windpokken
toxine via axon -> retrograad naar
ruggenmerg -> overactivatie motorneuronen herpes zoster virus slapend aanwezig in sensibele ganglioncellen reactivatie bij verzwakking immuunsysteem
anterograad over zenuw tot aan huid brandende, pijnlijke vesikels = zona
virussen en toxines
bacterie clostridium tetani spierspasmen
in axonaal transport
geïnfecteerde wonde
bacterie clostridium botulinum verlamming van de spieren
abnormale spiercontractie: spasticiteit, dystonie en rimpels botulinetoxine
CZS-myeline van oligodenndrocyten
ziektes interferonen, glatirameer op lange
multiple sclerose typisch bij jonge vrouwen - 30 acetaat, teriflunomide, termijn slecht
monoklonale antistoffen… onder controle
sensibele/ motore uitval: gezichtverlies uit 1 oog
PZS-myeline van Schwanncellen
intraveneuze
syndroom van immuun-
glia: auto- abnormale immunisatie door virale infectie of vaccinatie
Guillain-Barré globulines (
immune
IVIG)
aantasting opstijgende verlamming en gevoelsstoornis -> uren tot dagen
recidiverende ruggenmerg- en oogzenuwonstekeing
antistoffen tegen de waterkanaaltjes van astrocyten (aquaporine 4 antistoffen)
Neuromyelitis
antistoffen gericht tegen oligodendrocyten (myeline-oligodendrocyt antistoffen)
optica (NMO)
verlamming en blindheid
corticosteroïden anders met plasmaferese het bloed proberen zuiveren van die antistoffen
, pijnstilling (paracetamol, NSAIDs als diclofenac)
spierontspanners (diazepam,
= uitpuiling van de gelatineuze inhoud van de hernia drukt op de effectiviteit twijfelachtig)
tussenwervelschijf in het ruggenmergkanaal zenuwwortel
gerichte infiltratie met analgetica en/of steroïden
slijtage discushernia heelkunde soms noodzakelijk (zeker
bij motorische/sensibele uitval)
pijn in dermatoom
radiculair lijden
motorische en sensibele uitval van gecomprimeerde zenuw
verstijving
ziektes ruggenmerg Door vernauwing van het wervelkanaal door verzwakking benen
slijtageprocessen (spinaal kanaalstenose) -> cervicaal niveau
= spasticiteit door
beschadiging
piramidaalbanen
MS
Door auto-immune processen of infectieuze ziekten
nog ziekte van Lyme
belemmerd
aantasting corticospinale
gecombineerde strengsclerose
banen en achterstrengen
Door metabole oorzaken
door een vitamine B12 deficiëntie
voorhoorncellen sterven af atrofie -> verlamming
degeneratieve ziekten ALS
corticospinale banen spasticiteit
,ziektes
herpesvirusinfectie
pijn achter oor
veranderde smaak voorraan op de tong
overgevoeligheid voor externe
geluiden = hyperacusis
anatomie
aantasting craniale zenuw Bell's palsy verlamming N. VII
van CZS oog- en
aangezichtsverlamming mondspieren
langs 1 kant
80% spontaan herstel
vroegtijdige behandeling met
corticosteroïden (bv. prednisolon) ->
outcome verbeteren
maar alleen van de mondspieren
hier treedt ook aangezichtverlamming op
bloedvoorziening geen andere uitvalverschijnselen
beroerte = CVA
van de hersenen
bloedvoorziening wordt gestopt zie mindmap
toxine via axon -> retrograad naar
ruggenmerg -> overactivatie motorneuronen herpes zoster virus slapend aanwezig in sensibele ganglioncellen reactivatie bij verzwakking immuunsysteem
anterograad over zenuw tot aan huid brandende, pijnlijke vesikels = zona
virussen en toxines
bacterie clostridium tetani spierspasmen
in axonaal transport
geïnfecteerde wonde
bacterie clostridium botulinum verlamming van de spieren
abnormale spiercontractie: spasticiteit, dystonie en rimpels botulinetoxine
CZS-myeline van oligodenndrocyten
ziektes interferonen, glatirameer op lange
multiple sclerose typisch bij jonge vrouwen - 30 acetaat, teriflunomide, termijn slecht
monoklonale antistoffen… onder controle
sensibele/ motore uitval: gezichtverlies uit 1 oog
PZS-myeline van Schwanncellen
intraveneuze
syndroom van immuun-
glia: auto- abnormale immunisatie door virale infectie of vaccinatie
Guillain-Barré globulines (
immune
IVIG)
aantasting opstijgende verlamming en gevoelsstoornis -> uren tot dagen
recidiverende ruggenmerg- en oogzenuwonstekeing
antistoffen tegen de waterkanaaltjes van astrocyten (aquaporine 4 antistoffen)
Neuromyelitis
antistoffen gericht tegen oligodendrocyten (myeline-oligodendrocyt antistoffen)
optica (NMO)
verlamming en blindheid
corticosteroïden anders met plasmaferese het bloed proberen zuiveren van die antistoffen
, pijnstilling (paracetamol, NSAIDs als diclofenac)
spierontspanners (diazepam,
= uitpuiling van de gelatineuze inhoud van de hernia drukt op de effectiviteit twijfelachtig)
tussenwervelschijf in het ruggenmergkanaal zenuwwortel
gerichte infiltratie met analgetica en/of steroïden
slijtage discushernia heelkunde soms noodzakelijk (zeker
bij motorische/sensibele uitval)
pijn in dermatoom
radiculair lijden
motorische en sensibele uitval van gecomprimeerde zenuw
verstijving
ziektes ruggenmerg Door vernauwing van het wervelkanaal door verzwakking benen
slijtageprocessen (spinaal kanaalstenose) -> cervicaal niveau
= spasticiteit door
beschadiging
piramidaalbanen
MS
Door auto-immune processen of infectieuze ziekten
nog ziekte van Lyme
belemmerd
aantasting corticospinale
gecombineerde strengsclerose
banen en achterstrengen
Door metabole oorzaken
door een vitamine B12 deficiëntie
voorhoorncellen sterven af atrofie -> verlamming
degeneratieve ziekten ALS
corticospinale banen spasticiteit
,ziektes
herpesvirusinfectie
pijn achter oor
veranderde smaak voorraan op de tong
overgevoeligheid voor externe
geluiden = hyperacusis
anatomie
aantasting craniale zenuw Bell's palsy verlamming N. VII
van CZS oog- en
aangezichtsverlamming mondspieren
langs 1 kant
80% spontaan herstel
vroegtijdige behandeling met
corticosteroïden (bv. prednisolon) ->
outcome verbeteren
maar alleen van de mondspieren
hier treedt ook aangezichtverlamming op
bloedvoorziening geen andere uitvalverschijnselen
beroerte = CVA
van de hersenen
bloedvoorziening wordt gestopt zie mindmap
