Samenvatting Toegangsexamen ITAA Vennootschapsrecht

VENNOOTSCHAPSRECHT (toegangsexamen ITAA)

INLEIDING: KADER EN KRACHTLIJNEN
KADER

Waarom is men hervormd?

 Laatste grote hervorming vennootschapsrecht: gecoördineerde wetten op de
handelsvennootschappen van 30 november 1935
 Wetboek van vennootschappen (7 mei 1999) is coördinatie maar geen
hervorming
 Goldplating = vanuit Europa is er in het verleden heel regelmatig wetgeving gekomen die van
toepassing moest worden op vennootschappen. De meeste Europese wetgeving was enkel van
toepassing op kapitaal vennootschappen (de grote, in België bv de NV). Maar de Belgische
wetgever heeft er heel vaak voor geopteerd om de regels niet alleen op NV’s van toepassing te
maken maar ook bijvoorbeeld de bvba’s. Waardoor we eigenlijk met een heel erg strenge
wetgeving zaten.
 Europese rechtspraak: vrije vestiging van vennootschappen, Belgische wetgeving was hier niet
aan aangepast.
 Harmonisatie op Europees vlak geen prioriteit meer

KRACHTLIJNEN
 Een doorgedreven vereenvoudiging
 Een verregaande flexibilisering
 Aanpassing aan Europese evoluties

KRACHTLIJN I: EEN DOORGEDREVEN VEREENVOUDIGING
 AFSCHAFFING VAN ONDERSCHEID TUSSEN BURGERLIJKE EN HANDELSVENNOOTSCHAPPEN, in
het verleden waren er sommige vennootschappen die een burgerlijk doel hadden bv: dokters,
accountants, dit had als effect dat deze vennootschappen niet failliet konden gaan. Ze werden
niet als een handelaar onder het wetboek van koophandel gezien. Ze vielen dus niet onder het
insolventierecht.
 INTEGRATIE VAN VENNOOTSCHAPS -EN VERENIGINGSRECHT IN ÉÉN WETBOEK
o Nieuw ondernemingsbegrip ingevolge invoering WER
o Onderscheid: winstuitkering of niet => bepaald of het vennootschap of vereniging is
o Geen verbod meer voor VZW om commerciële activiteit als hoofdactiviteit te hebben
 AFSCHAFFING PUBLIEKE VENNOOTSCHAPPEN: ‘GENOTEERDE VENNOOTSCHAP’ (vennootschap
die op beurs genoteerd is).
 BEPERKING AANTAL VENNOOTSCHAPSVORMEN
 BEPERKING AANTAL STRAFBEPALINGEN

,KRACHTLIJN II: EEN VERREGAANDE FLEXIBILISERING
 Flexibel vennootschapsrecht, maar met duidelijke default -regels (standaardregels zijn van
toepassing tenzij je iets anders onderling gaat regelen, je kan er dus van afwijken)
 Adequate bescherming van de belangen van derden
 BV (besloten vennootschap)
o Afschaffing kapitaalsbegrip
o Grotendeels aanvullend recht
o Standaard vennootschap in België
 NV (naamloze vennootschap)
o Flexibilisering bestuursmodel

KRACHTLIJN III: AANPASSING AAN EUROPESE EVOLUTIES
 Competitie tussen lidstaten
 Vrijheid van vestiging
o Werkelijke zetelleer (vroeger), de vennootschap was onderworpen aan het recht van haar
werkelijke zetel, werkelijke belangen.
Bv: Vennootschap die dus in België gelegen was maar voornamelijk activiteiten in buitenland
voerde, werd gezien als een buitenlandse vennootschap.
o Statutaire zetelleer/incorporatieleer (nu), het recht waar de vennootschap is opgericht en
waar de statutaire zetel staat is van toepassing.
Bv: vennootschap die enkel actief in Spanje maar zetel is in België dan zal die
vennootschapsrechtelijk een Belgische vennootschap zijn.
 Grensoverschrijdende zetelverplaatsing => hier nu ook procedure voor



INWERKINGTREDING WVV

,1 mei 2019 => vanaf dit moment is het nieuwe WVV inwerking getreden voor alle nieuwe
vennootschappen.

