Praktisch burgerlijk recht
Inhoudsopgave
1 VERANTWOORDING ............................................................................................................... 3
2 HET BEGRIP RECHT ................................................................................................................. 3
2.1 ALGEMEEN ............................................................................................................................. 3
2.2 EEN GEHEEL VAN ALGEMEEN GELDENDE NORMATIEVE REGELS ............................................................. 4
SITUATIES DWINGEND OF AANVULLEND RECHT ..................................................................................... 5
2.3 DOOR DE STAAT OPGELEGDE OF ONTVANGEN EN BEKRACHTIGDE NORMEN ............................................. 6
1 ALGEMEEN ............................................................................................................................. 6
2 PRIVAATRECHT- PUBLIEKRECHT .............................................................................................. 6
2.1 HET PUBLIEKRECHT ................................................................................................................... 7
2.2 HET PRIVAATRECHT .................................................................................................................. 8
2.3 GEMENGDE RECHTSTAKKEN ........................................................................................................ 8
3 SUPRANATIONAAL RECHT VS NATIONAALRECHT ..................................................................... 9
4 OBJECTIEF VS SUBJECTIEF RECHT........................................................................................... 10
4.1 BURGERLIJKE SUBJECTIEVE RECHTEN ........................................................................................... 10
4.2 RECHTSMISBRUIK ................................................................................................................... 11
5 MATERIEEL VS FORMEEL RECHT ............................................................................................ 12
1 INLEIDING ............................................................................................................................ 12
2 WETGEVING SENSU LATO ..................................................................................................... 12
2.1 ONDERSCHEID TUSSEN FORMELE EN MATERIËLE WET ...................................................................... 12
2.2 INTERNATIONALE VERDRAGEN EN SECUNDAIR INTERNATIONAAL RECHT ............................................... 13
2.3 DE GRONDWET...................................................................................................................... 13
2.4 DE WET (SENSU STRICTO) ......................................................................................................... 13
2.5 DECRETEN EN ORDONNANTIES........................................................................................... 15
2.6 KONINKLIJKE BESLUITEN .......................................................................................................... 15
2.7 MINISTERIËLE BESLUITEN ......................................................................................................... 16
2.8 BESLUIT VAN EEN DEELREGERING ............................................................................................... 16
2.9 PROVINCIAAL EN GEMEENTELIJK REGLEMENT ................................................................................ 16
1
,Praktisch burgerlijk recht
3 RECHTSPRAAK ...................................................................................................................... 16
4 RECHTSLEER ......................................................................................................................... 17
5 GEWOONTE.......................................................................................................................... 17
6 ALGEMEEN RECHTSBEGINSEL ................................................................................................ 17
1 ALGEMENE BEGINSELEN ....................................................................................................... 18
1.1 PARLEMENTAIRE DEMOCRATIE .................................................................................................. 18
1.2 SCHEIDING VAN MACHTEN ....................................................................................................... 18
1.3 RECHTSSTAAT ....................................................................................................................... 18
1.4 ERFELIJKE CONSTITUTIONELE MONARCHIE .................................................................................... 18
1.5 FEDERALE STAAT .................................................................................................................... 18
2 FEDERALE POLITIEKE INSTELLINGEN ...................................................................................... 19
2.1 HET PARLEMENT .................................................................................................................... 19
2.2 DE REGERING ........................................................................................................................ 20
3 REGIONALE POLITIEKE INSTELLINGEN .................................................................................... 21
3.1 DE GEMEENSCHAPPEN ............................................................................................................ 21
3.2 DE GEWESTEN ....................................................................................................................... 21
3.3 BEGINSELEN VAN DE BEVOEGDHEIDSVERDELING............................................................................. 22
1 INLEIDING ............................................................................................................................ 22
2 PRIVAATRECHTELIJK PROCESRECHT ...................................................................................... 22
2.1 PROCEDURE IN 1E AANLEG ........................................................................................................ 22
2.2 RECHTSMIDDELEN .................................................................................................................. 24
3 GEWONE GERECHTELIJK INSTELLINGEN: RECHBANKEN EN HOVEN ......................................... 25
3.1 BEVOEGDHEID VAN DE RECHTBANKEN ......................................................................................... 25
4 BIJZONDERE INSTELLINGEN: RAAD VAN STATE – GRONDWETTELIJK HOF ............................... 30
4.1 GRONDWETTELIJK HOF ............................................................................................................ 30
4.2 RAAD VAN STATE ................................................................................................................... 30
2
, Praktisch burgerlijk recht
HF1: algemene inleiding
1 VERANTWOORDING
Recht:
- Belangrijke rol in privé-en beroepsleven
o Niet enkel zaak voor juristen, maar voor elke burger
- Inzicht grote beginselen recht
- Behoort tot de algemene ontwikkeling van de mens
Behoren niet tot het rechtssysteem:
Moraal Recht godsdienstige regels
- Geestelijk welzijn - Afspraken die een persoon - Beoogt de eeuwige zaligheid
→ streeft NIET naar ordening tegen een ander laat gelden van de mens
maatschappelijk leven → waaruit voor die ander → 10 geboden
plichten ontstaan
- Slecht geweten - Regels zijn afdwingbaar - Religie beïnvloedt recht
→ gesanctioneerd bij niet → kerstmis, O.L.V.
