Art Nouveau
zondag 19 februari 2023 10:27
Een huiselijk art nouveau
Verschillende reacties tegen het heersende eclecticisme rond 1880, ook in België
Art Nouveau
'reactie' op de modernisering
Nieuwe technieken
Secularisme
Nieuwe bourgeoisie -> Nieuwe stijl
Anders dan het klassieke 19e eeuwse interieur
Binnenlandse zeden en terminologie id 19e eeuw
Dienstmeisjes kamer
Slaapkamers voor (vrouwelijk) huishoudelijk personeel
Bibliotheek / kantoor
Combo van ontvangstkamer, zitkamer/rookkamer
Slaapkamers
Vaak aparte kamers voor man en vrouw
Boudoir (1) (dressing room)
Ruimte bij de slaapkamers en doucheruimte met kasten waar de bewoner zich aankleed
Boudoir (2)
Privé kamer vd vrouw des huizes
Vaak verbonden met de slaapkamer
Vaak in combo met de bibliotheek
Rookkamer
Ruimte waar gerookt wordt
Een 'mannentoilet'
Vaak in combo met de bibliotheek
Kantoor
Ruimte tussen eetzaal en keuken
Parlour
Formele ontvangstkamer, dicht bij de hal
In contact met de buitenwereld
Definities van modern
Begrip "Modern" staat centraal ih thema vd 20e-eeuwse woningbouw
Een evoluerend concept
Fascinatie voor de machine (1890-1920)
Standaardisatie (1920-1950)
Verwarring en kritiek op het modernisme (1945-1970)
Introspectie vh (post)moderne (1980-1990)
Focus op de (post)moderne stad (1990-2010)
Modern
Eigentijds (>< vh verleden)
Oude betekenis, sinds de middeleeuwen
Nieuw (>< oud)
Het hedendaagse ervaren als een periode met een eigen karakter
Sinds 17e eeuw
Kortstondig (>< eeuwig)
Sinds 19eeeuw
Modernisatie
Sociaal-economisch ontwikkelingsproces
Technologische vooruitgang en industrialisatie
Verstedelijking en bevolkingsexplosie
Groei vd bureaucratie & de macht vd natie
Democratie
Uitbreiding vh communicatiesysteem
Marktuitbreiding (Kapitalistisch)
Moderniteit
Anders dan het verleden en dat wat de weg wijst naar de toekomst
Moderniteit is een breuk met traditie
Theorie de l'architecture Pagina 1
, Moderniteit is een breuk met traditie
Verwerpt het erfgoed vh verleden
Ervaring lokt specifieke reacties uit in culturele tendensen en artistieke productie
Opvatting van tijd eigen aan de westerse cultuur
De rede staat centraal
Rationeel begrijpen en denken
Niets ligt vast, alles kan veranderen en in vraag gesteld worden
Modernisme
Reactie op moderniteit
Artistieke stroming
Focus op en zoeken naar de vooruitgang als centrale drijfveer
Algemene term voor theoretische en artistieke ideeën rond moderniteit die mens in stelt zichzelf als meester te beschouwen
Objectief aspect
Gekoppeld aan sociaal-economische processen
Subjectief aspect
Persoonlijke ervaringen, artistieke activiteiten en theoretische concepten
De modernistische stijl
Nieuwe stijl?
