Hoofdstuk 3: pedagogische visies en stromingen
Pedagogische visie = een visie die één persoon (of kleinere groep) heeft over pedagogie(k). auteur
heeft een duidelijke mening ov er ontwikkeling, opvoeding, en/of onderwijs. Het is vaak een
inspiratiebron in de opvoedingspraktijk.
Célestin Freinet: freinetschool
Vaak kan je hier elementen terugvinden als:
- Een kindbeeld (visie op kind)
- Een pedagogische relatie (wijze waarop opvoeder het kind beïnvloedt)
- Het doel van de opvoeding
- Middelen
- Opvoedingsvoorwaarden
- Visie op de ontwikkeling van het kind
- De maatschappelijke context van de opvoeding
Als je pedagogische visies met elkaar vergelijkt zal je merken dat sommige heel erg op elkaar lijken.
Ze hebben gemeenschappelijke kenmerken en gaan uit van dezelfde ideeën en veronderstellingen.
Ze hebben een gemeenschappelijke basis. Deze noemt Pedagogische stroming.
We bespreken enkele pedagogische visies, gevolgd door pedagogische stromingen.
Pedagogische visies:
Célestin Freinet:
- 15 oktober 1896 in een frans boerengezin.
- Onderwijzer in dorpsschooltje leerlingen niet geïnteresseerd, hij ging zich baseren op de
kinderen hun interesses. Verliet vaak de school om bedrijfjes in het dorp te onderzoeken en
de natuur in de omgeving te bestuderen. Samen met de kinderen was Freinet actief bezig
om de opgedane ervaringen in de realiteit te verwerken in de leerstof.
- Hij zegt dat onderwijs niet losstaat van de maatschappij en de leefomgeving van het kind.
- Hij stelde het kind centraal in zijn eigen milieu. hij ging zich bezighouden met de situatie
waarin de ouders van de kinderen verkeerden. Hij had veel contact met de ouders omdat hij
zich inleefde en engageerde in hun leefwereld.
- Ontlsagen in openbare school in 1933, start eigen school op in Vence. Overleed in 1966.
, Uitgagspunten van Freinetonderwijs:
Al werkend, lezend en reizend kwam Freinet tot een aantal uitgangspunten.
De voornaamste uitgangspunten van freinetonderwijs zijn (toverfluit, 2013):
- Kinderen staan midden in het leven. De ervaringen en belevingen van de kleuters en
leerlingen vormen het vertrekpunt van het onderwijs
- Kinderen leren het meest/beste als ze al handelend experimenteel zoeken en ontdekken
- Het werk van de leerlingen moet plaatsvinden in een voor hen zinvolle context.
- De opvoeding op school staat niet los van de maatschappij
- Opvoeding en onderwijs dient plaats te vinden in een democratisch en coöperatief overleg
- Ouders worden gezien als belangrijke partners in het onderwijs. Men streeft naar actieve
ouderparticipatie.
Rudolf Steiner :
- 1861, in 1919 kreeg hij leiding over de FREIE WALDORFSCHULE
- Hij ontwikkelde een pedagogie die ten grondslag kwam te liggen aan de wereldwijde
Vrijeschool-beweging. ‘vrij’ in deze benaming was bedoeld om aan te geven dat de
overheid geen zeggenschap had over deze vorm van onderwijs. De geest moest vrij van welk
overheidsdrang dan ook, tot ontwikkeling kunnen komen.
- Grondlegger van de antroposofie: “naast de fysieke wereld is er ook nog een andere,
geestelijke wereld met geestelijke wezens = onbespreekbaar in die tijd. Hij zocht naar een
basis (objectieve methodes) voor een nieuwe materie-en-geest-omvattende wetenschap.
Om aansluiting en verankering te vinden in de westerse cultuur waar hij deel van uitmaakte,
moest deze nieuwe wetenschap, de antroposofie, aansluiten bij het denken van de moderne
mens. Vrijheid van denken, eigen waarneming op fysiek én geestelijk gebied en zelfstandig
oordelen, zag Steiner als onmisbare voorwaarden voor een wetenschappelijke benadering
van de werking van de geest in ons fysieke bestaan.
Uitgangspunten van het Steineronderwijs:
- Steinerpedagogie is een onderwijsvorm waarbij leerkrachten lesgeven vanuit de mensen
ontwikkelingsvisie van de antroposofie, een filosofie die dient als inspiratiebron maar zelf
niet onderwezen wordt. Het Steineronderwijs streeft naar een brede en evenwichtige
persoonlijkheidsontwikkeling van elke leerling. Een harmonieuze ontwikkeling van hoofd
(verstand), hart (gevoel) en handen (daad- en scheppingskracht) staat voorop. De leerlingen
krijgen daarom – naast de traditionele vakken ook een ruim aanbod aan kunstzinnige en
ambachtelijke vakken : schilderen, muziek, toneel, handenarbeid, euritmie,…
- Dient rekening te houden met de ontwikkelings- en levensfasen. In te delen in zeven jaar.
Elke fase heeft zo zijn specifieke mogelijkheden en kwaliteiten en vergt een specifieke
aanpak.
- Centraal staat de persoonlijke ontwikkelingsweg van elk individu.
- Taak van de leerkracht bestaat er in te ontdekken wat elk kind aan verborgen talenten met
zich meedraagt. En een stimulerend klimaat te scheppen waarin elk kind zich kan ontplooien.
