100% tevredenheidsgarantie Direct beschikbaar na je betaling Lees online óf als PDF Geen vaste maandelijkse kosten 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting Samenleving feiten en problemen, gebaseerd op slides en notities

Beoordeling
-
Verkocht
-
Pagina's
134
Geüpload op
17-10-2025
Geschreven in
2024/2025

Samenleving feiten en problemen, gebaseerd op slides en notities












Oeps! We kunnen je document nu niet laden. Probeer het nog eens of neem contact op met support.

Documentinformatie

Geüpload op
17 oktober 2025
Aantal pagina's
134
Geschreven in
2024/2025
Type
Samenvatting

Voorbeeld van de inhoud

Samenleving Feiten en Problemen

Inhoudsopgave
Samenleving Feiten en Problemen ........................................................................................................................ 1
Doel en aanpak .......................................................................................................................................................13
Examen ..................................................................................................................................................................13
Vooraf: Praten over beleid ........................................................................................................................................13
Correlatie vs. Oorzakelijk verband ............................................................................................................................13
Praten over beleid ...................................................................................................................................................13

1. Inleiding; een conceptueel kader ................................................................................................................. 14
Inhoud ....................................................................................................................................................................14
Samenlevingen .......................................................................................................................................................14
De leden van een samenleving: ................................................................................................................................14
Sociale rechten in de Belgische grondwet .................................................................................................................14
Europe pijler van sociale rechten .............................................................................................................................15

1.1 Basisinstituties ............................................................................................................................................ 15
Geschiedenis van de homo sapiens .........................................................................................................................15
1.1.1 Basisinstitutie 1. Het gezin ...............................................................................................................................15
De cognitieve revolutie ............................................................................................................................................16
De markt .................................................................................................................................................................16
Verschillende markten ............................................................................................................................................16
Prehistorische zorg ..................................................................................................................................................16
Agrarische revolutie.................................................................................................................................................17
1.1.2 Basisinstitutie 2: De overheid...........................................................................................................................17
Codex van Hammurabi ............................................................................................................................................17
Belastingen in het Oude Egypte ................................................................................................................................17
Een sprong in tijd .....................................................................................................................................................18
De Grote Verrijking ( “ The Great Enrichment”) ..........................................................................................................18
Economische groei ..................................................................................................................................................19
De industriële revolutie ............................................................................................................................................20
1.1.3 Basisinstitutie 3: De onderneming/ bedrijven ....................................................................................................20
Commodificatie ......................................................................................................................................................20
Industriële Revolutie ................................................................................................................................................20
Economische groei ( BBP per capita) ........................................................................................................................21
Drie basisinstituties en de markt ..............................................................................................................................21
Ongereguleerde markt .............................................................................................................................................21
Basisinstituties: overzicht ........................................................................................................................................21
Een vierde basisinstitutie? .......................................................................................................................................22

, 1.2 Basisstructuur van een samenleving ...................................................................................................................22
1.2.1 Verschillende visies op de staat ................................................................................................................... 22
Kapitalisme .............................................................................................................................................................22
Marxisme ................................................................................................................................................................22
Corporatisme..........................................................................................................................................................23
1.2.2 De welvaartstaat ......................................................................................................................................... 23
Welvaartsstaat: verschillende opvattingen ...............................................................................................................24
Welvaartsstaat en markt ..........................................................................................................................................24
Welvaartsstaat en markt ..........................................................................................................................................25
1.3 Het sociaal contract...........................................................................................................................................26
De grondleggers van het sociaal contract: ................................................................................................................26
Sociaal contract ......................................................................................................................................................26
Sociaal contract: vandaag .......................................................................................................................................26
Het sociaal contract met overlappende generaties ...................................................................................................27

Kernbegrippen ................................................................................................................................................... 27
“vorige les” die bij deze hfdstk hoort: ........................................................................................................................27

2. Als markten falen – marktfalingen en publieke goederen .............................................................................. 28
Centrale vraag voor deel 2 .......................................................................................................................................28
Inhoud ....................................................................................................................................................................28
2.1 Wanneer werken ongereguleerde markten?/ Het libertartische ideaal van een ongereguleerde markt ....................28
Probleem voor een sociale wetenschapper ..............................................................................................................28
Het laboratorium van een sociaal- economische wetenschapper ..............................................................................29
De aannames in het referentie model: ......................................................................................................................29
De onzichtbare hand ...............................................................................................................................................29
Is het het referentie model realistisch? .....................................................................................................................30
Welvaartsstaat: verschillende opvattingen ...............................................................................................................31
2.2 Marktfalingen ....................................................................................................................................................31
Aannames in het referentie model ........................................................................................................................ 31
2.2.1 Veronderstelling 1. Rationele individuen ...................................................................................................... 31
Gedragseconomie: Nudging.....................................................................................................................................31
Rol voor de overheid 1. Nudging en keuzes maken ....................................................................................................31
2.2.2 Aanname 2.Perfecte informatie ............................................................................................................. 32
Rol voor de overheid 2. Informatie verbeteren ...........................................................................................................32
(2.2.3 Rationele individuen ) ................................................................................................................................. 32
2.2.3 Aanname 3. Perfect competitieve markten ................................................................................................... 33
Toenemende marktmacht .......................................................................................................................................33
Rol voor de overheid 3. Mededingingsbeleid ( Anti-trust) ............................................................................................33
Voorbeeld: EU versus Microsoft ...............................................................................................................................34
§ 4. Markten zijn compleet.............................................................................................................................. 34
2.2.4 Aanname 4: Markten zijn compleet .............................................................................................................. 34
Complete markten ..................................................................................................................................................34
Rol voor de overheid 4. Markten compleet maken .....................................................................................................34
2.2.5 Aanname 5: Geen publieke goederen ........................................................................................................... 35
Rol voor de overheid 5. Publieke goederen leveren ....................................................................................................35
2.2.6 Aanname 6: Geen externaliteiten ................................................................................................................. 35