Radicaal verschillend (>< neostijlen)
Totaal kunst: gesamtkunstwerk
Nieuwe technieken en ruimten
'Enkel' nieuwe esthetiek
Oppervlakkig
Ontwikkeling van verschillende aparte stijlen
Stile Liberty (IT)
Secessionstil (AU, Wiener Werkstätte)
Kunst aangepast aan nieuwe gevoeligheden vd tijd
Aan nieuwe manier van leven id maatschappij
Jozef Marie Olbrich 1989
Kunstenaar gewijd aan het zoeken naar een oorspronkelijke taal ie eenheid vd kunsten
Jugendstil (AL)
Modern style, Liberty (GB)
Art nouveau (BE)
Uitvinding van plattegronden en ruimte (Horta)
Manifesten over esthtiek (Van de Velde)
Kunst en ambtsbeweging (1860-1910)
Pleidooi voor eenheid van ambachten en kunsten
Schone kunsten + toegepaste kunsten
Eenvoudige, Zuivere, "eerlijke" vormen
Geïnspireerd door de natuur
Analogie met middeleeuwen
Arbeidsomstandigheden: socialistische ideeën
Reactie tegen industriële revolutie
Tegen lelijkheid
Tegen de machine
John Ruskin (1810 - 1900)
Schrijver en schilder
De 7 lampen vd architectuur
De stenen van Venetië (1852)
William Morris
Ontwerper, schilder, schrijver, architect
Red House, Philip Web, 1865
Theorie de l'architecture Pagina 2
,Victor Horta (1861 - 1947)
Geïnspireerd door Eugène Viollet-le-duc (1814 - 1874)
Entretiens sur l'architecture
Nieuwe manier van bouwen opgelegd door industriële vernieuwingen
Ornamentele taal vertaalt de eigenschappen van materialen (ijzer, steen, metaal)
Rationalistische benadering van architectuur
Eigen huis, 1898 - 1901
Decor voor esthetische experimenten vd nieuwe bourgeoisie
Verwijzingen naar natuur en machine
'De lijn' als uitdrukking van groei, ontwikkeling en kracht
Stijlkenmerken
Whiplash lijn
Gebruik van metalen structuur elementen, vaak zichtbaar
Verband tussen vorm en grootte vd ramen en het gebruik vd ruimte
Technisch: Verlichting samen met natuurlijk licht, ventilatie
Vernieuwingen in plan en indeling
Context
Smalle en lange percelen
In relatie met andere nieuwe stijlen
Overeenstemming met nieuwe socialen en politieke uitingen en de culturele identiteit ve nieuwe industriële bourgeoisie
Hotel Tassel, 1893
Persoonlijke en levendige architectuur
In opdracht van Emile Tassel
Nieuw concept van voorgevel
Materialen
Horloge functies
Beweging
Geen keuken-kelder
Nieuw planconcept
Symmetrie assen
Verschillende circulaties
Ruimten: Vorm en afmetingen in relatie tot functie
Variabele hoogtes
Relatie tussen verschillende ruimtes || enscenering van menselijke relaties
Ruimtelijke openheid
Biomorfisme
Details, versieringen, kleur, licht
Suggestief van natuur, geen imitatie
Consistentie
Schone, herkenbare en nieuwe esthetiek
Vaak zichtbare draagstructuur
Technische uitrusting
Verlichting, verwarming, handgrepen, sanitair worden geïntegreerde architecturale elementen
Theorie de l'architecture Pagina 3
, Hotel van Eetvelde, 1895
Herenhuis voor Edmond van Eetveld
Secretaris vd onafhankelijke staat Congo
Façade is sober en rationeel
Zichtbaar staal (ruw)
Enscenering vd ingang
Omhoog gaan
Decompressie
Tangentiële benadering vd serre ih hart vh huis
Natuurlijk licht
Inkomhal vanuit de vestibule
Toegang tot bezoekkamer, WC, garderobe, huiselijke ruimte
Vertrek naar de kas
Samengeperst en laag
Salon
Franse ramen openen naar serre/rotunde -> Uitzicht
Henry Van de Velde
Oorspronkelijk schilder, dan decoratieve kunsten en architect
Verschillende belangrijke geschriften
Esthetiek vh moderne
1 vd belangrijkste theoretici van de art nouveau
Verschuivingen en evoluties van ideeën en beginselen
Vader vh modernisme in België
Art Clearing 1892-1894
Afwijzing van onnodige versieringen
De machine als bron van realisaties ve nieuw soort schoonheid
Vereiste ve zuivere structuur en vorm
Preken over toekomst vd kunsten
