samenvatting cwk klinisch redeneren

CERVICALE WERVELKOLOM
Academiejaar ’24-’25 prof Dr. Mingels

INLEIDING LES 1

MusculoSkeletal Disorders (MSDs) of Cervical spine (Cx)

= Verwijst naar klinische aandoeningen waarbij zenuwen, pezen, spieren, gewrichten en ondersteunende
structuren van Cx betrokken zijn.

‑ Examples of MSD Cx:
o Cervical hypomobility (or cervical articular dysfunction)
o Cervico-brachialgia : uitstraling van de nek naar de arm
o Cervical radicular pain : schietende pijn in de arm vanuit de nek
o Cervical radiculopathy : vermindering van geleiding van zenuwstructuur, voosheid, tinteling,
krachtverlies, reflexen dat afwezig zijn
o Postural syndrome : houding heeft invloed op de klachten
o Cx Myofascial pain (trapezius syndrome) : pijn vanuit spieren zoals levator scapulae en trapezius
o Cervicogenic headache : vanuit de nek uitstraling naar het hoofd
o Tension type headache
o Acute pain following Motor Vehicle Accident (MVA) : vaak met een whiplash gepaard
o Chronic pain following MVA (WAD)
o Cervical instability : komt enkel voor bij een trauma, bij klinische instabiliteit is dit eerder
hypermobiliteit
‑ Typische met uitstralende pijn naar hoofd, arm, schouder,…

Prevalentie:

- Prevalentie stijgt
- Nekpijn komt veel voor en heeft een enorm hoge kost voor de maatschappij door persisterende klachten (3e grootste
kost voor maatschappij, na diabetisch en ischemisch hartlijden)
- Punt prevalentie: 10%, jaar prevalentie: 50%, levensprevalentie: tot 75%
- Meer bij vrouwen dan mannen

Temporele definitie

‑ Acute nekpijn: 0-3 weken duur van pijn en/of invaliditeit.
‑ Subacute nekpijn: 4-12 weken duur van pijn en/of invaliditeit.
‑ Chronische/persistend nekpijn: pijn en/of functiebeperking langer dan 12 weken.
‑ Recurrente NP: opstoten van herkenbare nekpijn

Persistente nekpijn

‑ Zelden geassocieerd met serieuze weefselschade of een onderliggende aandoening  beeldvorming is
overbodig hier
‑ 95% is Niet specifieke nekpijn ( NS-NP )
‑ Hoe komt het dat je toch nog pijn blijft heen als je structuren al hersteld zijn
o Onderliggende factoren die aanwezig kunnen blijven zoals stress en sociale factoren
o Daarnaast is ook beweging en slaap heel belangrijk. Gezonde en gevarieerde voeding, alcohol,
roken
o Overgevoeligheid van het pijnsysteem( centrale sensitisatie )
o De beliefs stuurt een bepaald gedrag
‑ ➔ Belangrijk om de P. in zijn geheel te gaan bekijken, volledig biopsychosociaal model en niet enkel naar specifieke
componenten, niet alleen biomedisch




r

,NATUURLIJK VERLOOP VAN NEKPIJN
Acute eenmalige opstoot = zelflimiterend, gaat vanzelf over binnen enkele dagen tot weken

Bij beperkte groep wordt het niet vanzelf beter (bij 5-10% van personen met acute opstoot)  probleem wordt complexer

- gaat dagelijks leven beinvloeden
- meer langdurige afwezigheid op werk etc
- meer nood aan medische consumptie
 zowel grote last op individu als op maatschappelijk niveau (werkgevers, gezondheidsysteem)

wat zorgt ervoor dat iemand zijn klachten chronisch worden:

- normaal weefselherstel:
o acute fase van ontsteking, beschermde reactie van lichaam, pijn
o herstelfase: ontstekingsstoffen worden verwijderd, remodullering van gekwetsweefsel
o laatste fase waarin weefsel beter belastbaar wordt en pijn weg gaat
- abnormaal weefselherstel:
o acute fase duurt veel langer, veel ontsteking, geen herstel van de ontstekingsstoffen
 doordat weefsel onvoldoende beschermd wordt in acute fase, te snel te zwaar te belasten
 door catastroferen, passieve coping, beweginsgangst het lidmaat niet meer gebruiken waardoor er
geen normaal genezingsproces kan plaats vinden en belastbaarheid niet terug zal toenemen




