1
, TROPISCHE ZIEKTELEER
LES 1; INLEIDING
Neglected tropical diseases:
= Infectieuze aandoeningen vooral in tropische en subtropische
omstandigheden
Vaak in verarmde gemeenschappen
Disproportioneel vrouwen en kinderen
Diverse groep
Non-neglected tropical diseases:
Tuberculose, malaria & HIV/AIDS
Meer aandacht en ook meer middelen voor ; zie tabel
Voorbereiding op een tropenreis;
Risico inschatten
Informeren over gezondheidsrisico’s
Maatregelen voorstellen; vermijden blootstelling, vaccins,
preventieve GM, noodmedicatie
!! aangepast aan de individuele reiziger en zijn reis
=risico-reductie
=gedeelde verantwoordelijkheid arts en reiziger
Dit kan bij huisarts, andere dingen (zoals gele koorts vaccin) kan
enkel in travel clinics.
Zie ook www.wanda.be
Inschatten risico’s;
Vb rabies is zeer zeldzaam!
Elementen vereist voor reisadvies;
Reisbestemming en traject
Reisduur en omstandigheden (kort vs lang, avontuurlijk vs rustig,
dieren, zoet water..)
Leeftijd, gezondheidstoestand, GM gebruik
Allergieën
Vaccinstatus
Zwangerschapswens
Preventieve maatregelen;
VOORZICHTIGHEID; meest frequent zijn verkeersongevallen!!
Hygiëne drinkwater en voedsel
Blootstelling vermijden; geïmpregneerd muggennet, muggenrepellent (DEET) ,
, electrische verdamper, kleding
Werkt tegen african tick bite fever, malaria, dengue
Contact met zoet water vermijden ; voor schistosomiase
Snel stijgen vermijden (hoogteziekte)
Vaccinaties;
Optimalisatie vd basisvaccins
!Tegenwoordig op 15 maand gebruik van quadrivalent meningokokken vaccin
!Tweede mazelen vaccin is nu veel vroeger, op 2 jarige leeftijd.
Indien geen documentatie; dan vaccineren
Mazelen; volledige vaccinatie sinds 1985 (2 vaccins)
Herhalingen; tetanus om 10j, polio booster op >15j
GELE KOORTS IS VERPLICHT in tropisch Afrika en delen van Zuid-Amerika
Hep A is voor alle tropische bestemmingen AANBEVOLEN
Meningokokken indien naar meningitisbelt in Afrika
Japanse encepfalitis indien langdurig endemisch verblijf op platteland in Azië
Tetanusvaccinatie: herhaling om de 10 jaar
Clostridium tetani vormt sporen en zet neurotoxine vrij => verlamming met
spasmen
Ernstig neurologisch beeld; opistotonus, kaakklem => neurotoxines; tetanospasmine
Geen specifiek tropisch risico, maar blootstelling tijdens reizen wel hoger door ongevallen
Vaccin obv toxine in combi met difterie en pertussis/of polio , onderdeel van
jeugdvaccinatie
Poliovaccinatie: eenmalige booster vanaf 16 jaar
Poliovirus (enterovirus) myeloencephalitis, slappe verlamming
- Faeco-oraal
- Wild polio in Afghanistan, Pakistan
, - Vaccin-derived in Mozambique, DR Congo, Frans-Guyana, Guinea
- WHO streeft naar wereldwijde eradicatie!!
- !!Enige vaccin dat wettelijk verplicht is, aangeraden vanaf leeftijd van 16j een booster te
nemen.
- Landen met polio; extra hervaccinatie tussen 1 jaar en 4 weken voor verlaten vh land =
verplicht
- Geïnactiveerd vaccin
Mazelenvaccinatie: kindervaccinatie (in combinatie met rode hond en bof)
Mazelenvirus koorts, mucosale afwijkingen, Koplick spots, rash, encephalitis
- Droplet transmissie
- Tweevoudige vaccinatie sinds geboortejaar 1985 (maar niet verplicht!)
- Personen voor 1970 hebben mazelen meegemaakt en zijn immuun
- Groep tussen 1970-1985 hebben het niet doorgemaakt en vaak niet 2x gevaccineerd! =>
vaccineren VOOR de reis! ( 2 vaccins met maand interval zo naief)
- NIET langer een tropische ziekte!!