Ideeën die theorie ondersteunen
Architectuur moet overeenstemmen met het uiterlijk vd nieuwe bouwmaterialen
Architectuur heeft een invloed op zijn bewoners
Permanent suggestie van emotie en ideeën -> gevoel van sereniteit geven
Orde van de landschappen gebruiken en betekenisvolle lijnen ervan overnemen -> om dezelfde essentiële sensaties op te wekken
Cursus aan de nieuwe universiteit (BXL), 1894
Het nut geeft vorm aan het object
Het gebruik dicteert de keuze vh materiaal
De volledige geschiktheid vd middelen voor hun doel
De versiering moet onderworpen blijven aan het object
Bloemenwerf, 1895, Ukkel
1e huis: voor architect zelf
Landelijke Engelse "Cottage"
Geïnspireerd door de Arts & Crafts
Huis dat past bij het persoonlijke ideaal vh koppel
Totaalkunstwerk
Volumes, lay-out, meubels, behang
3 Zones
Links: Intiem
Kantoor, Slaapkamers ouders, Badkamer
Centrum
Entree met toilet en garderobe, grote hal en werkplaats
Rechts
Eetkamer, Keuken, kamer vd meid
Verdieping
Dominante galerij (ook werkplaats)
2e workshop
Theorie de l'architecture Pagina 4
zondag 19 februari 2023 10:27
Een huiselijk art nouveau
Verschillende reacties tegen het heersende eclecticisme rond 1880, ook in België
Art Nouveau
'reactie' op de modernisering
Nieuwe technieken
Secularisme
Nieuwe bourgeoisie -> Nieuwe stijl
Anders dan het klassieke 19e eeuwse interieur
Binnenlandse zeden en terminologie id 19e eeuw
Dienstmeisjes kamer
Slaapkamers voor (vrouwelijk) huishoudelijk personeel
Bibliotheek / kantoor
Combo van ontvangstkamer, zitkamer/rookkamer
Slaapkamers
Vaak aparte kamers voor man en vrouw
Boudoir (1) (dressing room)
Ruimte bij de slaapkamers en doucheruimte met kasten waar de bewoner zich aankleed
Boudoir (2)
Privé kamer vd vrouw des huizes
Vaak verbonden met de slaapkamer
Vaak in combo met de bibliotheek
Rookkamer
Ruimte waar gerookt wordt
Een 'mannentoilet'
Vaak in combo met de bibliotheek
Kantoor
Ruimte tussen eetzaal en keuken
Parlour
Formele ontvangstkamer, dicht bij de hal
In contact met de buitenwereld
Definities van modern
Begrip "Modern" staat centraal ih thema vd 20e-eeuwse woningbouw
Een evoluerend concept
Fascinatie voor de machine (1890-1920)
Standaardisatie (1920-1950)
Verwarring en kritiek op het modernisme (1945-1970)
Introspectie vh (post)moderne (1980-1990)
Focus op de (post)moderne stad (1990-2010)
Modern
Eigentijds (>< vh verleden)
Oude betekenis, sinds de middeleeuwen
Nieuw (>< oud)
Het hedendaagse ervaren als een periode met een eigen karakter
Sinds 17e eeuw
Kortstondig (>< eeuwig)
Sinds 19eeeuw
Modernisatie
Sociaal-economisch ontwikkelingsproces
Technologische vooruitgang en industrialisatie
Verstedelijking en bevolkingsexplosie
Groei vd bureaucratie & de macht vd natie
Democratie
Uitbreiding vh communicatiesysteem
Marktuitbreiding (Kapitalistisch)
Moderniteit
Anders dan het verleden en dat wat de weg wijst naar de toekomst
Moderniteit is een breuk met traditie
Theorie de l'architecture Pagina 1
, Moderniteit is een breuk met traditie
Verwerpt het erfgoed vh verleden
Ervaring lokt specifieke reacties uit in culturele tendensen en artistieke productie
Opvatting van tijd eigen aan de westerse cultuur
De rede staat centraal
Rationeel begrijpen en denken
Niets ligt vast, alles kan veranderen en in vraag gesteld worden
Modernisme
Reactie op moderniteit
Artistieke stroming
Focus op en zoeken naar de vooruitgang als centrale drijfveer
Algemene term voor theoretische en artistieke ideeën rond moderniteit die mens in stelt zichzelf als meester te beschouwen
Objectief aspect
Gekoppeld aan sociaal-economische processen
Subjectief aspect
Persoonlijke ervaringen, artistieke activiteiten en theoretische concepten
De modernistische stijl
Nieuwe stijl?
