Samenvatting - Drugsfenomenen Partim DECORTE (B001673A)

PARTIM PROF. DECORTE
Les 1
De aanzet

Drugepidemiologie in België =

 Teveel zichtbare, bereikbare, gemarginaliseerde groepen
 Te weinig kwalitatieve data
 Te weinig “the insider’s view”
 Te farmacocentrisch

Farmacocentrisme = Dit houdt in dat wanneer er gesproken wordt over “drugs”, er automatisch een link wordt gelegd
naar het “stofje”, middel”, “effect”  Te harde focus op de Farmacologie (drug & effect).

 Volgens professor Decorte is er niet alleen in de samenleving te veel de focus op farmacologie, maar is dit ook
het geval in de wetenschappelijke literatuur
o Literatuur = Drugsepidemiologie in België, doet voornamelijk onderzoek naar hoeveel mensen
gebruiken het, hoe vaak, welke effecten, welke gevaren,…) = farmacocentrisme
 Drugsepidemiologie is binnen hun onderzoek vaak enkel gefocust op zichtbare, bereikbare,
gemarginaliseerde groepen (studenten, individuen die vastzitten, mensen in contact met
politie omwille van drugs, mensen in de drughulpverlening,…)
 Bovendien is er In de literatuur/wetenschappelijke studies veel te weinig kwalitatief
onderzoek, en dus ook geen “insider view” (je ziet het drugsgebruik niet vanuit het
oogpunt van de gebruikers: je kijkt niet in de diepgang, je hebt geen idee over:
motivaties, ervaringen, meningen,… van de gebruiker)
 Waarom sommigen in problemen komen met drugs en anderen niet + waarom sommigen op bepaald moment
in problemen komen en op ander moment niet
o Vb. hoe komt het dat de merendeel van de mensen alcohol gebruiken maar geen verslaving
ontwikkelen?
o Ligt niet aan het product! Anders waren we allemaal alcoholist (of niemand)
o Geeft te maken met heleboel andere factoren die eigenlijk veel belangrijker zijn dan het product

De theorie van Norman Zinberg

 = Het model van de 3M  mens, middel en milieu
 Kapstok waaraan je alles van de komende lessen kan ophangen




1

,DRUG-factoren

= farmacocentrisme, om de gevolgen te begrijpen moet je natuurlijk wel de farmacologische achtergrond begrijpen
(welk stof je dit, welke effecten heeft dat op de gebruikers), belangrijk om te weten is dat elke drug zijn eigen effect
heeft… ook speelt de dosering een belangrijk rol

Lijst met meest bekende drugs
- Alcohol: meest schadelijk en risicovol product
o Schadelijk voor gebruiker en voor
omgeving/maatschappij
- Medicatie (slaap, depressie, …) zijn ook drugs
o Geproduceerd in fabriek
o Te verkrijgen bij apotheek




- Paars = harm to consumer
- Rood = harm to others




2

,Illustratie: Hoe harder de repressie, hoe ‘harder’ (gevaarijker) de middelen

(!) EXAMEN: MAAR de ene cluster kan een belangrijk impact hebben op een ander clusters, bv: als de setting de
keuze maakt om te bepalen dat een bepaald middel illegaal is heeft dat rechtstreeks impact op het middel

Iron law of prohibition: “Hoe harder de ‘repressie’, hoe ‘harder’ (gevaarlijker) de middelen”

Voorbeeld 1: THC gehalte in wiet is gestegen in vergelijking met 30 jaar geleden, dit komt door de harde repressie.
Bijvoorbeeld: vroeger moest het geïmporteerd worden vanuit verre zonnige landen (Marokko, Mexico, Afghanistan),
waardoor het niet nieuw is & wanneer het in België aankomt het gehalte van THC is afgenomen in vergelijking met
toen het werd geplukt. Vervolgens werd er hard opgetreden door de overheid + werd het illegaal, waardoor men
thuis in België is beginnen kweken, waardoor THC gehalte enorm hoog is
 Dit inzicht kan toegepast worden op alle drugs, wanneer je een drug illegaal maakt zal je zien dat het enorm
veel sterker wordt (want er is geen controle door de overheid & de illegale markt gaat zich eigenlijk verder
evolueren waardoor ze al snel overgaan tot sterkere synthetische varianten (zie foto)
 Hoe straffer een product is, hoe meer geld het op de illegale markt kan opbrengen (“more bang for your
buck”  meer waard voor je geld)

Voorbeeld 2: Prohibition of alcohol (drooglegging), alcohol was illegaal in USA & werd dus in de illegaliteit gestookt,
en was toen veel sterker maar ook giftiger (moonshine)

Voorbeeld 3: Oorspronkelijk gebruikte men enorm veel opium (ruw, uit papaverplant), echter werd door de strenge
wetgeving een switch gemaakt naar heroïne (veel sterker dan opium) & vervolgens werd het steeds duurder om
heroïne binnen te smokkelen ging men over naar een synthetische variant (fentanyl)




3

, SET-factoren

= de persoonlijke kenmerken van de gebruiker heeft ook impact op de
gevolgen

 Zelfde hoeveelheid drugs kan bij andere persoon een ander effect
hebben
 Bv: Gewicht, leeftijd, geslacht, persoonlijkheid, emotionele toestand,
genetisch kwetsbaarheid, mentale problemen, verwachtingspatroon,
…  Elk individu reageert anders op eenzelfde drug
o Genetische kenmerken
o Lichamelijk kenmerken
o Geslachtskenmerken
o Psychische kenmerken
o Emotionele kenmerken (emoties, mentale kwetsbaarheid)
o Zelfbeeld/trauma/life events
 Hier zie je ook de wisselwerking tussen set-setting, waarbij bv mensen moeten vluchten van
oorlogsgebieden (trauma hebben meegemaakt), en moeten vluchten naar een nieuw land
waar ze zich niet thuis voelen. Vaak zullen ze dan ook grijpen naar middelen om hun “pijn te
stillen” + “om niet te moeten woelen” & om te gaan met hun trauma
 Verslaving gaat heel vaak gepaard met trauma
o Leeftijd: na studententijd zwakt gebruik van alcohol vaak sterk af omdat ze ouder worden, een job
krijgen, …
 Het is eigenlijk een leerproces
o Je leert uit eerdere ervaringen
o Een van de redenen waarom dit vlot verloopt, is omdat het product (alcohol) in bepaalde hoeveelheid
verkocht wordt (zelfde dosis) + zelfde procent
 Op illegale / zwarte markt (illegale producten) is dit niet zo
 Dosis XTC of cannabis bezitten niet altijd hetzelfde percentage / sterkte




4