- Levend afgezwakt virus vaccin; in combi met rubella en bof
Hepatitis B vaccinatie: jeugdvaccinatie
Hepatitis B virus acute hepatitis (leverfalen), chronische hepatitis (cirrose en
leverkanker)
- Contact met lichaamsvloeistoffen
- Opgenomen in jeugdvaccinaties vanaf 1987
- Zorgverleners gevaccineerd (arbeidswetgeving)
- Afrika/Azië; endemische ziekte
- Vaccin met HepB surface antigen (herhaling na 1m en 6m)
- MAAR nog steeds niet volledig immuun na vaccinatie!!
Meningococcen vaccinatie: kindervaccinatie voor groep C in België
Bacterie Neisseria meningitis
- A,B,C,W135,Y
- Kindervaccin ACW135Y sinds 2013
- Meningitisbelt; epidemies typisch mid december- juni (vroeger A, nu ook C,W en X) =>
preventief vaccineren ! (om 10j herhalen)
- Vaccinatie verplicht bij reizigers naar Hadj en Umra ; geconjugeerd ACW135Y vaccin (5j
geldig)
Influenza vaccinatie: jaarlijks aangepast (afh. van seizoen)
Influenzavirus; malaise, verwikkelingen..
- Piekseizoen afhankelijk van hemisfeer! (buiten seizoen in België geen vaccins
beschikbaar => probleem)
- Trivalent vaccin ; jaarlijks aangepast!
- Aanbevolen voor reis bij kwetsbare personen
Covid-19 vaccinatie
SARS-CoV-2 => bovenste luchtweginfectie
- Hoog risico op ernstige ziekte bij hoge leeftijd, multiple golven in epidemie
- Variabele mortaliteit
- Geen specifieke vaccinadviezen meer voor reizen
Gele koorts vaccinatie: levenslange bescherming na 2 vaccinaties
Gele koorts virus door Aedes mug overgedragen
- Levend afgezwakt virusvaccin (VOORZICHTIG zijn bij mensen met afgezwakt IS)
- Goede bescherming na één vaccinatie, MAAR <2j eenmalig herhalen vanaf 2j , IS-
, TROPISCHE ZIEKTELEER
LES 1; INLEIDING
Neglected tropical diseases:
= Infectieuze aandoeningen vooral in tropische en subtropische
omstandigheden
Vaak in verarmde gemeenschappen
Disproportioneel vrouwen en kinderen
Diverse groep
Non-neglected tropical diseases:
Tuberculose, malaria & HIV/AIDS
Meer aandacht en ook meer middelen voor ; zie tabel
Voorbereiding op een tropenreis;
Risico inschatten
Informeren over gezondheidsrisico’s
Maatregelen voorstellen; vermijden blootstelling, vaccins,
preventieve GM, noodmedicatie
!! aangepast aan de individuele reiziger en zijn reis
=risico-reductie
=gedeelde verantwoordelijkheid arts en reiziger
Dit kan bij huisarts, andere dingen (zoals gele koorts vaccin) kan
enkel in travel clinics.
Zie ook www.wanda.be
Inschatten risico’s;
Vb rabies is zeer zeldzaam!
Elementen vereist voor reisadvies;
Reisbestemming en traject
Reisduur en omstandigheden (kort vs lang, avontuurlijk vs rustig,
dieren, zoet water..)
Leeftijd, gezondheidstoestand, GM gebruik
Allergieën
Vaccinstatus
Zwangerschapswens
Preventieve maatregelen;
VOORZICHTIGHEID; meest frequent zijn verkeersongevallen!!
Hygiëne drinkwater en voedsel
Blootstelling vermijden; geïmpregneerd muggennet, muggenrepellent (DEET) ,
, electrische verdamper, kleding
Werkt tegen african tick bite fever, malaria, dengue
Contact met zoet water vermijden ; voor schistosomiase
Snel stijgen vermijden (hoogteziekte)
Vaccinaties;
Optimalisatie vd basisvaccins
!Tegenwoordig op 15 maand gebruik van quadrivalent meningokokken vaccin
!Tweede mazelen vaccin is nu veel vroeger, op 2 jarige leeftijd.
