Burgerlijk Recht
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding tot het recht
1. Inleiding begrippen
Straffen Sancties
- Gevangenisstraf / Werkstraf
- Geldboete: vast bedrag - Schadevergoeding: bedrag is de schade
- betalen a.d. staat - Betaal je aan het slachtoffer
- sanctie voor misdrijven - Sanctie voor gedragingen
Alle straffen zijn sancties, maar niet alle sancties zijn straffen
2. Recht: Begripsomschrijving
Recht = Meerduidig begrip
- geheel van gedragsregels
- afdwingbare regels
- Regels opgesteld door de overheid
a. Gedragsregels (info: niet leren)
- Voorschriften opgelegd om ons gedrag in een richting te sturen
b. Afdwingbaar gesteld door de overheid (info: niet leren)
- Rechtsregels = Gedragsregels, maar gedragsregels zijn daarom geen rechtsregels
- Gedragsregels zijn niet afdwingbaar en rechtsregels wel
- Afdwingbaar: Sancties volgen indien niet opvolgen van regels
c. Voorbeeld (info: niet leren)
- Pagina 1.4 in cursus
3. Doel van recht
Rechtsregels hebben als doel orde en rechtszekerheid te brengen in de maatschappij, niet
zorgen voor rechtvaardigheid:
- Orde: Anders chaos
- Rechtszekerheid: Mensen weten waar ze aan toe zijn, minder willekeur
1
, 4. Bronnen van recht (belangrijk)
Belgische recht onderscheidt vijf rechtsbronnen: wet in materiële zin, rechtspraak,
rechtsleer, gewoonte en algemene rechtsbeginselen
Wet in materiële zin Wet in formele zin
- Algemeen bindend:
gericht tot onbepaald aantal personen
vb. de inwoners van Kortrijk
(niet aan bv. 1 persoon)
- Door bevoegde overheid uitgevaardigd: - Elke beslissing van de wetgevende macht
Wetgevende macht + uitvoerende macht
- Herkennen aan: “titel van wet, het woord
WET, het woord DECREET, het woord
WETBOEK”
1) Wet in materiële zin:
2) Rechtspraak:
Geheel van rechterlijke uitspraken:
- Vonnissen Rechtbanken
- Arresten Hoven
- Uitspraken andere rechtscolleges
Bindend voor betrokken partijen
Aanvulling op de gewone wet wanneer die onduidelijk of onvolledig is.
3) Rechtsleer
Publicaties waarin rechtsgeleerden hun opvattingen over het recht meedelen
1) Rechtsgewoonte
Gevestigde gebruiken die door de gemeenschap als bindende rechtsregels worden
beschouwd
5) Algemene rechtsbeginselen
Ongeschreven gedragsregels die op een bepaald ogenblik essentieel worden geacht
voor de samenleving
(ongeschreven, fundamentele begrippen die het recht sturen)
2
Hoofdstuk 1: Algemene inleiding tot het recht
1. Inleiding begrippen
Straffen Sancties
- Gevangenisstraf / Werkstraf
- Geldboete: vast bedrag - Schadevergoeding: bedrag is de schade
- betalen a.d. staat - Betaal je aan het slachtoffer
- sanctie voor misdrijven - Sanctie voor gedragingen
Alle straffen zijn sancties, maar niet alle sancties zijn straffen
2. Recht: Begripsomschrijving
Recht = Meerduidig begrip
- geheel van gedragsregels
- afdwingbare regels
- Regels opgesteld door de overheid
a. Gedragsregels (info: niet leren)
- Voorschriften opgelegd om ons gedrag in een richting te sturen
b. Afdwingbaar gesteld door de overheid (info: niet leren)
- Rechtsregels = Gedragsregels, maar gedragsregels zijn daarom geen rechtsregels
- Gedragsregels zijn niet afdwingbaar en rechtsregels wel
- Afdwingbaar: Sancties volgen indien niet opvolgen van regels
c. Voorbeeld (info: niet leren)
- Pagina 1.4 in cursus
3. Doel van recht
Rechtsregels hebben als doel orde en rechtszekerheid te brengen in de maatschappij, niet
zorgen voor rechtvaardigheid:
- Orde: Anders chaos
- Rechtszekerheid: Mensen weten waar ze aan toe zijn, minder willekeur
1
, 4. Bronnen van recht (belangrijk)
Belgische recht onderscheidt vijf rechtsbronnen: wet in materiële zin, rechtspraak,
rechtsleer, gewoonte en algemene rechtsbeginselen
Wet in materiële zin Wet in formele zin
- Algemeen bindend:
gericht tot onbepaald aantal personen
vb. de inwoners van Kortrijk
(niet aan bv. 1 persoon)
- Door bevoegde overheid uitgevaardigd: - Elke beslissing van de wetgevende macht
Wetgevende macht + uitvoerende macht
- Herkennen aan: “titel van wet, het woord
WET, het woord DECREET, het woord
WETBOEK”
1) Wet in materiële zin:
2) Rechtspraak:
Geheel van rechterlijke uitspraken:
- Vonnissen Rechtbanken
- Arresten Hoven
- Uitspraken andere rechtscolleges
Bindend voor betrokken partijen
Aanvulling op de gewone wet wanneer die onduidelijk of onvolledig is.
3) Rechtsleer
Publicaties waarin rechtsgeleerden hun opvattingen over het recht meedelen
1) Rechtsgewoonte
Gevestigde gebruiken die door de gemeenschap als bindende rechtsregels worden
beschouwd
5) Algemene rechtsbeginselen
Ongeschreven gedragsregels die op een bepaald ogenblik essentieel worden geacht
voor de samenleving
(ongeschreven, fundamentele begrippen die het recht sturen)
2
