Basisverpleegkunde 1: LPA
De geschiedenis van de verpleegkundige:
Intraveneuze katheter:
Katheter:
Alle buisjes die kunnen worden ingebracht in een pt, doel: vloeistoffen of gassen
in (en/of uit) de pt te brengen, of drukmetingen te doen.
Intraveneus:
Een IV katheter is een buisje dat in een vene ofte ader wordt ingebracht met de
bedoeling een infuusvloeistof of medicatie in de bloedbaan te brengen of een
bloedafname te doen.
Andere voorbeelden van katheters: blaaskatheters, endotracheale tube,…
Het plaatsen van IV katheters door belgische vpk’en:
Sinds 1990 in perifere venen
Wijziging van koninklijk besluit nummer 78 door koning Boudewijn
Wettelijke verankering VPK in de 20ste eeuw:
1908: wet op vpk onderwijs via getuigschrift ’verpleger’ of ‘verpleegster’
1946: wet ter bescherming van de titel verpleegkundige
1974: wet die beroep reglementeerde via beschrijving, lijst v handelingen
Handboek VPK anno 1951:
Toediening per injectie van een hoeveelheid vocht onder geringe druk, noemt
men een infuus. Men geeft een sub-cutaan infuus (hypodermoclyse) of een
intraveneus infuus. De zuster heeft zich gedesinfecteerd, steriele handdoeken
dekken de tafel af. Alle instrumenten moeten, evenals de vloeistof, steriel zijn.
Klaar te zetten: twee naalden, gummi-slangen, T-stuk van glas, slang van één
meter lengte, doorboorde stop met twee glazen buizen, evt met thermometer,
Weck-fles met vloeistof, hanger van de fles, houder van de fles. Verder, watten,
gaas, pleister, collodium en jodiumtinctuur voor de desinfectie van de huid. Voor
het IV infuus wordt gebruik gemaakt van een naald, of de infusie geschiedt door
middel van een glazen canule, welke in de ader wordt gebracht, wat chirurgische
vaardigheid van de arts vereist. (Bierhorst 1951: 549-50)
Ontstaan en betekenisverschuiving chirurgie:
1800-1850: anesthetica (lachgas, ether, chloroform)
1850-1900: antiseptica en sterilisatie
20ste eeuw: de eeuw van de chirurgie
IV katheterisatie: chirurgie of verpleegkunde?
Verpleegkunde: hygiënische zorgen enz. of ook chirurgie?
Institutionalisering van het belgisch VPK onderwijs:
Tot 20ste eeuw: ziekenzorg in zh’n v kloostergemeenschappen door zusters
(Florence Nightingale, the Lady with the Lamp (12 mei 1820-1910)
Begin 19de eeuw dringen artsen aan op professionalisering vd ziekenzorg
1857: verpleegsterschool van Florence Nightingale aan Sint-
Thomashospitaal
Disciplinering
1921: 3-jarige opleiding VPK
1957: opleiding VPK als hoger onderwijs: 2 jaar basisopleiding & 1 jaar
specialisatie
1
, Verwetenschappelijking
Weerspiegeling v pedagogisering & educatie vd maatschappij →
verzorgingsstaat
Laïsisering en empowerment van Belgische VPK’en:
Een zieken behoorlijk op te passen, hem in lijden en nood dienstvaardig ter zijde
te staan, […] is een edel beroep, echter zwaarwichtig werk. De moeder verzorgt
het kind; zij kent geen slaap wanneer het ziek is. Hare verdiensten zijn echter
gering, want zij waakt uit liefde voor haar eigendom. Hij echter die om loon
ziekenoppasser is, is het met verkeerd doel. Want de ambtsbetrekking en
menslievendheid moeten hier de leidsvrouwen zijn. […] Tot de uitstekende
eigenschappen [van een] ziekenverpleger behoort de zindelijkheid. Vrouwelijke
overtreffen daarin gewoonlijk de mannelijke. [Wie] echter de lust ontbreekt zich
zelven te reinigen en behoorlijk te kleden, van desen is niet veel te verwachten.
(Meijer 1948: 1; 9)
Laïsisering: de verschuiving ve religieuze naar een profane benadering.
Professioneel verantwoordelijkheidsbesef
Competentie
Maatschappelijke status
Vakbladen
Beroepsverenigingen: bv het Nationaal Verbond voor vpk’n in 1922.
De verzelfstandiging van de VPK binnen een geïntegreerd zorgteam:
1974: 4 opdrachten voor VPK’en:
o Observatie van patiënten ten behoeve van het medisch
diagnostiseren en behandelen
o Globale verpleegkundige verzorging
o Uitvoering van technische verpleegkundige handelingen
o Uitvoering van geneeskundige handelingen.
