Algemene psychologie
INLEIDING: KENNISMAKELING MET DE PSYCHOLOGIE
DEFINITIE VAN DE PSYCHOLOGIE
WAT IS PSYCHOLOGIE NIET:
Parapsychologie
o Vaak te goeder trouw, maar niet wetenschappelijk (lees: quatsch)
o Bv. handenlezen, tenenlezen, horoscopen, ...
Achterhaalde methoden en pseudopsychologen
o Die wel als wetenschappelijk gepresenteerd worden, ondanks alle
tegenindicaties
o Of: wetenschappelijke methoden die niet correct worden gebruikt of door
mensen die er niet toe zijn opgeleid
o Bv. frenologie, fysiognomie, grafologie, ‘life coaches’, …
Intuïtieve mensenkennis
o Niet noodzakelijk slecht, maar wel feilbaar
WAT IS PSYCHOLOGIE WEL:
o Letterlijk: de leer van de geest
o Menswetenschap
o Definitie:
Psychologie is de wetenschappelijke studie van het gedrag en de mentale
processen van een individu
o Menswetenschap
o ‘Gedrag’ in de ruime zin van het woord
o Functieleer
WETENSCHAPPELIJKE PSYCHOLOGIE EN INTUÏTIEVE MENSENKENNIS
Niet kennen!
GESCHIEDENIS VAN DE PSYCHOLOGIE
VERRE VOORGESCHIEDENIS
Psychologie: zo oud als de mens zelf
Oudheid: filosofie hield zich bezig met psychologische kwesties
Middeleeuwen: weinig filosofie (en dus weinig psychologische thema’s)
, Algemene psychologie
MEER DIRECTE VOORGESCHIEDENIS
- Verdere ontwikkelingen in de filosofie
Rationalisme: René Descartes
o De rede (het denken) is de enige manier om tot kennis te komen
o Methodische twijfel
o Res cogitans – res extensa
o Empirisme: John Locke, Francis Bacon, John Stuart Mill
o Kennis is macht
o Denken vertroebelt de waarneming
o ‘Tabula Rasa’ = je begint het leven als een ongeschreven blad.
o (Je wordt wie je wordt door kennis en ervaring, niet door
erfelijke/genetische kernmerken)
o ‘Het enige waar je zeker van kan zijn is wat je kan waarnemen’
Impulsen vanuit de natuurwetenschappen
o Nieuwe ontdekkingen nieuwe vragen
o Psychofysica: o.a. Wet van Weber (zie verder, Hoofdstuk 3)
PSYCHOLOGIE ALS ZELFSTANDIGE WETENSCHAP
1879
Wilhelm Wundt
o Eerste laboratorium voor wetenschappelijke psychologie (in Leipzig)
o Vooral studie van de waarneming
Structuralisme (Edward Titchener, leerling v. Wundt)
o Structuur van het bewustzijn onderzoeken
o Scheikunde van de geest
o Introspectie en experimenten
Functionalisme (VS)
o Functie (niet de structuur) van het bewustzijn (mental activities)
o Dierproeven
INLEIDING: KENNISMAKELING MET DE PSYCHOLOGIE
DEFINITIE VAN DE PSYCHOLOGIE
WAT IS PSYCHOLOGIE NIET:
Parapsychologie
o Vaak te goeder trouw, maar niet wetenschappelijk (lees: quatsch)
o Bv. handenlezen, tenenlezen, horoscopen, ...
Achterhaalde methoden en pseudopsychologen
o Die wel als wetenschappelijk gepresenteerd worden, ondanks alle
tegenindicaties
o Of: wetenschappelijke methoden die niet correct worden gebruikt of door
mensen die er niet toe zijn opgeleid
o Bv. frenologie, fysiognomie, grafologie, ‘life coaches’, …
Intuïtieve mensenkennis
o Niet noodzakelijk slecht, maar wel feilbaar
WAT IS PSYCHOLOGIE WEL:
o Letterlijk: de leer van de geest
o Menswetenschap
o Definitie:
Psychologie is de wetenschappelijke studie van het gedrag en de mentale
processen van een individu
o Menswetenschap
o ‘Gedrag’ in de ruime zin van het woord
o Functieleer
WETENSCHAPPELIJKE PSYCHOLOGIE EN INTUÏTIEVE MENSENKENNIS
Niet kennen!
GESCHIEDENIS VAN DE PSYCHOLOGIE
VERRE VOORGESCHIEDENIS
Psychologie: zo oud als de mens zelf
Oudheid: filosofie hield zich bezig met psychologische kwesties
Middeleeuwen: weinig filosofie (en dus weinig psychologische thema’s)
, Algemene psychologie
MEER DIRECTE VOORGESCHIEDENIS
- Verdere ontwikkelingen in de filosofie
Rationalisme: René Descartes
o De rede (het denken) is de enige manier om tot kennis te komen
o Methodische twijfel
o Res cogitans – res extensa
o Empirisme: John Locke, Francis Bacon, John Stuart Mill
o Kennis is macht
o Denken vertroebelt de waarneming
o ‘Tabula Rasa’ = je begint het leven als een ongeschreven blad.
o (Je wordt wie je wordt door kennis en ervaring, niet door
erfelijke/genetische kernmerken)
o ‘Het enige waar je zeker van kan zijn is wat je kan waarnemen’
Impulsen vanuit de natuurwetenschappen
o Nieuwe ontdekkingen nieuwe vragen
o Psychofysica: o.a. Wet van Weber (zie verder, Hoofdstuk 3)
PSYCHOLOGIE ALS ZELFSTANDIGE WETENSCHAP
1879
Wilhelm Wundt
o Eerste laboratorium voor wetenschappelijke psychologie (in Leipzig)
o Vooral studie van de waarneming
Structuralisme (Edward Titchener, leerling v. Wundt)
o Structuur van het bewustzijn onderzoeken
o Scheikunde van de geest
o Introspectie en experimenten
Functionalisme (VS)
o Functie (niet de structuur) van het bewustzijn (mental activities)
o Dierproeven
