H4: het hart als een pomp
Leerdoelen
• Ik kan de duur van de hartcyclus berekenen (ms <-> hartfrequentie)
• Ik ken de 4 fasen van de hartcyclus en begrijp hoe volume, druk en ECG veranderen
gedurende deze cyclus. Ik begrijp het Wiggers diagram.
• Ik weet wat de 4 harttonen (S1-4) betekenen. Ik ken het verschil tussen een systolisch en
diastolisch hartgeruis.
• Ik weet wat de gelijkenissen/verschillen zijn tussen het rechter en linker hart.
• Ik ken het verschil tussen systolische bloeddruk, diastolische bloeddruk, de gemiddelde
arteriële bloeddruk (MAP) en polsdruk (pulse pressure). Ik weet welke factoren de
gemiddelde arteriële bloeddruk gaan bepalen. Ik weet welke factoren de polsdruk gaan
bepalen.
• Ik weet hoe de veneuze drukgolf ontstaat.
• Ik begrijp de Wet van Frank-Starling
• Ik begrijp de verschillende methodes om de pompfunctie te evalueren.
• Ik begrijp wat een druk-volume curve laat zien, en kan deze tekenen.
• Ik begrijp de begrippen preload, diastolische functie, afterload,
contractiliteit/inotropie. En ken de belangrijkse factoren die deze gaan bepalen.
• Ik begrijp het begrip ‘cardiale functiecurve’ (cardiac function curve) en kan deze
tekenen.
Belang van hartpompfunctie
Hartfalen= klinisch syndroom gekenmerkt door klachten zoals
- Dyspnee
- enkel oedeem
- vermoeidheid
tekens zoals:
- gestuwde CVD (centraal veneuze druk)
- crepitaties thv de longen
- perifeer oedeem
Mechanisme = structurele of functionele abnormaliteiten van het hart die
resulteren in:
- toegenomen intracardiale druk
- inadequate CO in rust en/of tijdens inspanning
Etiologie (oorzaak) (Westerse wereld) = Ischemisch hartlijden (IHD) en
hypertensie
Wiggers diagram: beschrijft hoe de veranderingen van de druk, volume, ECG,..
tijdens de hartcyclus
1
, 1. De hartcyclus
1.1 Duur
Duur te berekenen met hartfrequentie (HR) gekend:
Duur (s/beat)= 60 (s/min) / hart frequentie(beats/min)
Bv: hartfrequentie 75/min -> cycluslengte = 0,8 seconden =
800 ms
2 grote fasen:
- Diastole: relaxatie + vullingsfase
o Hartfrequentie van 75/min: 500 ms
- Systole: contractie + ejectie fase
o Hartfrequentie van 75/min: 300 ms
Opmerking: Bij het versnellen van het hartritme zal voornamelijk de diastole
verkorten
2
, 1.2 4 fasen
De 2 grote fasen, diastole en systole, zullen uiteindelijk naar 4 fasen gedefinieerd
worden
3 basisprincipes:
1. Bloed stroomt van hoge naar lage druk (uitzondering: inertie)
2. (Excitatie ) Contractie verhoogt de druk
3. Kleppen openen/sluiten in functie van de drukgradiënt en
oriëntatie van de klep
- AOp> LVp: klep sluit
- AOp<LVp: klep opent
- Lap< LVp: mitralklep sluit
- Lap> LVp: mitraalklep opent
Fase Beschrijving ECG
FASE 1: opening van AV kleppen Bij het openen krijgen we 3 fasen: P-golf
- Tricuspidalis klep 1. Fase van de snelle ventriculaire vulling
- Mitralis klep 2. Diastase: afnemen van ventriculaire
vulling
3. Arteriale contractie
FASE 2: sluiten van AV kleppen Isovolumetrische ventriculaire contractie QRS-complex
(met alle kleppen dicht)
FASE 3: openen van de semilunaire 2 fasen: T-golf
kleppen - Snelle ventriculaire ejectie
- Pulmonaris klep - Afnemen van ventriculaire ejectie
- Aorta klep
FASE 4: sluiten van de semilunaire Isovolumetrische ventriculaire relaxatie (met T-golf
kleppen alle kleppen dicht)
3
, De verschillende fasen op een echo: (zie dia 9 en 10)
Fase 1: snelle ventriculaire vulling:
- Opening AV klep
- LV volume stijgt
- LV druk neemt lichtjes toe
- ECG: iso-elektrisch (rust)
Fase 1: vertraagde ventriculaire vulling = diastase
- LV volume neemt lichtjes toe
- LV druk neemt lichtjes toe
- ECG: iso-elektrisch (rust)
Fase 1: atriale contractie
- LV volume stijgt
- LV druk neemt lichtjes toe
- ECG: P-golf (excitatie contractie)
Fase 2: isovolumetrische contractie
- Sluiting van AV kleppen eerste harttoon (S1)
- LV volume= LV druk stijgt
- ECG: QRS (ventriculaire depolarisatie: excitatie contractie)
Fase 3: ejectie
- Opening seminulaire kleppen
o Snelle ejectie
LV volume daalt AO flow stijgt
LV druk stijgt AO druk stijgt
o Trage ejectie :
LV volume daalt AO flow daalt
LV druk daalt AO druk daalt
- ECG: T-golf (ventriculaire repolarisatie)
Fase 4: isovolumetrische relaxatie
- Sluiting semilunaire kleppen tweede harttoon (S2)
- LV volume= LV druk daling
4
Leerdoelen
• Ik kan de duur van de hartcyclus berekenen (ms <-> hartfrequentie)
• Ik ken de 4 fasen van de hartcyclus en begrijp hoe volume, druk en ECG veranderen
gedurende deze cyclus. Ik begrijp het Wiggers diagram.