, Rol voor de overheid 6. Omgaan met externaliteiten ..................................................................................................36
Positieve externaliteit ..............................................................................................................................................36
Rol van de overheid 6. Omgaan met externe effecten ................................................................................................36
OVERZICHT.............................................................................................................................................................36
2.3 Social investeringen (/ Door de overheid gefinancierde sociale diensten) ........................................................36
Commodificatie ......................................................................................................................................................37
Decommodificatie...................................................................................................................................................37
Het Mattheüseffect..................................................................................................................................................37
Slotbeschouwing 1: Overheidsfalen .........................................................................................................................38
Slotbeschouwing 2: Sociale rechten .........................................................................................................................38
Kernbegrippen ........................................................................................................................................................38
“vorige les” die bij deze hfdstk hoort: ........................................................................................................................39

3. Sociale zekerheid: De magie van het gemiddelde ......................................................................................... 39
Vandaag .................................................................................................................................................................39
Inhoud ....................................................................................................................................................................39
3.1 Risico en onzekerheid ........................................................................................................................................39
Een voorbeeld .........................................................................................................................................................39
Pay-off ....................................................................................................................................................................40
Een voorbeeld .........................................................................................................................................................40
Wat zou jij kiezen? ...................................................................................................................................................40
Risicoaversie ..........................................................................................................................................................40
Centrale vraag.........................................................................................................................................................41
Denk aan les 1.........................................................................................................................................................41
3.2 Informele verzekering .........................................................................................................................................41
Zelfverzekering ........................................................................................................................................................41
Hoeveel mensen kunnen onverwachte uitgaven niet betalen? ...................................................................................41
Zelfverzekering/ informele verzekering ......................................................................................................................42
3.3 Private verzekering .............................................................................................................................................42
De (private) verzekeringsmarkt .................................................................................................................................42
Private verzekering ..................................................................................................................................................42
Terug naar ons voorbeeld.........................................................................................................................................42
Wat zou jij kiezen? ...................................................................................................................................................43
Terug naar ons voorbeeld.........................................................................................................................................43
Wat zou jij kiezen? ...................................................................................................................................................43
Wanneer werkt een private verzekering? ...................................................................................................................43
Wanneer werkt een private verzekering? ...................................................................................................................43
Onvolledige markten ...............................................................................................................................................45
..............................................................................................................................................................................45
3.4 Sociale verzekering ............................................................................................................................................45
Sociale verzekering: oorsprong ................................................................................................................................45
3.4.1 De oorsprong van de sociale verzekering: ..................................................................................................... 45
Bismarck ................................................................................................................................................................45

, Beveridge................................................................................................................................................................45
Sociale verzekering versus private verzekering ..........................................................................................................46
3.4.2 Sociale verzekering versus private verzekering .............................................................................................. 46
Lidmaatschap van de sociale verzekering .................................................................................................................46
Premie in de sociale verzekering ..............................................................................................................................46
Sociale verzekering in België ....................................................................................................................................46
(3.4.3 Sociale verzekeringen balanceert tussen verschillende principes) ................................................................ 46
Sociale verzekering als spaarvarken .........................................................................................................................47
Sociale verzekering in beweging ...............................................................................................................................47
Optimale hoeveelheid sociale verzekering ................................................................................................................47
Sociale verzekering: financiering ..............................................................................................................................48
3.4.4 De financiering van de sociale verzekering.................................................................................................... 48
Sociale zekerheidsbijdragen ....................................................................................................................................48
Kernbegrippen ........................................................................................................................................................48

4. Belastingen, ongelijkheid en herverdeling .................................................................................................... 49
Inhoud ....................................................................................................................................................................49
Laatse twee weken ..................................................................................................................................................49
Pareto-efficiëntie ....................................................................................................................................................49
Een tweede (normatief) criterium .............................................................................................................................49
John Rawls ( 1921-2002) ..........................................................................................................................................49
Twee varianten van rechtvaardigheid ........................................................................................................................50
Egalitarisme ............................................................................................................................................................50
Sufficientarianisme .................................................................................................................................................50
Limitarisme .............................................................................................................................................................50
Tweede welvaartstheorema. ....................................................................................................................................50
Taakverdeling ..........................................................................................................................................................51
Lucky bucket transfers ............................................................................................................................................51
Afruil tussen efficiëntie en rechtvaardigheid ..............................................................................................................51
Taakverdeling ( opnieuw) .........................................................................................................................................51
Mind the gap ...........................................................................................................................................................51
4.2 Belastingen en herverdeling ...............................................................................................................................52
Herverdeling en voorverdeling ..................................................................................................................................52
Belastingen .............................................................................................................................................................52
Overheidsinkomsten generen ..................................................................................................................................52
Overheidsinkomsten ( belasting/ BBP) ......................................................................................................................52
Overheidsschuld ( schuld /BBP) ...............................................................................................................................53
..............................................................................................................................................................................53
Overheidsschuld .....................................................................................................................................................53
Herverdeling ...........................................................................................................................................................53
Verschillende belastingeninstrumenten ...................................................................................................................53
Personenbelasting in België .....................................................................................................................................54
Personenbelasting in België ( voorbeeld) ..................................................................................................................54
..............................................................................................................................................................................54

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
imaneheider Universiteit Antwerpen
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
11
Lid sinds
1 jaar
Aantal volgers
0
Documenten
2
Laatst verkocht
3 maanden geleden

3,3

3 beoordelingen

5
0
4
1
3
2
2
0
1
0

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Veelgestelde vragen