NS-NP ( NIET SPECIFIEKE NEKPIJN )
Multidimensioneel

Definitie :

‑ ‘’Invaliderende nekpijn zonder ernstige pathologie kan het best worden gezien als een neurobiologische en
gedragsmatige reactie op de werkelijke en/of waargenomen bedreiging van het lichaam, de levensstijl of
sociale omstandigheden en/of verstoring van de homeostase.
‑ reactie wordt gemoduleerd door een reeks veranderingen in de neuro-endocriene-immuun-motorische systemen.
‑ veranderingen interageren met, en worden beïnvloed door, verschillende combinaties van genetische,
pathoanatomische, fysieke, psychologische, sociale, leefstijl- en andere gezondheidsfactoren die grotendeels
uniek zijn voor elk individu, niet van elkaar kunnen worden losgekoppeld en variëren in verschillende
levensfasen."
 Geen structurele schade maar wel pijnklacht door interactie van verschillende factoren en die interactie wordt
bepaald door de levensfase van de persoon
 Complexe interactie tussen verschillende multidimensionale factoren
‑ Binnen therapie aan de slag gaan met factoren die wel beïnvloedbaar zijn:
o Protectieve factoren
o Provocatieve factoren

Vulnerable organisme model

‑ Zolang dat de contribuerende factoren oke zijn dan gaat de coping altijd voldoende
zijn
‑ Als er een te hoge vermoeidheid is dan gaat er geen coping meer zijn  grotere kans op
schouder en nekpijn




r

,WAT ZEGT DE LITERATUUR OVER VOORSPELLENDE FACTOREN VOOR CHRONICITEIT EN MEDIATOREN VOOR
HERSTEL?

Geen nekpijn vs nekpijn

‑ Vroeger dacht men dat mobiliteit en kracht gerelateerd zijn aan nekpijn maar uit onderzoek blijft dat
dit geen predicatieve factoren zijn
‑ predictieve factoren
o Langdurige stress
o Gebrek aan sociale steun
o Angst
o Depressie
o Slechte algemene gezondheid (bijv. roken)
o Weinig lichamelijke activiteit
o Fysieke belasting van de wervelkolom (bijv. trillingen)
o Slechte zelfgeschatte gezondheid
o Roken
o Ontevredenheid met werk
o Wijdverspreide pijn (in andere gebieden dan nieuwe pijn )

Wat bepaald dat Nekpijn aanwezig blijft?

‑ Niet DE predicitieve factoren ( dacht men vroeger )
o ROM
o JPE
o Activiteit van oppervlakkige spieren
o Spierkracht
o Spieruithoudingsvermogen
‑ Wel predicitieve factoren
o Hogere pijngerelateerde invaliditeit
o Sleep
o Neuroticism
o BMI (≥ 30)
o Low energy levels
o Depression, tension, anxiety
o Life stressors
 Dood van geliefde
 Financial difficulties
 Serious illness

Wat bepaald dat nekpijn wel weg gaat?

‑ Pain self-efficacy : hoeveel controle heb je zelf over je pijn, hoeveel vertrouwen je hebt dat je met de
pijn kan omgaan
‑ Pain catastrophizing
‑ Fear(-avoidance)
‑ Psychological distress


Grote heterogeniteit in de patiënten profielen met nek pijn

 Belangrijk om per patiënt de grootste predictieve factoren mee te nemen in therapie




r

, MDCFR : MULTIDIMENSIONAL CLINICAL REASONING FRAMEWORK




INDIVIDUEEL PERSPECTIEF
‑ Individueel perspectief
o Wat zijn uw belangrijkste problemen of zorgen?
 Biedt een algemene context voor de klinische interactie.
 Kan gerelateerd zijn aan pijn, functie of kwaliteit van leven.
 Erkenning van en aandacht voor het perspectief van de persoon vereist.
‑ Functionele capaciteit
o Hoe beïnvloeden deze problemen uw dagelijkse activiteiten / kwaliteit van leven?
 Wat kunt u doen?
 Kan moeilijk af te bakenen zijn bij een individu dat 'pijngericht' is.
 Zoek naar wat er gedaan kan worden en bouw van daaruit verder.
‑ Doelen/verwachtingen
o Wat verwacht je van deze sessie/interactie?
o Wat zijn uw doelen of wat hoopt u te bereiken?
 Het bespreken van doelen en verwachtingen is belangrijk voor individuele 'buy-in' en
om aan te sluiten bij persoonsgerichte zorg.


r