1 januari 2020 => WVV is op alle bestaande vennootschappen van toepassing. Het zijn de dwingende
regels die van toepassing zijn vanaf dan. Voor de niet dwingende regels kan het zijn dat je nog onder het
oude WVV valt.

t.e.m 1 januari 2024 => tot deze datum dienen alle vennootschappen zich aanpassen aan het niet WVV. Je
kan dit spontaan gaan doen voor deze datum, door naar de notaris te gaan. Maar als je blijft wachten tot
1 januari 2024. Dan zal je vanaf die datum 6 maanden de tijd hebben om naar de notaris te gaan en je
statuten te wijzigen.

DWINGENDE BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP ALLE RECHTSPERSONEN VANAF
1 JANUARI 2020
 Statutaire bepalingen die in strijd zijn met dwingende bepalingen worden voor niet geschreven
gehouden, die mag je niet meer volgen.
 Aanvullende bepalingen slechts van toepassing voor zover ze niet door statutaire clausules
worden uitgesloten.
 Kapitaal en wettelijke reserve BV en CV worden van rechtswege omgevormd in een statutair
onbeschikbare rekening.

INWERKINGTREDING WVV
 Statuten zijn soepeler op punten van aanvullend recht = geen probleem, je kan je statuten
blijven volgen.
 Statuten herhalen het oude recht en zijn strenger dan het WVV voorschrijft = oude en
nieuwe regels cumulatief toepassen
o Voorbeeld: interim -dividenden mogen volgens huidige statuten niet worden uitgekeerd
binnen de 6 maanden –dan blijft u met deze beperking kampen (hoewel deze termijn
onder het WVV niet meer vereist is), als dit in je statuten staat dan ga je dit nog moeten
blijven volgen.
 Statuten wijken af van de dwingende regels van het WVV = dwingende bepalingen
WVV toepassen
o Voorbeeld: Nieuwe belangenconflictenregeling bevat onthoudingsplicht voor
geconflicteerde bestuurder. Ook indien de huidige statuten de deelneming van deze
bestuurder zouden toelaten, kan dit niet meer.
 Statuten voorzien niets op het relevante punt : alle dwingende/aanvullende regels
WVV van toepassing
o Voorbeeld: bestuurder kan niet met twee petjes zetelen in een raad van bestuur. De
betrokken bestuurder moet u in één hoedanigheid ontslaan en eventueel moet een
nieuwe bestuurder worden benoemd. Als het niet is opgenomen in de statuten zal je
dus gewoon de dwingende regels moeten toepassen.

, INWERKINGTREDING WVV – VERDWIJNENDE RECHTSVORMEN

Vanaf 1/1/2020 onder dwingende bepalingen van en vanaf 1/1/2024 van rechtswege omgezet in:

 Comm.VA →NV
 Landbouwvennootschap →VOF of CommV
 ESV, CVOA →VOF (vennootschap onder firma)
 ‘oneigenlijke’ CVBA →BV
 Beroepsvereniging →VZW

Checken of dit geen ongewenste gevolgen met zich meebrengt!



DWINGENDE BEPALINGEN

Duidelijkheid
DWINGENDE BEPALINGEN VAN TOEPASSING OP ALLE RECHTSPERSONEN VANAF 1 JANUARI
2020 (ZIE P. 349 MEMORIE VAN TOELICHTING) –NIET EXHAUSTIEVE LIJST:

 Bepaalde benamingen en afkortingen
 Nettoactief -en liquiditeitstest
 Alarmbelprocedure
 Uitsluiting van arbeidsovereenkomsten voor bestuurders
 Verruiming begrip dagelijks bestuurder
 Belangenconflictenregeling
 Regels over de winstuitkering in de BV en de toepassing daarvan op andere vormen van uitkering
 Sommige bepalingen bij uittreding ten laste van het vermogen in de BV
 Sommige bepalingen betreffende verkrijging van eigen aandelen, winstbewijzen en certificaten in
de NV
 Algemeen regime van de bestuursaansprakelijkheid
 Nietigheid van besluiten van organen
 De vereffening
 De wijze van stemming ter algemene vergadering

DEEL I ALGEMENE BEPALINGEN
 Boek I: Definities
 Boek II: Bepalingen gemeenschappelijk aan alle rechtspersonen
 Boek III: De jaarrekening




BOEK I
DEFINITIES

ART. 1:1: VENNOOTSCHAP