Samenvatting SOCIALE PSYCHOLOGIE: H3- AGRESSIE: VIVES KORTRIJK

H3: AGRESSIE
- Vaak niet de aanleiding van de agressie die we aanvallen, maar
iets/iemand anders
- Normaal streven we naar situaties waarin we ZELF wel nog voordeel
hebben
 Bij échte agressie, boeit het ons eigenlijk niet!
 Het doet ons niets als we er zelf geen voordeel uithalen
 Focus ligt zodanig op berokkenen van minimale opbrengst voor de
ander

- Mc. Clintock: “streven naar een minimale opbrengst voor de ander”
 M.a.w. schade toebrengen, ongeacht of je daar zelf voordeel of
schade door hebt
 Anger is like throwing hot coals, whether you hit the other or not, your own
hand gets burned
Je bent zodanig kwaad, wil hete kool gooien naar iemand, ongeacht dat je
eigen hand zal verbranden daardoor

 Vaak escalatie bij oorlogen:
o ‘Dan gaan wij maar mee ten onder, zo lang de ander maar
vernietigd wordt’
o Denk aan de val van Berlijn, maar toch nog laatste offensief willen


Heel dat systeem, gaat eigenlijk in tegen wat Freud zei:
- Onze driften en degene die we verdringen, …
- Volgens hem zit agressie in ons, en wacht dat gewoon om uit te breken

Freud: doodsdrift als ‘oorspronkelijke driftpositie’ van de mens …
- Wetenschappelijk niet bruikbaar als concept
- Zogenoemde Vernistheorie:
 Beschaving = dunne vernislaag die wilde, barbaarse natuur in
bedwang houdt
 Interne woesteling verborgen onder aantal lagen (o.a. beschaving)
 Bepaalde maatschappijen, regels = vermomming om ons in
bedwang te houden

- Wanneer we voldoende bedreigd worden, zullen we overgaan tot
agressie
 Omgevingsfactoren, externe druk zorgen dat agressie aan het
oppervlak komt
 Externe, interne factoren, …

- Anderzijds wel biologisch bewijs voor ‘inherent’ instinctmatig
reflexmechanisme dat ons in staat stelt tot het gebruiken van geweld,
…
Bv. Voor zelfbehoud, zelfbescherming, …




Kritiek gesteld door andere psychologen
- Is agressie altijd gedrag die er is met intentie om anderen pijn te
doen?

, - Wat dan met instrumentele agressie?
 = Agressief gedrag stellen voor een niet-agressief doel
Bv. Black Friday (vooral in USA)
Bv. Iemand voorbij steken en per ongeluk een duw geven -> die is niet het doel
van de agressie
Bv. Noodsituatie en over mensen wandelen om zelf weg te komen ASAP

- Valt ook emotioneel of psychisch leed hieronder?
 Manipulatie, kleineren, treiteren, …
 Kijken we enkel naar fysiek geweld of moeten we het anders zien?

- Gedrag dat gesteld wordt met het oog op aversieve gevolgen bij de
ander?
 Bewust een ander pijn, schade, ongemak of ander negatief
effect toebrengen
 Aversief = onaangenaam, pijnlijk, schadelijk of vermijdingswaardig,
…
o Dus: gedrag dat erop gericht is te zorgen dat de ander iets
negatiefs ervaart



OORZAKEN
- Aspecten van de prikkelsituatie
 Welke situationele invloeden lokken agressie uit?
o Omgevingsinvloeden, zaken aan de hand in onmiddellijke ervaring
o Ruimte, overbevolkte gevangenissen, omgeving, gebrek aan
privacy, …
o Situationele invloeden
o …

- Territoriumleer
 Hoe ons ‘gebied’ bekijken, beschermen, en hoe reageren bij
overtreding?
Bv. Gedacht niet mogen zeggen, moeten denken als ouders  voelt als
inbreuk territorium

- Intrapersoonlijke oorzaken

- Aangeleerde agressie
 Leerprocessen

- (Macht en agressie)


ASPECTEN VAN DE PRIKKELSITUATIE
- Aversie prikkel = iets dat je kwaad maakt, pijn doet, stress opwekken,
…
 Zorgt bijna altijd dat niet de rechtstreekse invloed het
 Dus iemand anders dan de effectieve invloed, wordt slachtoffer van
je agressie!