Angst: vriend of vijand
Inleiding
Angst als een belangrijk thema in de gezondheidszorg en in
verpleegkundige praktijk
Angst is een sleutelbegrip binnen verpleegkundige praktijk
Achtergrond aanwezig is, juist heel erg op voorgrond staan
Veelomvattende thematiek en waarbij steeds relatie en context meegenomen dient
te worden om angst te verstaan en te begrijpen
Angst als basisemotie en inherent deel van je ontwikkeling
Is een basisemotie
Onaangenaam ervaren
Reactie vertonen
o Willen angst de baas worden, situatie onder controle krijgen en opnieuw in
evenwicht komen
Angst overwinnen = kleine successen
Angst: een breed bestudeerd concept
Veel mensen gestudeerd
Ontwikkeling van analytisch model
1 gemeenschappelijke kenmerk
o Angst houdt verband met innerlijke bedreiging
Angst: een breed spectrum
Kan bang zijn tandarts, spinnen,…
Bindingsangst, verlatingsangst
Soms worden angst en vrees van elkaar onderscheiden
Angst wordt dysfunctioneel/ pathologisch wanneer
o De mate van de beleefde angst niet langer in verhouding staat tot het risico
dat er van uitgaat (disproportionele uiting van angst)
o Angst die niet gerelateerd is aan een bepaalde (normale) ontwikkelingsfase
o Angst en vrees die gedurende langere tijd aanhoudt, persisteert
o Het dagelijks functioneren dat door de angstreacties negatief beïnvloed
wordt, met als gevolg een negatieve invloed op werk, dagbesteding, vrije tijd,
sociale contacten, relaties; negatieve invloed op persoonlijke ontwikkeling en
groei (bijv. angstreacties doen zich ongepast en zonder aanleiding/
waarschuwing voor en verstoren het dagelijks functioneren van de
betrokkene en de directe context
Angst en stress
Reageren met
o Vechten
o Vluchten
o Faint
Normale reactie op bedreiging
o Hart versnellen
o Ah versnellen
o Pupillen samentrekken zodat we heel gericht kunnen kijken
, Endocrinoloog Hans Selye noemt deze
o Aanpassingsreactie van lichaam op gevaarsituatie
o Adaptatie-reactie op stress
Angst en gradaties van angst
Peplau onderscheidt gradaties bij angst
Spreekt over
o Milde angst
Aandacht scherper en zelf breder waarnemingsveld
o Matige angst
Waarnemingsveld iets kleiner en aandacht is ook selectief minder
goed, zin dat aandacht gericht op onmiddellijke focus en niet op iets
ruimer
o Ernistige angst
het waarnemingsveld in belangrijke mate vernauwd, er is een zeer
selectieve aandacht en geen aandacht meer voor ruimere context
o Panische angst
Waarnemingsveld volledig gereduceerd tot detail dat als
buitenproportioneel ervaren wordt
Angst als betekenisvol gedrag
Gevoel is
Specifieke lichamelijke signalen (beven, hartkloppingen)
Gepaard met belevingen
Deze signalen kunnen verschillen van persoon tot persoon
Angst heeft ook cognitieve component
o Situaties van angst, zien we immers hoe het denken beïnvloed kan worden
door angst beleven
Angst heeft ook gedragscomponent
o Vaak vermijdingsgedrag vertonen, door zich terug te trekken
Angst is geassocieerd met ervaringen/ gebeurtenissen
o Sommige in netvlies gebrand
Inleiding
Angst als een belangrijk thema in de gezondheidszorg en in
verpleegkundige praktijk
Angst is een sleutelbegrip binnen verpleegkundige praktijk
Achtergrond aanwezig is, juist heel erg op voorgrond staan
Veelomvattende thematiek en waarbij steeds relatie en context meegenomen dient
te worden om angst te verstaan en te begrijpen
Angst als basisemotie en inherent deel van je ontwikkeling
Is een basisemotie
Onaangenaam ervaren
Reactie vertonen
o Willen angst de baas worden, situatie onder controle krijgen en opnieuw in
evenwicht komen
Angst overwinnen = kleine successen
Angst: een breed bestudeerd concept
Veel mensen gestudeerd
Ontwikkeling van analytisch model
1 gemeenschappelijke kenmerk
o Angst houdt verband met innerlijke bedreiging
Angst: een breed spectrum
Kan bang zijn tandarts, spinnen,…
Bindingsangst, verlatingsangst
Soms worden angst en vrees van elkaar onderscheiden
Angst wordt dysfunctioneel/ pathologisch wanneer
o De mate van de beleefde angst niet langer in verhouding staat tot het risico
dat er van uitgaat (disproportionele uiting van angst)
o Angst die niet gerelateerd is aan een bepaalde (normale) ontwikkelingsfase
o Angst en vrees die gedurende langere tijd aanhoudt, persisteert
o Het dagelijks functioneren dat door de angstreacties negatief beïnvloed
wordt, met als gevolg een negatieve invloed op werk, dagbesteding, vrije tijd,
sociale contacten, relaties; negatieve invloed op persoonlijke ontwikkeling en
groei (bijv. angstreacties doen zich ongepast en zonder aanleiding/
waarschuwing voor en verstoren het dagelijks functioneren van de
betrokkene en de directe context
Angst en stress
Reageren met
o Vechten
o Vluchten
o Faint
Normale reactie op bedreiging
o Hart versnellen
o Ah versnellen
o Pupillen samentrekken zodat we heel gericht kunnen kijken
, Endocrinoloog Hans Selye noemt deze
o Aanpassingsreactie van lichaam op gevaarsituatie
o Adaptatie-reactie op stress
Angst en gradaties van angst
Peplau onderscheidt gradaties bij angst
Spreekt over
o Milde angst
Aandacht scherper en zelf breder waarnemingsveld
o Matige angst
Waarnemingsveld iets kleiner en aandacht is ook selectief minder
goed, zin dat aandacht gericht op onmiddellijke focus en niet op iets
ruimer
o Ernistige angst
het waarnemingsveld in belangrijke mate vernauwd, er is een zeer
selectieve aandacht en geen aandacht meer voor ruimere context
o Panische angst
Waarnemingsveld volledig gereduceerd tot detail dat als
buitenproportioneel ervaren wordt
Angst als betekenisvol gedrag
Gevoel is
Specifieke lichamelijke signalen (beven, hartkloppingen)
Gepaard met belevingen
Deze signalen kunnen verschillen van persoon tot persoon
Angst heeft ook cognitieve component
o Situaties van angst, zien we immers hoe het denken beïnvloed kan worden
door angst beleven
Angst heeft ook gedragscomponent
o Vaak vermijdingsgedrag vertonen, door zich terug te trekken
Angst is geassocieerd met ervaringen/ gebeurtenissen
o Sommige in netvlies gebrand