• Ik weet wat de 4 harttonen (S1-4) betekenen. Ik ken het verschil tussen een systolisch en
diastolisch hartgeruis.
• Ik weet wat de gelijkenissen/verschillen zijn tussen het rechter en linker hart.
• Ik ken het verschil tussen systolische bloeddruk, diastolische bloeddruk, de gemiddelde
arteriële bloeddruk (MAP) en polsdruk (pulse pressure). Ik weet welke factoren de
gemiddelde arteriële bloeddruk gaan bepalen. Ik weet welke factoren de polsdruk gaan
bepalen.
• Ik weet hoe de veneuze drukgolf ontstaat.
• Ik begrijp de Wet van Frank-Starling
• Ik begrijp de verschillende methodes om de pompfunctie te evalueren.
• Ik begrijp wat een druk-volume curve laat zien, en kan deze tekenen.
• Ik begrijp de begrippen preload, diastolische functie, afterload,
contractiliteit/inotropie. En ken de belangrijkse factoren die deze gaan bepalen.
• Ik begrijp het begrip ‘cardiale functiecurve’ (cardiac function curve) en kan deze
tekenen.
Belang van hartpompfunctie
Hartfalen= klinisch syndroom gekenmerkt door klachten zoals
- Dyspnee
- enkel oedeem
- vermoeidheid
tekens zoals:
- gestuwde CVD (centraal veneuze druk)
- crepitaties thv de longen
- perifeer oedeem
Mechanisme = structurele of functionele abnormaliteiten van het hart die
resulteren in:
- toegenomen intracardiale druk
- inadequate CO in rust en/of tijdens inspanning
Etiologie (oorzaak) (Westerse wereld) = Ischemisch hartlijden (IHD) en
hypertensie
Wiggers diagram: beschrijft hoe de veranderingen van de druk, volume, ECG,..
tijdens de hartcyclus
1
, 1. De hartcyclus
1.1 Duur
Duur te berekenen met hartfrequentie (HR) gekend:
Duur (s/beat)= 60 (s/min) / hart frequentie(beats/min)
Bv: hartfrequentie 75/min -> cycluslengte = 0,8 seconden =
800 ms
2 grote fasen:
- Diastole: relaxatie + vullingsfase
o Hartfrequentie van 75/min: 500 ms
- Systole: contractie + ejectie fase
o Hartfrequentie van 75/min: 300 ms
Opmerking: Bij het versnellen van het hartritme zal voornamelijk de diastole
verkorten
2
, 1.2 4 fasen
De 2 grote fasen, diastole en systole, zullen uiteindelijk naar 4 fasen gedefinieerd
worden
3 basisprincipes:
1. Bloed stroomt van hoge naar lage druk (uitzondering: inertie)
2. (Excitatie ) Contractie verhoogt de druk
3. Kleppen openen/sluiten in functie van de drukgradiënt en
oriëntatie van de klep
- AOp> LVp: klep sluit
- AOp<LVp: klep opent
- Lap< LVp: mitralklep sluit
- Lap> LVp: mitraalklep opent
Fase Beschrijving ECG
FASE 1: opening van AV kleppen Bij het openen krijgen we 3 fasen: P-golf
- Tricuspidalis klep 1. Fase van de snelle ventriculaire vulling
- Mitralis klep 2. Diastase: afnemen van ventriculaire
vulling
3. Arteriale contractie
FASE 2: sluiten van AV kleppen Isovolumetrische ventriculaire contractie QRS-complex
(met alle kleppen dicht)
FASE 3: openen van de semilunaire 2 fasen: T-golf
kleppen - Snelle ventriculaire ejectie
- Pulmonaris klep - Afnemen van ventriculaire ejectie
- Aorta klep
FASE 4: sluiten van de semilunaire Isovolumetrische ventriculaire relaxatie (met T-golf
kleppen alle kleppen dicht)
3
, De verschillende fasen op een echo: (zie dia 9 en 10)
Fase 1: snelle ventriculaire vulling:
- Opening AV klep
- LV volume stijgt
- LV druk neemt lichtjes toe
- ECG: iso-elektrisch (rust)
Fase 1: vertraagde ventriculaire vulling = diastase
- LV volume neemt lichtjes toe
- LV druk neemt lichtjes toe
- ECG: iso-elektrisch (rust)
Fase 1: atriale contractie
- LV volume stijgt
- LV druk neemt lichtjes toe
- ECG: P-golf (excitatie contractie)
Fase 2: isovolumetrische contractie
- Sluiting van AV kleppen eerste harttoon (S1)
- LV volume= LV druk stijgt
- ECG: QRS (ventriculaire depolarisatie: excitatie contractie)
Fase 3: ejectie
- Opening seminulaire kleppen
o Snelle ejectie
LV volume daalt AO flow stijgt
LV druk stijgt AO druk stijgt
o Trage ejectie :
LV volume daalt AO flow daalt
LV druk daalt AO druk daalt
- ECG: T-golf (ventriculaire repolarisatie)
Fase 4: isovolumetrische relaxatie
- Sluiting semilunaire kleppen tweede harttoon (S2)
- LV volume= LV druk daling
4
