Les 1 geschiedenis 4
a. Les 1
1. Kolonisatie en imperialisme
Slide 1 zie geschreven schema
1.1 kolonisatie
kolonisatie is een historisch feit en enorm complex
Eurocentrisme: het idee dat Europa het centrum van de wereld is
je kijkt naar de wereld vanuit Europese waarden en belangen bv:
wereldkaart of geschiedenis
Kolonialisme: manier van denken, mijn cultuur staat boven de jouwe
Combinatie van kolonisatie + imperialisme (komt voor uit het veroveren
van anderen, de drang om groter te worden)
Kolonialisme vooral economische ontwikkeling, imperialisme vooral cultureel en politiek
getint
Het Inca-rijk is veroverd door Francisco Pizarro
Het Azteekse rijk is veroverd door Hernán Cortés
Kolonisatie is het proces waarbij land of gebied word bezet, gecontroleerd en bestuurd
door mensen van externe macht en culturele assimilatie van de inheemse bevolking
in 1914 is 84% van de wereld Europees
De grootmachten tot aan de 19de eeuw:
- Engeland : verlies VSA maar uitbreiding: Australië/ Indië/ Zuid Afrika
- Nederland : handelskolonies
- Spanje : verlies Zuid-Amerikaanse kolonies
- Portugal : verliezen, Brazilië en starten handelskolonies
Mensen migreren en vluchten door:
- Politieke vervolging
- Religie
- Economische malaise
- Avonturisme
- Idealisme
Monoculturen: vreemden weg zoveel mogelijk eigen cultuur behouden => nationalisme
Pagina 1 van 75
,Les 1 geschiedenis 4
Redenen om te koloniseren
- Economische motieven: kapitalisme
➢ Rijkdom
➢ zilver om oorlogen te bekostigen
➢ luxeproducten verkopen uit het oosten
➢ driehoekshandel
➢ economische concurrentie
➢ grondstoffen
- Politieke motieven: imperialisme (hoe meer hoe machtiger)
- Religieuze motieven: missionarissen
➢ Mensen bekeren tot het Christendom
➢ Vaak als rechtvaardiging van territoriale expansie.
Gevolgen van EU kolonisatie
- Vernietiging beschaving
- Ontwikkeling handelsroutes bv driehoekshandel
- Nieuwe producten
- Onderdrukking inheemse beschaving
- Slavenhandel
- in de 20ste eeuw
Schema kapitalisme zie notities
Kolonisatie Effectief een land overnemen → bestuur
Het vestigen van eigen bevolking in een vreemd gebied en het
besturen als deel van het moederland
Kolonialisme Manier van denken/ideologie → economisch
Systeem waarbij een land andere gebieden bestuurt en uitbuit ten
gunste van het moederland
Imperialisme bv. handelsimperium (EU), politiek/cultureel, bv. Apartheid
Streven naar uitbreiding van macht en invloed over andere
gebieden, direct of indirect
1.1.1 Impact op kolonisatie
Domesticatie bij dieren:
- Nederzettingen en samenwerkingen met dieren verspreid ziekten
Resistentie-ontwikkeling tegen ziekten:
- Euraziatische volkeren bouwden geleidelijk immuniteit op. → Dit gaf hen een voordeel bij
contact met niet-immune bevolkingen.
Pagina 2 van 75
,Les 1 geschiedenis 4
- Epidemieën beïnvloedden de genetische samenstelling van inheemse volkere
1.2 Quiz
Wanneer begon de Europese kolonisatie van Amerika? 1472
Welk continent werd het meest beïnvloed door de kolonisatie van Europa
Amerika?
Welk land was het eerste om Amerika te koloniseren? Spanje
Welke conquistador veroverde het Incarijk? Francisco
Pizarro
Wie was de bekendste conquistador van het Azteekse rijk? Hernan Cortés
Welk Amerikaans voedsel werd snel populair in Europa? Tomaat
Welk Amerikaans gewas had een grote impact op de Europese keuken? Chili
Welk gewas werd niet oorspronkelijk in Europa geteeld? Maïs
Welk voedingsmiddel werd geïntroduceerd vanuit Amerika? Aardappel
1.3 handelskapitalisme
belangrijke fase in economische geschiedenis, ontwikkeld in ME en grote rol in VMT.
Ontstond is rijke steden van Noord-Italië en Vlaanderen.
Kenmerken:
Pagina 3 van 75
, Les 1 geschiedenis 4
- Winst als hoofddoel – Handelaren richtten zich op het maken van winst.
- Herinvestering – Winst werd opnieuw geïnvesteerd om het bedrijf te verbeteren.
- Combinatie van handel en nijverheid – Koopman-ondernemers waren actief in zowel
handel als productie.
- Wereldwijde handelsnetwerken – Europese kooplieden dreven handel met Azië,
Amerika en Afrika.
Belangrijke ontwikkelingen:
- Impuls door ontdekkingsreizen (15e en 16e eeuw).
- Oprichting van handelscompagnieën zoals:
VOC (1602) – Eerste multinational, eerste bedrijf met aandelen.
WIC (1621) – Actief in driehoekshandel en koloniale handel.