naleven
- Goede zeden/trouw - Worden opgelegd door de - Recht is neutraal tegenover
overheid geloofsaangelegenheden
- Kijk op het innerlijke - Kijk op het uiterlijke - Kijk op innerlijke en uiterlijke
2 HET BEGRIP RECHT
2.1 Algemeen
OBJECTIEF RECHT SUBJECTIEF RECHT
- Geheel van algemeen geldende normatieve - “ik heb het recht om … “
regelen - Beide partijen komen tot een akkoord
- Opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door - Toegepaste objectief recht
de staat,
- De naleving is afdwingbaar
- Voorstelling van de ordening van het
maatschappelijk leven
- Neergeschreven in de wettekst
- Recht op onderwijs - Trouwen
- Recht op medische zorg - Schadevergoeding
3
, Praktisch burgerlijk recht
Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen
- Verbodsbepalingen – gebodsbepalingen
- normen die toelating bevatten - organieke regels
- Dwingend recht - aanvullend recht
- Algemene normen - individuele normen
→ normen hebben tot doel het maatschappelijk leven te ordenen
De regels worden opgelegd door de overheid
o Federaal:
o verplicht voor het land
o Gemeenschappen:
o Vlaams, Frans en Duitstalig
o (Onderwijs is een bevoegdheid van de gemeenschappen)
o Gewest:
o Vlaams, BH, Waals
o Provincies:
o Provinciaal rampenplan: verschilt van provincie tot provincie
o Gemeenten:
o verschil in: verkeersregels (lage emissie gent), vuilniszakken, belastingen
o De regels zijn afdwingbaar
o Bij onenigheid: Regels staan op papier, je kan naar rechtbank stappen om je recht af te
dwingen
2.2 Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
verbodsbepaling gebodsbepaling
- “Je moet - “Je moet”
- “je mag niet” - “je mag niet”
vb. moord vb. belasting betalen, stemmen
toelatingsregels organieke regels
- “je mag” - Volgens de wet
- Indien eigenaar → iedereen moet je - Regels die iets organiseren
beslissing respecteren
vb. de soorten rechtbanken die worden vb. de soorten rechtbanken die worden
opgericht, het aantal volksvertegenwoordigers,… opgericht, het aantal volksvertegenwoordigers,…
4
Inhoudsopgave
1 VERANTWOORDING ............................................................................................................... 3
2 HET BEGRIP RECHT ................................................................................................................. 3
2.1 ALGEMEEN ............................................................................................................................. 3
2.2 EEN GEHEEL VAN ALGEMEEN GELDENDE NORMATIEVE REGELS ............................................................. 4
SITUATIES DWINGEND OF AANVULLEND RECHT ..................................................................................... 5
2.3 DOOR DE STAAT OPGELEGDE OF ONTVANGEN EN BEKRACHTIGDE NORMEN ............................................. 6
1 ALGEMEEN ............................................................................................................................. 6
2 PRIVAATRECHT- PUBLIEKRECHT .............................................................................................. 6
2.1 HET PUBLIEKRECHT ................................................................................................................... 7
2.2 HET PRIVAATRECHT .................................................................................................................. 8
2.3 GEMENGDE RECHTSTAKKEN ........................................................................................................ 8
3 SUPRANATIONAAL RECHT VS NATIONAALRECHT ..................................................................... 9
4 OBJECTIEF VS SUBJECTIEF RECHT........................................................................................... 10
4.1 BURGERLIJKE SUBJECTIEVE RECHTEN ........................................................................................... 10
4.2 RECHTSMISBRUIK ................................................................................................................... 11
5 MATERIEEL VS FORMEEL RECHT ............................................................................................ 12
1 INLEIDING ............................................................................................................................ 12
2 WETGEVING SENSU LATO ..................................................................................................... 12
2.1 ONDERSCHEID TUSSEN FORMELE EN MATERIËLE WET ...................................................................... 12
2.2 INTERNATIONALE VERDRAGEN EN SECUNDAIR INTERNATIONAAL RECHT ............................................... 13
2.3 DE GRONDWET...................................................................................................................... 13
2.4 DE WET (SENSU STRICTO) ......................................................................................................... 13
2.5 DECRETEN EN ORDONNANTIES........................................................................................... 15
2.6 KONINKLIJKE BESLUITEN .......................................................................................................... 15
2.7 MINISTERIËLE BESLUITEN ......................................................................................................... 16
2.8 BESLUIT VAN EEN DEELREGERING ............................................................................................... 16
2.9 PROVINCIAAL EN GEMEENTELIJK REGLEMENT ................................................................................ 16
1
,Praktisch burgerlijk recht
3 RECHTSPRAAK ...................................................................................................................... 16
4 RECHTSLEER ......................................................................................................................... 17
5 GEWOONTE.......................................................................................................................... 17
6 ALGEMEEN RECHTSBEGINSEL ................................................................................................ 17
1 ALGEMENE BEGINSELEN ....................................................................................................... 18
1.1 PARLEMENTAIRE DEMOCRATIE .................................................................................................. 18
1.2 SCHEIDING VAN MACHTEN ....................................................................................................... 18
1.3 RECHTSSTAAT ....................................................................................................................... 18
1.4 ERFELIJKE CONSTITUTIONELE MONARCHIE .................................................................................... 18
1.5 FEDERALE STAAT .................................................................................................................... 18
2 FEDERALE POLITIEKE INSTELLINGEN ...................................................................................... 19
2.1 HET PARLEMENT .................................................................................................................... 19
2.2 DE REGERING ........................................................................................................................ 20
3 REGIONALE POLITIEKE INSTELLINGEN .................................................................................... 21
3.1 DE GEMEENSCHAPPEN ............................................................................................................ 21
3.2 DE GEWESTEN ....................................................................................................................... 21
3.3 BEGINSELEN VAN DE BEVOEGDHEIDSVERDELING............................................................................. 22
1 INLEIDING ............................................................................................................................ 22
2 PRIVAATRECHTELIJK PROCESRECHT ...................................................................................... 22
2.1 PROCEDURE IN 1E AANLEG ........................................................................................................ 22
2.2 RECHTSMIDDELEN .................................................................................................................. 24
3 GEWONE GERECHTELIJK INSTELLINGEN: RECHBANKEN EN HOVEN ......................................... 25
3.1 BEVOEGDHEID VAN DE RECHTBANKEN ......................................................................................... 25
4 BIJZONDERE INSTELLINGEN: RAAD VAN STATE – GRONDWETTELIJK HOF ............................... 30
4.1 GRONDWETTELIJK HOF ............................................................................................................ 30
4.2 RAAD VAN STATE ................................................................................................................... 30
2
, Praktisch burgerlijk recht
HF1: algemene inleiding
1 VERANTWOORDING
Recht:
- Belangrijke rol in privé-en beroepsleven
o Niet enkel zaak voor juristen, maar voor elke burger
- Inzicht grote beginselen recht
- Behoort tot de algemene ontwikkeling van de mens
Behoren niet tot het rechtssysteem:
Moraal Recht godsdienstige regels
- Geestelijk welzijn - Afspraken die een persoon - Beoogt de eeuwige zaligheid
→ streeft NIET naar ordening tegen een ander laat gelden van de mens
maatschappelijk leven → waaruit voor die ander → 10 geboden
plichten ontstaan
- Slecht geweten - Regels zijn afdwingbaar - Religie beïnvloedt recht
→ gesanctioneerd bij niet → kerstmis, O.L.V.
naleven
- Goede zeden/trouw - Worden opgelegd door de - Recht is neutraal tegenover
overheid geloofsaangelegenheden
- Kijk op het innerlijke - Kijk op het uiterlijke - Kijk op innerlijke en uiterlijke
2 HET BEGRIP RECHT
2.1 Algemeen
OBJECTIEF RECHT SUBJECTIEF RECHT
- Geheel van algemeen geldende normatieve - “ik heb het recht om … “
regelen - Beide partijen komen tot een akkoord
- Opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door - Toegepaste objectief recht
de staat,
- De naleving is afdwingbaar
- Voorstelling van de ordening van het
maatschappelijk leven
- Neergeschreven in de wettekst
- Recht op onderwijs - Trouwen
- Recht op medische zorg - Schadevergoeding
3
, Praktisch burgerlijk recht
Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen
- Verbodsbepalingen – gebodsbepalingen
- normen die toelating bevatten - organieke regels
- Dwingend recht - aanvullend recht
- Algemene normen - individuele normen
→ normen hebben tot doel het maatschappelijk leven te ordenen
De regels worden opgelegd door de overheid
o Federaal:
o verplicht voor het land
o Gemeenschappen:
o Vlaams, Frans en Duitstalig
o (Onderwijs is een bevoegdheid van de gemeenschappen)
o Gewest:
o Vlaams, BH, Waals
o Provincies:
o Provinciaal rampenplan: verschilt van provincie tot provincie
o Gemeenten:
o verschil in: verkeersregels (lage emissie gent), vuilniszakken, belastingen
o De regels zijn afdwingbaar
o Bij onenigheid: Regels staan op papier, je kan naar rechtbank stappen om je recht af te
dwingen
2.2 Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
verbodsbepaling gebodsbepaling
- “Je moet - “Je moet”
- “je mag niet” - “je mag niet”
vb. moord vb. belasting betalen, stemmen
toelatingsregels organieke regels
- “je mag” - Volgens de wet
- Indien eigenaar → iedereen moet je - Regels die iets organiseren
beslissing respecteren
vb. de soorten rechtbanken die worden vb. de soorten rechtbanken die worden
opgericht, het aantal volksvertegenwoordigers,… opgericht, het aantal volksvertegenwoordigers,…
4