Initatiefname
Autonomie
Collega in een multidisciplinair team
Complementaire functie
Skilled companionship - vpk zorg vanuit de zorgrelatie:
= model dat beschrijft wat goede vpk-zorg is,
visie of soort raamwerk om te gaan nadenken
over verpleegkundige zorg
2
De geschiedenis van de verpleegkundige:
Intraveneuze katheter:
Katheter:
Alle buisjes die kunnen worden ingebracht in een pt, doel: vloeistoffen of gassen
in (en/of uit) de pt te brengen, of drukmetingen te doen.
Intraveneus:
Een IV katheter is een buisje dat in een vene ofte ader wordt ingebracht met de
bedoeling een infuusvloeistof of medicatie in de bloedbaan te brengen of een
bloedafname te doen.
Andere voorbeelden van katheters: blaaskatheters, endotracheale tube,…
Het plaatsen van IV katheters door belgische vpk’en:
Sinds 1990 in perifere venen
Wijziging van koninklijk besluit nummer 78 door koning Boudewijn
Wettelijke verankering VPK in de 20ste eeuw:
1908: wet op vpk onderwijs via getuigschrift ’verpleger’ of ‘verpleegster’
1946: wet ter bescherming van de titel verpleegkundige
1974: wet die beroep reglementeerde via beschrijving, lijst v handelingen
Handboek VPK anno 1951:
Toediening per injectie van een hoeveelheid vocht onder geringe druk, noemt
men een infuus. Men geeft een sub-cutaan infuus (hypodermoclyse) of een
intraveneus infuus. De zuster heeft zich gedesinfecteerd, steriele handdoeken
dekken de tafel af. Alle instrumenten moeten, evenals de vloeistof, steriel zijn.
Klaar te zetten: twee naalden, gummi-slangen, T-stuk van glas, slang van één
meter lengte, doorboorde stop met twee glazen buizen, evt met thermometer,
Weck-fles met vloeistof, hanger van de fles, houder van de fles. Verder, watten,
gaas, pleister, collodium en jodiumtinctuur voor de desinfectie van de huid. Voor
het IV infuus wordt gebruik gemaakt van een naald, of de infusie geschiedt door
middel van een glazen canule, welke in de ader wordt gebracht, wat chirurgische
vaardigheid van de arts vereist. (Bierhorst 1951: 549-50)
Ontstaan en betekenisverschuiving chirurgie:
1800-1850: anesthetica (lachgas, ether, chloroform)
1850-1900: antiseptica en sterilisatie
20ste eeuw: de eeuw van de chirurgie
IV katheterisatie: chirurgie of verpleegkunde?
Verpleegkunde: hygiënische zorgen enz. of ook chirurgie?
Institutionalisering van het belgisch VPK onderwijs:
Tot 20ste eeuw: ziekenzorg in zh’n v kloostergemeenschappen door zusters
(Florence Nightingale, the Lady with the Lamp (12 mei 1820-1910)
Begin 19de eeuw dringen artsen aan op professionalisering vd ziekenzorg
1857: verpleegsterschool van Florence Nightingale aan Sint-
Thomashospitaal
Disciplinering
1921: 3-jarige opleiding VPK
1957: opleiding VPK als hoger onderwijs: 2 jaar basisopleiding & 1 jaar
specialisatie
1
, Verwetenschappelijking
Weerspiegeling v pedagogisering & educatie vd maatschappij →
verzorgingsstaat
Laïsisering en empowerment van Belgische VPK’en:
Een zieken behoorlijk op te passen, hem in lijden en nood dienstvaardig ter zijde
te staan, […] is een edel beroep, echter zwaarwichtig werk. De moeder verzorgt
het kind; zij kent geen slaap wanneer het ziek is. Hare verdiensten zijn echter
gering, want zij waakt uit liefde voor haar eigendom. Hij echter die om loon
ziekenoppasser is, is het met verkeerd doel. Want de ambtsbetrekking en
menslievendheid moeten hier de leidsvrouwen zijn. […] Tot de uitstekende
eigenschappen [van een] ziekenverpleger behoort de zindelijkheid. Vrouwelijke
overtreffen daarin gewoonlijk de mannelijke. [Wie] echter de lust ontbreekt zich
zelven te reinigen en behoorlijk te kleden, van desen is niet veel te verwachten.
(Meijer 1948: 1; 9)
Laïsisering: de verschuiving ve religieuze naar een profane benadering.
Professioneel verantwoordelijkheidsbesef
Competentie
Maatschappelijke status
Vakbladen
Beroepsverenigingen: bv het Nationaal Verbond voor vpk’n in 1922.
De verzelfstandiging van de VPK binnen een geïntegreerd zorgteam:
1974: 4 opdrachten voor VPK’en:
o Observatie van patiënten ten behoeve van het medisch
diagnostiseren en behandelen
o Globale verpleegkundige verzorging
o Uitvoering van technische verpleegkundige handelingen
o Uitvoering van geneeskundige handelingen.
Initatiefname
Autonomie
Collega in een multidisciplinair team
Complementaire functie
Skilled companionship - vpk zorg vanuit de zorgrelatie:
= model dat beschrijft wat goede vpk-zorg is,
visie of soort raamwerk om te gaan nadenken
over verpleegkundige zorg
2
