Didactisch handelen
1. Het didactisch model
Componenten van het didactisch handelen
Doelstellingen
> Wat wil je met de activiteiten bereiken?
> Waardevolle en gewenste gedragsveranderingen bij leerlingen
> Psychomotorische doelen
Uitvoeren van handelingen, verwerven van automatismen (technisch schrijven,
zwemmen…)
> Dynamisch-affectieve (of sociaal-affectieve) doelen
Vorming van interesses, waardenkeuzes, houdingen, vorming van perceptie en gevoelens
over zichzelf, eigen kunnen, relaties met anderen, leren omgaan met
gevoelens
> Cognitieve doelen
Kennis, inhoud en oplossingsmethodes
Beginsituatie
> Alle factoren die invloed hebben op de keuze van doelstellingen en op het
lesgebeuren zelf
> Niveau: welke kennis, vaardigheden en/of attitudes beheersen de individuele leerlingen en
klasgroep als geheel in verband met het lesonderwerp?
OWM-B: Didactisch handelen 2020 – 2021 1
, > Leerprofiel: heeft te maken met het leertempo, de wijze waarop de leerling het liefst/best
leerinhouden opneemt, ondersteund worden…
> Interesse: heeft te maken met voorkeuren, motivatie om te werken aan doelen
Didactische principes
> Noodzakelijke of sterk gewenste kenmerken van het didactisch handelen
> Bieden leerkrachten inspiratie om leerlingen een efficiënte en effectieve
manier tot leren te brengen
Didactische werkvormen
> Manieren waarop onderwijsproces op gang wordt gebracht en gehouden
> = middel om doel te bereiken
> Aanbiedende werkvormen
Leerkrachtgestuurd: leerkracht staat ‘vooraan’ en leerlingen volgen aandachtig
Leerkracht presenteert leerinhoud door uiteenzetting (doceren, vertellen,
uitleggen, demonstreren…)
> Gespreksvormen
Tweerichtingsverkeer: leerkracht en leerlingen brengen info, ideeën…
Leerkracht = participant in leerproces
Leerlingen = echte gesprekspartners
Overleg, teamwork en gemeenschappelijke besluitvorming benadrukt
> Opdrachtvormen
Leerkracht geeft taken/opdrachten aan leerlingen
Rol van leerkracht is beperkt tot begeleiding
Leerinhouden eigen maken door zelfstandig werk
> Complexe werkvormen
Vaardigheden en competenties toegepast door leerkracht
Bepalen groeperingsvorm
Richtinggevend voor leeractiviteit
Leerinhoud en leerstof
> Leerinhoud = WAT leerlingen moeten leren om doelen te bereiken
> Leerstof = middel via leerstof wordt geleerd
Vervangbaar
Leermiddelen
> Materiële hulpmiddelen die leerkracht en/of leerling gebruiken om
onderwijs- en leeractiviteiten efficiënter te laten verlopen met oog op
realisatie van doelen
OWM-B: Didactisch handelen 2020 – 2021 2
1. Het didactisch model
Componenten van het didactisch handelen
Doelstellingen
> Wat wil je met de activiteiten bereiken?
> Waardevolle en gewenste gedragsveranderingen bij leerlingen
> Psychomotorische doelen
Uitvoeren van handelingen, verwerven van automatismen (technisch schrijven,
zwemmen…)
> Dynamisch-affectieve (of sociaal-affectieve) doelen
Vorming van interesses, waardenkeuzes, houdingen, vorming van perceptie en gevoelens
over zichzelf, eigen kunnen, relaties met anderen, leren omgaan met
gevoelens
> Cognitieve doelen
Kennis, inhoud en oplossingsmethodes
Beginsituatie
> Alle factoren die invloed hebben op de keuze van doelstellingen en op het
lesgebeuren zelf
> Niveau: welke kennis, vaardigheden en/of attitudes beheersen de individuele leerlingen en
klasgroep als geheel in verband met het lesonderwerp?
OWM-B: Didactisch handelen 2020 – 2021 1
, > Leerprofiel: heeft te maken met het leertempo, de wijze waarop de leerling het liefst/best
leerinhouden opneemt, ondersteund worden…
> Interesse: heeft te maken met voorkeuren, motivatie om te werken aan doelen
Didactische principes
> Noodzakelijke of sterk gewenste kenmerken van het didactisch handelen
> Bieden leerkrachten inspiratie om leerlingen een efficiënte en effectieve
manier tot leren te brengen
Didactische werkvormen
> Manieren waarop onderwijsproces op gang wordt gebracht en gehouden
> = middel om doel te bereiken
> Aanbiedende werkvormen
Leerkrachtgestuurd: leerkracht staat ‘vooraan’ en leerlingen volgen aandachtig
Leerkracht presenteert leerinhoud door uiteenzetting (doceren, vertellen,
uitleggen, demonstreren…)
> Gespreksvormen
Tweerichtingsverkeer: leerkracht en leerlingen brengen info, ideeën…
Leerkracht = participant in leerproces
Leerlingen = echte gesprekspartners
Overleg, teamwork en gemeenschappelijke besluitvorming benadrukt
> Opdrachtvormen
Leerkracht geeft taken/opdrachten aan leerlingen
Rol van leerkracht is beperkt tot begeleiding
Leerinhouden eigen maken door zelfstandig werk
> Complexe werkvormen
Vaardigheden en competenties toegepast door leerkracht
Bepalen groeperingsvorm
Richtinggevend voor leeractiviteit
Leerinhoud en leerstof
> Leerinhoud = WAT leerlingen moeten leren om doelen te bereiken
> Leerstof = middel via leerstof wordt geleerd
Vervangbaar
Leermiddelen
> Materiële hulpmiddelen die leerkracht en/of leerling gebruiken om
onderwijs- en leeractiviteiten efficiënter te laten verlopen met oog op
realisatie van doelen
OWM-B: Didactisch handelen 2020 – 2021 2