Radicaal verschillend (>< neostijlen)
Totaal kunst: gesamtkunstwerk
Nieuwe technieken en ruimten
'Enkel' nieuwe esthetiek
Oppervlakkig
Ontwikkeling van verschillende aparte stijlen
Stile Liberty (IT)
Secessionstil (AU, Wiener Werkstätte)
Kunst aangepast aan nieuwe gevoeligheden vd tijd
Aan nieuwe manier van leven id maatschappij
Jozef Marie Olbrich 1989
Kunstenaar gewijd aan het zoeken naar een oorspronkelijke taal ie eenheid vd kunsten
Jugendstil (AL)
Modern style, Liberty (GB)
Art nouveau (BE)
Uitvinding van plattegronden en ruimte (Horta)
Manifesten over esthtiek (Van de Velde)
Kunst en ambtsbeweging (1860-1910)
Pleidooi voor eenheid van ambachten en kunsten
Schone kunsten + toegepaste kunsten
Eenvoudige, Zuivere, "eerlijke" vormen
Geïnspireerd door de natuur
Analogie met middeleeuwen
Arbeidsomstandigheden: socialistische ideeën
Reactie tegen industriële revolutie
Tegen lelijkheid
Tegen de machine
John Ruskin (1810 - 1900)
Schrijver en schilder
De 7 lampen vd architectuur
De stenen van Venetië (1852)
William Morris
Ontwerper, schilder, schrijver, architect
Red House, Philip Web, 1865
Theorie de l'architecture Pagina 2
,Victor Horta (1861 - 1947)
Geïnspireerd door Eugène Viollet-le-duc (1814 - 1874)
Entretiens sur l'architecture
Nieuwe manier van bouwen opgelegd door industriële vernieuwingen
Ornamentele taal vertaalt de eigenschappen van materialen (ijzer, steen, metaal)
Rationalistische benadering van architectuur
Eigen huis, 1898 - 1901
Decor voor esthetische experimenten vd nieuwe bourgeoisie
Verwijzingen naar natuur en machine
'De lijn' als uitdrukking van groei, ontwikkeling en kracht
Stijlkenmerken
Whiplash lijn
Gebruik van metalen structuur elementen, vaak zichtbaar
Verband tussen vorm en grootte vd ramen en het gebruik vd ruimte
Technisch: Verlichting samen met natuurlijk licht, ventilatie
Vernieuwingen in plan en indeling
Context
Smalle en lange percelen
In relatie met andere nieuwe stijlen
Overeenstemming met nieuwe socialen en politieke uitingen en de culturele identiteit ve nieuwe industriële bourgeoisie
Hotel Tassel, 1893
Persoonlijke en levendige architectuur
In opdracht van Emile Tassel
Nieuw concept van voorgevel
Materialen
Horloge functies
Beweging
Geen keuken-kelder
Nieuw planconcept
Symmetrie assen
Verschillende circulaties
Ruimten: Vorm en afmetingen in relatie tot functie
Variabele hoogtes
Relatie tussen verschillende ruimtes || enscenering van menselijke relaties
Ruimtelijke openheid
Biomorfisme
Details, versieringen, kleur, licht
Suggestief van natuur, geen imitatie
Consistentie
Schone, herkenbare en nieuwe esthetiek
Vaak zichtbare draagstructuur
Technische uitrusting
Verlichting, verwarming, handgrepen, sanitair worden geïntegreerde architecturale elementen
Theorie de l'architecture Pagina 3
, Hotel van Eetvelde, 1895
Herenhuis voor Edmond van Eetveld
Secretaris vd onafhankelijke staat Congo
Façade is sober en rationeel
Zichtbaar staal (ruw)
Enscenering vd ingang
Omhoog gaan
Decompressie
Tangentiële benadering vd serre ih hart vh huis
Natuurlijk licht
Inkomhal vanuit de vestibule
Toegang tot bezoekkamer, WC, garderobe, huiselijke ruimte
Vertrek naar de kas
Samengeperst en laag
Salon
Franse ramen openen naar serre/rotunde -> Uitzicht
Henry Van de Velde
Oorspronkelijk schilder, dan decoratieve kunsten en architect
Verschillende belangrijke geschriften
Esthetiek vh moderne
1 vd belangrijkste theoretici van de art nouveau
Verschuivingen en evoluties van ideeën en beginselen
Vader vh modernisme in België
Art Clearing 1892-1894
Afwijzing van onnodige versieringen
De machine als bron van realisaties ve nieuw soort schoonheid
Vereiste ve zuivere structuur en vorm
Preken over toekomst vd kunsten
Ideeën die theorie ondersteunen
Architectuur moet overeenstemmen met het uiterlijk vd nieuwe bouwmaterialen
Architectuur heeft een invloed op zijn bewoners
Permanent suggestie van emotie en ideeën -> gevoel van sereniteit geven
Orde van de landschappen gebruiken en betekenisvolle lijnen ervan overnemen -> om dezelfde essentiële sensaties op te wekken
Cursus aan de nieuwe universiteit (BXL), 1894
Het nut geeft vorm aan het object
Het gebruik dicteert de keuze vh materiaal
De volledige geschiktheid vd middelen voor hun doel
De versiering moet onderworpen blijven aan het object
Bloemenwerf, 1895, Ukkel
1e huis: voor architect zelf
Landelijke Engelse "Cottage"
Geïnspireerd door de Arts & Crafts
Huis dat past bij het persoonlijke ideaal vh koppel
Totaalkunstwerk
Volumes, lay-out, meubels, behang
3 Zones
Links: Intiem
Kantoor, Slaapkamers ouders, Badkamer
Centrum
Entree met toilet en garderobe, grote hal en werkplaats
Rechts
Eetkamer, Keuken, kamer vd meid
Verdieping
Dominante galerij (ook werkplaats)
2e workshop
Theorie de l'architecture Pagina 4
