Historisch overzicht
1. Merk je een verband tussen de evolutie van het Belgische kiesstelsel en het ontstaan van de
evolutie van sociale wetgeving?
Door de wijziging van het kiesstelsel in 1893 (de afschaffing van het cijnskiesrecht) en in 1919
(de afschaffing van het algemeen meervoudig stemrecht) konden in het parlement meer
werknemersvertegenwoordigers verkozen worden. Het ontstaan van de sociale wetgeving
moet gesitueerd worden op het einde van de 19de eeuw. De evolutie versnelde sinds het
einde van de Eerste Wereldoorlog.
2. Wat waren de drie belangrijkste redenen voor de slechte situatie van de werknemers uit de
19e eeuw?
a) De wet Le Chapelier (1791): het verbod van vereniging; b) het cijnskiesrecht: geen
werknemersvertegenwoordigers in het parlement; c) het economisch liberalisme: geen
wettelijke bescherming van werknemers tegenover werkgevers.
3. Welke zijn de voornaamste kenmerken van de evolutie van de sociale wetgeving na de
Tweede wereldoorlog?
- uitbouw van de sociale zekerheid;
- uitbreiding van het arbeidsrecht:
– door invoering van het gewaarborgde weekloon en het gewaarborgde maandloon;
– door de invoering van de vergoedingen bij sluiting van de onderneming;
– door de vaststelling van langere opzegtermijnen;
- het ontstaan van medezeggenschap van de werknemers door de oprichting van paritaire
organen;
- het recht op het bestaansminimum, later gewijzigd in leefloon. Om het leefloon te kunnen
krijgen, is het niet nodig dat men vooraf gewerkt heeft, wat voor het verkrijgen van sociale
vergoedingen in principe wel het geval is;
- uitbreiding van bepaalde sectoren van de sociale zekerheid tot de zelfstandigen;
- maatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid voor jongeren en voor langdurig
werklozen, zoals het brugpensioen, de startbaanovereenkomst, de dienstencheques, de RSZ-
verminderingen voor werkgevers; outplacementreglementering;
- maatregelen ter bevordering van de kwaliteit van het leven en het welzijn op het werk: de
wetgeving ter bestrijding van geweld, pesterijen, ongewenst seksueel gedrag op het werk en
discriminatie, de wetgeving op het tijdskrediet;
- maatregelen om het vroegtijdig uittreden uit de arbeidsmarkt tegen te gaan: