Samenvatting Reumatologische aandoeningen

Reumatologische aandoeningen


Reumatologische aandoeningen

BW – bindweefsel ziekten - Smith

Inleiding – Smith
o wat is reumatologie
= systeemaandoeining → reumatische aandoeningen die naast ontstekingen van gewrichten ook
inwendige organen aantasten → auto-immuunaandoeningen = eigen immuunsysteem antilichamen
tegen zichzelf aanmaken
- vooral bewegingsstelsel = aandoeningen van gewrichten, spieren, pezen en bot → geen diagnose
maar een klacht
- maar ook soms systeemlijden
- exclusie traumatologie

 verschil mechanische pijn en inflammatoire pijn
 mechanische pijn → goede nachtrust, geen bij bij het opstaan maar naarmate de dag
vordert meer pijn
 inflammatoire pijn → slechte nachtrust, pijn bij het opstaan = ochtendstijfheid →
bevorderd bij bewegen, minder pijn op het einde van de dag

 patronen van gewrichtsaantasting
 mono-articulair
 polyarticulair (>5)
 pauci-articulair (<5) = oligoarticulair

 verdeling chronische artritis
 jicht
 monoarticulair
 1/100
 spondylartropathie
 oligoarticulair en spondylitis
 1/100
 reumatoïde artritis
 polyarticulair
 1/100
 lupus
 systeemziekte
 1/5000

reumatische systeemziekten of bindweefselziekten deel 1 - Smith
o wat zijn reumatisch systeemziekten?
= bindweefselziekten → gemedieerd door immuuncomponente cellen vnl lymfocyten auto-antistoffen
→ antinucleaire antistoffen (ANA)

Lupus
wat is lupus?
= chronische, multisysteem, auto-immune aandoening → aanwezig van auto-antilichamen die
immuuncomplexen vormen en verscheidene organen kunnen laten ontsteken
o prevalentie
 1/2000
 vooral niet-blanke vrouwen (30-150/100 000)

o symptomen
 heel uiteenlopende symptomen/ heterogeen klinisch ziektebeeld:
 anti-ds-DNA specifiek voor systeemlupus
 moe/ koorts/ gewichtsverlies
 myalgieën (= spierpijn)/ artralgieën (= gewrichtspijn)/ artritiden

1

,Reumatologische aandoeningen


 malaire rash → huidaantasting na zonnexposie op kaken ~ vlinderrash
 pijnloze aften
 serositiden = longzakvlies ontsteking of hartvliesontsteking
 hematologische aandoeningen → bloedarmoede (anemie)

o oefentherapie
 → cardiovasculaire trainaing: wandelen + fietsergometer
 → resistance training → free weight + thera band

Systeemsclerose
wat is systeemsclerose?
= SSc = sclerodermie → zeldzame en chronische reumatische aandoening, ernst varieert sterk van persoon tot
persoon

o Prevalentie
 1/10 000
 30-50 jaar
 meer vrouwen

o symptomen
 Fibrose
 bindweefsel wordt sugger → bindweefselopstapeling thv de huid en inwendige
organen
 generalised vasculopathy
 90% fenomeen van Raynaud → schade aan bloedvatwand, bij koude en stress
verminderde bloeddoorstroming → extremiteiten kleruverandering
 afweersysteem (auto-immunity)
 ontregeld en gedraagt zich abnormaal → geen onderscheid meer maken tussen
lichaamsvreemde stoffen en lichaamseigen stoffen → afweersysteem keert zich
tegen eigen lichaam → aanmaak van systeemsclerospecifieke antilichamen in het
bloed

o verschil tss limited cutaneous (LcSSc) en diffuse cutaneous (DcSSc)
→ LcSSc heeft enkel beperkte huidaantasting bij de extremiteiten terwijk DcSSc heeft diffuse
huidaantasting over het hele lichaam

o oefentherapie
 aerobic excercise
 resistance training
 multidimensionele gemonitorde oefentherapie thuis

Sjörgen syndroom
wat is Sjörgen?
= chronische, multisysteem, auto-immuun aandoening → gekarakteriseerd door verminderde traan en
speekselklierfunctie → droge mond en droge ogen

2 cathegoriën:
- exocriene kliermanifestaties
- extraglandulaire manifestaties

o prevalentie
 5/1000
 vrouwen tss 30-60 jaar


o symptomen
 xerophtalmie = oculaire droogte

2

,Reumatologische aandoeningen


 xerostomie = orale droogte
 auto-antistoffen → ANA, anti-SSA, anti-SSB
 dentale caries toename (onverklaard)

Polymyalgia reumatica
wat is Polymyalgia reumatica?
= inflammatoire reumatische aandoening, klinisch gekarikatiseerd door pijn en ochtendstijfheid thv schouder,
bekkengordel en nek
→ kan gepaard gaan met neuscelarteritis (gian cel artritis)

o prevalentie
 1/100 in lft > 55 jaar
 vooral bij vrouwen

o symptomen
 inflammatoire spierpijn schouder- en bekkengordel
 trage en moeilijke schouder abductieboog
 maximale bloedbezinking; normale spierenzymen

o behandeling
 corticoïden

o oefentherapie
 spiermassa, valreductie

Idiopatische inflammatoire myositis: polymyositis en dermatomyositis
wat is idopatische inflammatoire myositis?
= beide multisysteem aandoeningen, proximale skeletale spierzwakte en evidentie van spierinflammatie

o prevalentie
 2/ 100 000
 vooral vrouwen tss 40-50 jaar
 kunnen voorkomen op alle leeftijden

o symptomen
 spierzwakte is symmetrisch en proximaal
 vnl heuplflexoren + nekflexoren + deltoid = myositis (spierontsteking)
 verloopt insidieus en subacuut
 orofaryngeale en oesofagale spieren → sliklast en verslikken; aspiratielongontsteking
 diafragma en thoracale spieren → respiratoir falen
 Huid
 verleuring extensorzijde MCP, PIP, DIP (gottron papules)
 heliotrope rash thv oogleden → rash thv aangezicht, nek, borst
 erythrela → V sign

o oefentherapie
 aerobic training
 resistance training




Neoplasie – Smith
Oncologie in de reumatologie:
o bottumoren

3

, Reumatologische aandoeningen


 Goedaardig (goed afgelijnd en geen meta’s), relatief frequent
 Kwadaardig (invasief en meta’s), eerder zeldzaam

Goedaardig Kwaadaardig
BOT OSTEOOM OESTEOCARCOOM
KRAAKBEEN CHONDROOM CHONDROSARCOOM
Begrenzing Scherp en sclerotisch Wazig
Cortex Bewaard Onderbroken
Periostale reactie Afwezig Aanwezig

 Symptomen
 Inflammatoire pijn → maligne tumoren: continue diepe pijn die niet weg gaat met
rust
 Lokale zwelling → manken, beperkte ROM
 Spontane fracturen → ploste toename in pijn an een triviaal trauma suggereert een
pathologische fractuur

 Bij maligne tumoren: metastasen, vermagering, …
− Dr hematogene uitzaaiing veroorzaken slide tumoren metastasen
− Hoogste prevalentie bij borstCA (vr), prostaat (man), long, colon, schildklier
en myeloom
− Vaststelling:
- Incidentiele bevinding (beeldvorming) in een asymptomatsuche P
- Gelokaliseerde pijn
- Neurologische bevindingen
 Symptomen van metastasen zijn:
− Compressie van zenuwwortels
- Radiculaire component met geassocieerde senso/motorisch verlies
naar “”n lidmaat
- Bandvormige pijn rondom thorax
- Beenmergcompressie
− Bv wervelmetastase
- Pijn vaak eerst vastgesteld natriviaal trauma
- Constante pijn en neemt toe over dagen/weken
- Wordt erger door dragen van gewichten, vebetert bij neerliggen
- Nachtelijke pijn

 Behandeling
 Ifv primaire tumoren of metastase
 Waar mogelijke heelkunde
 Nabehandeling dmv chemotherapie of radiotherapie

o Intra-articulaire tumoren
 Goedaardig
 Villonodulaire synovitis
 Osteochondromatose
 Kwaadaardig
 Synoviaal sarcoom (zeldzaam)




o Paraneoplasie
→ groep aandoeningen die het resultaat zijn van een tumor of metastase → gemedieerd door
hormonen en cytokinen van een tumor of als gevolg van immuun defensie tegen de tumorale cellen


4