Indien geen documentatie; dan vaccineren
Mazelen; volledige vaccinatie sinds 1985 (2 vaccins)
Herhalingen; tetanus om 10j, polio booster op >15j
GELE KOORTS IS VERPLICHT in tropisch Afrika en delen van Zuid-Amerika
Hep A is voor alle tropische bestemmingen AANBEVOLEN
Meningokokken indien naar meningitisbelt in Afrika
Japanse encepfalitis indien langdurig endemisch verblijf op platteland in Azië
Tetanusvaccinatie: herhaling om de 10 jaar
Clostridium tetani vormt sporen en zet neurotoxine vrij => verlamming met
spasmen
Ernstig neurologisch beeld; opistotonus, kaakklem => neurotoxines; tetanospasmine
Geen specifiek tropisch risico, maar blootstelling tijdens reizen wel hoger door ongevallen
Vaccin obv toxine in combi met difterie en pertussis/of polio , onderdeel van
jeugdvaccinatie
Poliovaccinatie: eenmalige booster vanaf 16 jaar
Poliovirus (enterovirus) myeloencephalitis, slappe verlamming
- Faeco-oraal
- Wild polio in Afghanistan, Pakistan
, - Vaccin-derived in Mozambique, DR Congo, Frans-Guyana, Guinea
- WHO streeft naar wereldwijde eradicatie!!
- !!Enige vaccin dat wettelijk verplicht is, aangeraden vanaf leeftijd van 16j een booster te
nemen.
- Landen met polio; extra hervaccinatie tussen 1 jaar en 4 weken voor verlaten vh land =
verplicht
- Geïnactiveerd vaccin
Mazelenvaccinatie: kindervaccinatie (in combinatie met rode hond en bof)
Mazelenvirus koorts, mucosale afwijkingen, Koplick spots, rash, encephalitis
- Droplet transmissie
- Tweevoudige vaccinatie sinds geboortejaar 1985 (maar niet verplicht!)
- Personen voor 1970 hebben mazelen meegemaakt en zijn immuun
- Groep tussen 1970-1985 hebben het niet doorgemaakt en vaak niet 2x gevaccineerd! =>
vaccineren VOOR de reis! ( 2 vaccins met maand interval zo naief)
- NIET langer een tropische ziekte!!
- Levend afgezwakt virus vaccin; in combi met rubella en bof
Hepatitis B vaccinatie: jeugdvaccinatie
Hepatitis B virus acute hepatitis (leverfalen), chronische hepatitis (cirrose en
leverkanker)
- Contact met lichaamsvloeistoffen
- Opgenomen in jeugdvaccinaties vanaf 1987
- Zorgverleners gevaccineerd (arbeidswetgeving)
- Afrika/Azië; endemische ziekte
- Vaccin met HepB surface antigen (herhaling na 1m en 6m)
- MAAR nog steeds niet volledig immuun na vaccinatie!!
Meningococcen vaccinatie: kindervaccinatie voor groep C in België
Bacterie Neisseria meningitis
- A,B,C,W135,Y
- Kindervaccin ACW135Y sinds 2013
- Meningitisbelt; epidemies typisch mid december- juni (vroeger A, nu ook C,W en X) =>
preventief vaccineren ! (om 10j herhalen)
- Vaccinatie verplicht bij reizigers naar Hadj en Umra ; geconjugeerd ACW135Y vaccin (5j
geldig)
Influenza vaccinatie: jaarlijks aangepast (afh. van seizoen)
Influenzavirus; malaise, verwikkelingen..
- Piekseizoen afhankelijk van hemisfeer! (buiten seizoen in België geen vaccins
beschikbaar => probleem)
- Trivalent vaccin ; jaarlijks aangepast!
- Aanbevolen voor reis bij kwetsbare personen
Covid-19 vaccinatie
SARS-CoV-2 => bovenste luchtweginfectie
- Hoog risico op ernstige ziekte bij hoge leeftijd, multiple golven in epidemie
- Variabele mortaliteit
- Geen specifieke vaccinadviezen meer voor reizen
Gele koorts vaccinatie: levenslange bescherming na 2 vaccinaties
Gele koorts virus door Aedes mug overgedragen
- Levend afgezwakt virusvaccin (VOORZICHTIG zijn bij mensen met afgezwakt IS)
- Goede bescherming na één vaccinatie, MAAR <2j eenmalig herhalen vanaf 2j , IS-