-
1.3.1 Colombian exchange
1.3.2 Driehoekshandel
voeding kwam over naar hier bv: chili, tomaten, maïs, aardappel
Driehoekshandel economiche impact:
- Grote handelscompaniën en handelsmonopolie
- Plantagesysteem
- Innovaties
Start globalisering en mondialisering
Pagina 4 van 75
a. Les 1
1. Kolonisatie en imperialisme
Slide 1 zie geschreven schema
1.1 kolonisatie
kolonisatie is een historisch feit en enorm complex
Eurocentrisme: het idee dat Europa het centrum van de wereld is
je kijkt naar de wereld vanuit Europese waarden en belangen bv:
wereldkaart of geschiedenis
Kolonialisme: manier van denken, mijn cultuur staat boven de jouwe
Combinatie van kolonisatie + imperialisme (komt voor uit het veroveren
van anderen, de drang om groter te worden)
Kolonialisme vooral economische ontwikkeling, imperialisme vooral cultureel en politiek
getint
Het Inca-rijk is veroverd door Francisco Pizarro
Het Azteekse rijk is veroverd door Hernán Cortés
Kolonisatie is het proces waarbij land of gebied word bezet, gecontroleerd en bestuurd
door mensen van externe macht en culturele assimilatie van de inheemse bevolking
in 1914 is 84% van de wereld Europees
De grootmachten tot aan de 19de eeuw:
- Engeland : verlies VSA maar uitbreiding: Australië/ Indië/ Zuid Afrika
- Nederland : handelskolonies
- Spanje : verlies Zuid-Amerikaanse kolonies
- Portugal : verliezen, Brazilië en starten handelskolonies
Mensen migreren en vluchten door:
- Politieke vervolging
- Religie
- Economische malaise
- Avonturisme
- Idealisme
Monoculturen: vreemden weg zoveel mogelijk eigen cultuur behouden => nationalisme
Pagina 1 van 75
,Les 1 geschiedenis 4
Redenen om te koloniseren
- Economische motieven: kapitalisme
➢ Rijkdom
➢ zilver om oorlogen te bekostigen
➢ luxeproducten verkopen uit het oosten
➢ driehoekshandel
➢ economische concurrentie
➢ grondstoffen
- Politieke motieven: imperialisme (hoe meer hoe machtiger)
- Religieuze motieven: missionarissen
➢ Mensen bekeren tot het Christendom
➢ Vaak als rechtvaardiging van territoriale expansie.
Gevolgen van EU kolonisatie
- Vernietiging beschaving
- Ontwikkeling handelsroutes bv driehoekshandel
- Nieuwe producten
- Onderdrukking inheemse beschaving
- Slavenhandel
- in de 20ste eeuw
Schema kapitalisme zie notities
Kolonisatie Effectief een land overnemen → bestuur
Het vestigen van eigen bevolking in een vreemd gebied en het
besturen als deel van het moederland
Kolonialisme Manier van denken/ideologie → economisch
Systeem waarbij een land andere gebieden bestuurt en uitbuit ten
gunste van het moederland
Imperialisme bv. handelsimperium (EU), politiek/cultureel, bv. Apartheid
Streven naar uitbreiding van macht en invloed over andere
gebieden, direct of indirect
1.1.1 Impact op kolonisatie
Domesticatie bij dieren:
- Nederzettingen en samenwerkingen met dieren verspreid ziekten
Resistentie-ontwikkeling tegen ziekten:
- Euraziatische volkeren bouwden geleidelijk immuniteit op. → Dit gaf hen een voordeel bij
contact met niet-immune bevolkingen.
Pagina 2 van 75
,Les 1 geschiedenis 4
- Epidemieën beïnvloedden de genetische samenstelling van inheemse volkere
1.2 Quiz
Wanneer begon de Europese kolonisatie van Amerika? 1472
Welk continent werd het meest beïnvloed door de kolonisatie van Europa
Amerika?
Welk land was het eerste om Amerika te koloniseren? Spanje
Welke conquistador veroverde het Incarijk? Francisco
Pizarro
Wie was de bekendste conquistador van het Azteekse rijk? Hernan Cortés
Welk Amerikaans voedsel werd snel populair in Europa? Tomaat
Welk Amerikaans gewas had een grote impact op de Europese keuken? Chili
Welk gewas werd niet oorspronkelijk in Europa geteeld? Maïs
Welk voedingsmiddel werd geïntroduceerd vanuit Amerika? Aardappel
1.3 handelskapitalisme
belangrijke fase in economische geschiedenis, ontwikkeld in ME en grote rol in VMT.
Ontstond is rijke steden van Noord-Italië en Vlaanderen.
Kenmerken:
Pagina 3 van 75
, Les 1 geschiedenis 4
- Winst als hoofddoel – Handelaren richtten zich op het maken van winst.
- Herinvestering – Winst werd opnieuw geïnvesteerd om het bedrijf te verbeteren.
- Combinatie van handel en nijverheid – Koopman-ondernemers waren actief in zowel
handel als productie.
- Wereldwijde handelsnetwerken – Europese kooplieden dreven handel met Azië,
Amerika en Afrika.
Belangrijke ontwikkelingen:
- Impuls door ontdekkingsreizen (15e en 16e eeuw).
- Oprichting van handelscompagnieën zoals:
VOC (1602) – Eerste multinational, eerste bedrijf met aandelen.
WIC (1621) – Actief in driehoekshandel en koloniale handel.
-
1.3.1 Colombian exchange
1.3.2 Driehoekshandel
voeding kwam over naar hier bv: chili, tomaten, maïs, aardappel
Driehoekshandel economiche impact:
- Grote handelscompaniën en handelsmonopolie
- Plantagesysteem
- Innovaties
Start globalisering en mondialisering
Pagina 4 van 75