Pedagogische visie = een visie die één persoon (of kleinere groep) heeft over pedagogie(k). auteur
heeft een duidelijke mening ov er ontwikkeling, opvoeding, en/of onderwijs. Het is vaak een
inspiratiebron in de opvoedingspraktijk.
Célestin Freinet: freinetschool
Vaak kan je hier elementen terugvinden als:
- Een kindbeeld (visie op kind)
- Een pedagogische relatie (wijze waarop opvoeder het kind beïnvloedt)
- Het doel van de opvoeding
- Middelen
- Opvoedingsvoorwaarden
- Visie op de ontwikkeling van het kind
- De maatschappelijke context van de opvoeding
Als je pedagogische visies met elkaar vergelijkt zal je merken dat sommige heel erg op elkaar lijken.
Ze hebben gemeenschappelijke kenmerken en gaan uit van dezelfde ideeën en veronderstellingen.
Ze hebben een gemeenschappelijke basis. Deze noemt Pedagogische stroming.
We bespreken enkele pedagogische visies, gevolgd door pedagogische stromingen.
Pedagogische visies:
Célestin Freinet:
- 15 oktober 1896 in een frans boerengezin.
- Onderwijzer in dorpsschooltje leerlingen niet geïnteresseerd, hij ging zich baseren op de
kinderen hun interesses. Verliet vaak de school om bedrijfjes in het dorp te onderzoeken en
de natuur in de omgeving te bestuderen. Samen met de kinderen was Freinet actief bezig
om de opgedane ervaringen in de realiteit te verwerken in de leerstof.
- Hij zegt dat onderwijs niet losstaat van de maatschappij en de leefomgeving van het kind.
- Hij stelde het kind centraal in zijn eigen milieu. hij ging zich bezighouden met de situatie
waarin de ouders van de kinderen verkeerden. Hij had veel contact met de ouders omdat hij
zich inleefde en engageerde in hun leefwereld.
- Ontlsagen in openbare school in 1933, start eigen school op in Vence. Overleed in 1966.
, Uitgagspunten van Freinetonderwijs:
Al werkend, lezend en reizend kwam Freinet tot een aantal uitgangspunten.
De voornaamste uitgangspunten van freinetonderwijs zijn (toverfluit, 2013):
- Kinderen staan midden in het leven. De ervaringen en belevingen van de kleuters en
leerlingen vormen het vertrekpunt van het onderwijs
- Kinderen leren het meest/beste als ze al handelend experimenteel zoeken en ontdekken
- Het werk van de leerlingen moet plaatsvinden in een voor hen zinvolle context.
- De opvoeding op school staat niet los van de maatschappij
- Opvoeding en onderwijs dient plaats te vinden in een democratisch en coöperatief overleg
- Ouders worden gezien als belangrijke partners in het onderwijs. Men streeft naar actieve
ouderparticipatie.
Rudolf Steiner :
- 1861, in 1919 kreeg hij leiding over de FREIE WALDORFSCHULE
- Hij ontwikkelde een pedagogie die ten grondslag kwam te liggen aan de wereldwijde
Vrijeschool-beweging. ‘vrij’ in deze benaming was bedoeld om aan te geven dat de
overheid geen zeggenschap had over deze vorm van onderwijs. De geest moest vrij van welk
overheidsdrang dan ook, tot ontwikkeling kunnen komen.
- Grondlegger van de antroposofie: “naast de fysieke wereld is er ook nog een andere,
geestelijke wereld met geestelijke wezens = onbespreekbaar in die tijd. Hij zocht naar een
basis (objectieve methodes) voor een nieuwe materie-en-geest-omvattende wetenschap.
Om aansluiting en verankering te vinden in de westerse cultuur waar hij deel van uitmaakte,
moest deze nieuwe wetenschap, de antroposofie, aansluiten bij het denken van de moderne
mens. Vrijheid van denken, eigen waarneming op fysiek én geestelijk gebied en zelfstandig
oordelen, zag Steiner als onmisbare voorwaarden voor een wetenschappelijke benadering
van de werking van de geest in ons fysieke bestaan.
Uitgangspunten van het Steineronderwijs:
- Steinerpedagogie is een onderwijsvorm waarbij leerkrachten lesgeven vanuit de mensen
ontwikkelingsvisie van de antroposofie, een filosofie die dient als inspiratiebron maar zelf
niet onderwezen wordt. Het Steineronderwijs streeft naar een brede en evenwichtige
persoonlijkheidsontwikkeling van elke leerling. Een harmonieuze ontwikkeling van hoofd
(verstand), hart (gevoel) en handen (daad- en scheppingskracht) staat voorop. De leerlingen
krijgen daarom – naast de traditionele vakken ook een ruim aanbod aan kunstzinnige en
ambachtelijke vakken : schilderen, muziek, toneel, handenarbeid, euritmie,…
- Dient rekening te houden met de ontwikkelings- en levensfasen. In te delen in zeven jaar.
Elke fase heeft zo zijn specifieke mogelijkheden en kwaliteiten en vergt een specifieke
aanpak.
- Centraal staat de persoonlijke ontwikkelingsweg van elk individu.
- Taak van de leerkracht bestaat er in te ontdekken wat elk kind aan verborgen talenten met
zich meedraagt. En een stimulerend klimaat te scheppen waarin elk kind zich kan ontplooien.
