Strafprocesrecht
Les 1: strafvordering
1. Actua + examen info
Openbaar ministerie = het parket -> vertegenwoordigd de maatschappij
(magistraten, procureur) en vorderen een straf.
Beklaagde -> pas veroordeelde noemen als het in HB zit.
Art. 88 bis -> over retroactief, thuis al lezen! Hoe gaat de onderzoeksrechter om
met telefonieverkeer…?
Die 4 vragen dezelfde als vorig jaar.
Art. 43 quater!
2. Strafvordering
• Wat is het ?
• Wetboek van strafvordering: 1808
• Wijzigingen (1998: Franchimont) = professor die voorstellen heeft geformuleerd om
de wet aan te passen
1.1. Inquisitoire procedure:
Maatschappij is partij en zal vervolgen en berechten, vervolgde wordt in een
ondergeschikte positie geplaatst; rechter doet de procesvoering actief mee,
schriftelijk, geheim, niet tegensprekelijk
Europa
1.2. Accusatoire procedure:
Maatschappij geen partij; slachtoffer ‘beschuldigt’. Rechter is scheidsrechter die niet
actief tussenkomt. Openbaar, op tegenspraak, mondeling
1.1.1 Voorbeeld accusatoire procedure
• ‘If the glove doesn’t fit, you must acquit’
- Bekende acteur, beticht zijn echtgenote te hebben omgebracht. Opgepakt,
komt voor de rechter met jury. Handschoenen gevonden bij de daad en werd
gezegd dat de politie die daar heeft gelegd. De handschoenen pasten hem
niet dus niet veroordeeld.
- Hij die schade heeft en is veroorzaakt door een fout, moet deze vergoed
worden = de burgerlijke vordering.
3. Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf
• Strafvordering
• Burgerlijke vordering
4. Wie oefent de strafvordering uit?
Verschillen kennen met hun functies! Wie staat het hoogste in de hiërarchie?
1
,1.3. Openbaar ministerie (parket, ook staande magistratuur genoemd)
- Procureur des Konings (eerste substituut / tweede substituut…) -> belangrijk
deze verschillen, omdat er een hiërarchie is.
- Arbeidsauditeur: vervolgen, alles wat te maken heeft met sociaal strafrecht
(inbreuken welzijn op het werk,…).
• Niet enkel strafvordering uitvoeren, maar ook advies geven (bv. bent
invaliden en krijgt ervoor een vergoeding -> niet akkoord dat je
categorie 2 krijgt? Arbeidsrechtbank en arbeidsauditeur geeft advies -
> 1 per arrondissement.
- Procureur-generaal bij Hof van beroep -> zijn er 5 van en vormen samen het
college van PG’s.
- Procureur-generaal bij Cassatie
- Federaal procureur -> 1 van in het land.
- College van PG’s (art. 143 bis Ger. W.)
- Raad van Procureurs (art. 150 bis Ger. W.)
- Minister van Justitie (art. 364 Sv)
1.4. Federaal parket
• Aparte bevoegdheden: art. 144bis §2 Ger.W.
o Sv voor welbepaalde misdrijven opgenomen in art. 144ter Ger.W.
• Enerzijds welomschreven misdrijven
• Anderzijds veiligheids- en geografisch criterium
o Coördinatie
o Internationale samenwerking
o Toezicht op werking federale politie
• Art. 144bis, Art. 144ter, Art. 144quater, Art. 144quinquies, Art. 2[144sexies
5. Wat doet het OM?
• Leider van het opsporingsonderzoek = alles wat binnenkomst van misdrijven komt
eerst terecht bij procureur des konings en beslissen over vervolging = kunnen
kiezen zaak voor rechter brengen of niet.
Kunnen zaak seponeren = niet voor de rechter brengen, geen vervolging (bv.
fiets gestolen, dader niet gevonden? Geen vervolging).
• Beslissing inzake vervolging
Vrijheid van vervolging
Sepot (art. 28 quater Sv)
2
, o Technisch sepot = kan niet vervolgen, dader niet bekend.
• Geen misdrijf
• Onvoldoende bewijs
• Dader onbekend
• Sv niet ontvankelijk
o Beleidssepot = niet vervolgen, want ik vind niet dat ik dat moet doen.
• Persoon dader
• Beperkt nadeel
• …
o Buitengerechtelijke afhandeling= niet tot de rechter laten komen, op
voorhand al regelen (bv. bij verkeersboete: minnelijke schikking of
bemiddeling)
Gelijkheidsbeginsel vs opportuniteit
Verplichting te vervolgen (art. 364 Sv)
• door hiërarchisch hogere
• Positief injunctierecht minister van Justitie
• Bijkomende voorwaarden soms vereist (Soms voorafgaande aangifte nodig ->
buitenlandse autoriteit aangifte doen aan België)
o Machtiging (parlementsleden)
o Aangifte (art. 6 ev. VT Sv.)
o Klacht. vb laster (= klachtmisdrijf, kan enkel als er officieel een
klacht is neergelegd) (art 443 Sw), (vroeger belaging (art 442bis
Sw))
• Quid intrekking klacht: onderscheid
Voor instelling SV
Na instelling SV
- Strafrechtelijk beleid:
• Kiezen welke zaken ze gaan vervolgen en welke seponeren?
