verboden voor publiek om reactie te geven tijdens debat
, Stanford Prison Experiment (Zimbardo)
- Stellen mensen in een slechte omgeving slecht gedrag?
o In de groep van 21 deelnemers wordt willekeurig gekozen wie cipier is en wie
gevangene is. De bewakers kregen de instructie om voor goede orde te zorgen,
zonder hierbij geweld te gebruiken.
Resultaat: bewakers gedroegen zich steeds wreder en haalden er plezier uit
de gevangenen te treiteren
Na 36 uur werd al een eerste gevangene vrijgelaten; vertoonde
tekenen van depressie
Na de zesde dag waren de gevangenen zo overstuur dat het
onderzoek vroegtijdig werd stopgezet
Geen betrouwbaar onderzoek: Zimbardo bewaker aangezet om taak
hard uit te voeren
MAAR: alle andere cipiers lieten het allemaal gebeuren, ze zijn
opgeslokt in de situatie
Situatie van het hoger onderwijs (Theodor Newcomb)
- Bevordert participatie hoger onderwijs progressieve politieke houding van
studenten?
o Men testte een meisjesschool
Resultaat: hoe langer ze op school zaten hoe linkser
Er zijn meer ervaringen op school zoals autonomie,
zelfstandigheid à open geest & vrijheid
2.3) Sociale psychologie en verwante disciplines
Sociologie
- Studie van groepsfactoren (vb: SES, nationaliteit) (gaat over institutie/
maatschappelijke structuren --> bij sociale psy. Over individu en meer
experimenten
o Multilevel analyses nagaan van de effecten van variabelen op
groepsniveau en individueel niveau via analyses (sociologie en
sociale psy.)
Persoonlijkheidspsychologie
- Studie van cross-situationele stabiliteit tussen individuen
- Slechts 1 bron de persoon zelf (vb: meten van schaamte in verschillende
situaties
- Sociale psychologie en persoonlijkheidspsychologie vullen elkaar aan (=
complementaire theorie invloedrijke stroming hier interactionisme
Interactionisme
- Nadruk op dynamische wisselwerking tussen individuele verschillen en
situatie