• Bepaald over de verschillende niveaus.
• Procureur van PG: bepalen wat bij voorrang vervolgen.
• Hard beïnvloed door de publieke opinie.
- Waken over de toepassing van de wet
- Uitvoeren van de strafrechtelijke uitspraken (oei)
• OM bevoegd voor uitvoering straffen, maar oei? Want als er
correcte strafuitvoering zou zijn zouden er veel minder mensen
naar de gevangenis moeten.
3
, 6. Kenmerken OM
Hiërarchisch (maar ‘Si la plume est serve, la parole est libre’)
Eén en ondeelbaar
Onafhankelijk
A charge en à décharge
Verplicht vordering te maken, maar kan zeggen ik vorder de vrijspraak = à charge en à
décharge.
-> Geen belang onschuldige in gevangenis te steken, taak procureur des konings
om te zien of die persoon wel echt iets verkeerd gedaan heeft.
7. Wie oefent Sv nog uit?
Toch sv maar geen lid van OM : vb douane en accijnzen
• instantie die zich bezig houd met alle misdrijven betrekking op ‘het ontduiken van’
(bv. sigaretten maken zonder er belastingen op de betalen) -> vaak
vertegenwoordigd door advocaat
• Burgerlijke partij: kan niet tegen eender wie burgerlijke partij stellen (bv. niet tegen
een rechter, (als je buur rechter is of tegen minderjarigen)).
• Aangifte/klacht/Burgerlijke partijstelling
• Beperkingen
• Minderjarigen
• Voorrecht van rechtsmacht
• ...
8. Tegen wie geldt de SV?
- Verdachte: moet nog niet voor de RB komen
- Inverdenkinggestelde: verreist uitdrukkelijke daad van de onderzoeksrechter, een
belangrijke beslissing voorafgegaan van hem.
- Beklaagde = persoon die verschijnt voor RB
- Beschuldigde = voor HvA
- Quid civielrechtelijk aansprakelijke partij?
Ook al heeft iemand strafrechtelijk iets misdaad het door civielrechtelijke
aansprakelijke partij betaald zullen moeten worden. (bv.
vrachtwagenchauffeur rijd tegen auto en is kapot, kan zijn dat zijn werkgever
er dan verantwoordelijk voor is).
4
Les 1: strafvordering
1. Actua + examen info
Openbaar ministerie = het parket -> vertegenwoordigd de maatschappij
(magistraten, procureur) en vorderen een straf.
Beklaagde -> pas veroordeelde noemen als het in HB zit.
Art. 88 bis -> over retroactief, thuis al lezen! Hoe gaat de onderzoeksrechter om
met telefonieverkeer…?
Die 4 vragen dezelfde als vorig jaar.
Art. 43 quater!
2. Strafvordering
• Wat is het ?
• Wetboek van strafvordering: 1808
• Wijzigingen (1998: Franchimont) = professor die voorstellen heeft geformuleerd om
de wet aan te passen
1.1. Inquisitoire procedure:
Maatschappij is partij en zal vervolgen en berechten, vervolgde wordt in een
ondergeschikte positie geplaatst; rechter doet de procesvoering actief mee,
schriftelijk, geheim, niet tegensprekelijk
Europa
1.2. Accusatoire procedure:
Maatschappij geen partij; slachtoffer ‘beschuldigt’. Rechter is scheidsrechter die niet
actief tussenkomt. Openbaar, op tegenspraak, mondeling
1.1.1 Voorbeeld accusatoire procedure
• ‘If the glove doesn’t fit, you must acquit’
- Bekende acteur, beticht zijn echtgenote te hebben omgebracht. Opgepakt,
komt voor de rechter met jury. Handschoenen gevonden bij de daad en werd
gezegd dat de politie die daar heeft gelegd. De handschoenen pasten hem
niet dus niet veroordeeld.
- Hij die schade heeft en is veroorzaakt door een fout, moet deze vergoed
worden = de burgerlijke vordering.
3. Vorderingen die ontstaan uit een misdrijf
• Strafvordering
• Burgerlijke vordering
4. Wie oefent de strafvordering uit?
Verschillen kennen met hun functies! Wie staat het hoogste in de hiërarchie?
1
,1.3. Openbaar ministerie (parket, ook staande magistratuur genoemd)
- Procureur des Konings (eerste substituut / tweede substituut…) -> belangrijk
deze verschillen, omdat er een hiërarchie is.
- Arbeidsauditeur: vervolgen, alles wat te maken heeft met sociaal strafrecht
(inbreuken welzijn op het werk,…).
• Niet enkel strafvordering uitvoeren, maar ook advies geven (bv. bent
invaliden en krijgt ervoor een vergoeding -> niet akkoord dat je
categorie 2 krijgt? Arbeidsrechtbank en arbeidsauditeur geeft advies -
> 1 per arrondissement.
- Procureur-generaal bij Hof van beroep -> zijn er 5 van en vormen samen het
college van PG’s.
- Procureur-generaal bij Cassatie
- Federaal procureur -> 1 van in het land.
- College van PG’s (art. 143 bis Ger. W.)
- Raad van Procureurs (art. 150 bis Ger. W.)
- Minister van Justitie (art. 364 Sv)
1.4. Federaal parket
• Aparte bevoegdheden: art. 144bis §2 Ger.W.
o Sv voor welbepaalde misdrijven opgenomen in art. 144ter Ger.W.
• Enerzijds welomschreven misdrijven
• Anderzijds veiligheids- en geografisch criterium
o Coördinatie
o Internationale samenwerking
o Toezicht op werking federale politie
• Art. 144bis, Art. 144ter, Art. 144quater, Art. 144quinquies, Art. 2[144sexies
5. Wat doet het OM?
• Leider van het opsporingsonderzoek = alles wat binnenkomst van misdrijven komt
eerst terecht bij procureur des konings en beslissen over vervolging = kunnen
kiezen zaak voor rechter brengen of niet.
Kunnen zaak seponeren = niet voor de rechter brengen, geen vervolging (bv.
fiets gestolen, dader niet gevonden? Geen vervolging).
• Beslissing inzake vervolging
Vrijheid van vervolging
Sepot (art. 28 quater Sv)
2
, o Technisch sepot = kan niet vervolgen, dader niet bekend.
• Geen misdrijf
• Onvoldoende bewijs
• Dader onbekend
• Sv niet ontvankelijk
o Beleidssepot = niet vervolgen, want ik vind niet dat ik dat moet doen.
• Persoon dader
• Beperkt nadeel
• …
o Buitengerechtelijke afhandeling= niet tot de rechter laten komen, op
voorhand al regelen (bv. bij verkeersboete: minnelijke schikking of
bemiddeling)
Gelijkheidsbeginsel vs opportuniteit
Verplichting te vervolgen (art. 364 Sv)
• door hiërarchisch hogere
• Positief injunctierecht minister van Justitie
• Bijkomende voorwaarden soms vereist (Soms voorafgaande aangifte nodig ->
buitenlandse autoriteit aangifte doen aan België)
o Machtiging (parlementsleden)
o Aangifte (art. 6 ev. VT Sv.)
o Klacht. vb laster (= klachtmisdrijf, kan enkel als er officieel een
klacht is neergelegd) (art 443 Sw), (vroeger belaging (art 442bis
Sw))
• Quid intrekking klacht: onderscheid
Voor instelling SV
Na instelling SV
- Strafrechtelijk beleid:
• Kiezen welke zaken ze gaan vervolgen en welke seponeren?
• Bepaald over de verschillende niveaus.
• Procureur van PG: bepalen wat bij voorrang vervolgen.
• Hard beïnvloed door de publieke opinie.
- Waken over de toepassing van de wet
- Uitvoeren van de strafrechtelijke uitspraken (oei)
• OM bevoegd voor uitvoering straffen, maar oei? Want als er
correcte strafuitvoering zou zijn zouden er veel minder mensen
naar de gevangenis moeten.
3
, 6. Kenmerken OM
Hiërarchisch (maar ‘Si la plume est serve, la parole est libre’)
Eén en ondeelbaar
Onafhankelijk
A charge en à décharge
Verplicht vordering te maken, maar kan zeggen ik vorder de vrijspraak = à charge en à
décharge.
-> Geen belang onschuldige in gevangenis te steken, taak procureur des konings
om te zien of die persoon wel echt iets verkeerd gedaan heeft.
7. Wie oefent Sv nog uit?
Toch sv maar geen lid van OM : vb douane en accijnzen
• instantie die zich bezig houd met alle misdrijven betrekking op ‘het ontduiken van’
(bv. sigaretten maken zonder er belastingen op de betalen) -> vaak
vertegenwoordigd door advocaat
• Burgerlijke partij: kan niet tegen eender wie burgerlijke partij stellen (bv. niet tegen
een rechter, (als je buur rechter is of tegen minderjarigen)).
• Aangifte/klacht/Burgerlijke partijstelling
• Beperkingen
• Minderjarigen
• Voorrecht van rechtsmacht
• ...
8. Tegen wie geldt de SV?
- Verdachte: moet nog niet voor de RB komen
- Inverdenkinggestelde: verreist uitdrukkelijke daad van de onderzoeksrechter, een
belangrijke beslissing voorafgegaan van hem.
- Beklaagde = persoon die verschijnt voor RB
- Beschuldigde = voor HvA
- Quid civielrechtelijk aansprakelijke partij?
Ook al heeft iemand strafrechtelijk iets misdaad het door civielrechtelijke
aansprakelijke partij betaald zullen moeten worden. (bv.
vrachtwagenchauffeur rijd tegen auto en is kapot, kan zijn dat zijn werkgever
er dan verantwoordelijk voor is).
4
