SAMENVATTING
MEDIA-EFFECTEN
2020 - 2021
,INHOUDSOPGAVE
INTRODUCTIE 1
1. AGENDA-SETTING 9
2. FRAMING 21
3. CULTIVATIETHEORIE 38
4. PRIMING THEORIE 54
RECAP 73
5. SOCIAL LEARNING AND SOCIAL COGNITIVE THEORY 75
6. ELABORATION LIKELIHOOD MODEL 93
7. USES AND GRATIFICATIONS THEORY 107
8. THIRD-PERSON EFFECT 123
9. ONDERZOEKSMETHODEN IN HET MEDIA-EFFECTEN ONDERZOEK 136
10. MEDIA EN GEWELDDADIGE VIDEOGAMES 143
11. ONLINE CELEBRITY BASHING 160
12. MEDIA EN SEKSUALITEIT 172
13. MEDIA EN LICHAAMSBEELD 195
14. MEDIA EN EMOTIES 209
15. MEDIA EN VOEDING 217
16. MEDIA EN GEZONDHEID – FEMKE GEUSENS 230
,Introductie
Wat zijn media-effecten en onderzoek ernaar?
Media-effecten
• Voorbeeld
o Kijker die agressief wordt na gewelddadig programma
o Communicatieproblemen door online meetings
• Definitie door Oxford
o Social or psychological responses occurring in individuals, dyads, small groups,
organizations, or communities as a result of exposure to or processing of or
otherwise acting on media messages
▪ Niet per se waarneembare respons voor buitenstaander
• Soms ook inwendige respons
▪ Effecten op verscheidene niveaus
• Individueel of groep
▪ Blootstelling of verwerking
• Boodschap zonder verwerking kan voldoende zijn
Kennis
• Kennis door ervaring = empirie
o Beschouwd als betrouwbaar
o Veel trial and error → trage vooruitgang
▪ Door persoonlijke ervaring lijkt alles goed maar slechts beperkt en traag
o Veel gebruikte techniek om oordelen te vellen over media-effecten
▪ Iedereen heeft een beeld of idee van een veelbesproken onderwerp
• Persoonlijke ervaring is geen goede basis voor kennis
• Kennis door autoriteit
o Vertrouwen door achtergrond
o Te veel vertrouwen? → doortrekken naar iedereen/doortrekken naar andere
domeinen?
o Wie is te vertrouwen over media-effecten?
▪ Niet heel duidelijk of andere doeleinden meespelen en dus persoon met veel
kennis over media-effecten niet helemaal te vertrouwen maken
• Bv deskundige legt op tv iets uit over tv-kijken
• Kennis door wetenschap
o Systematische observatie <-> casual observatie
o Science works
o Ook nadelen
▪ Door mensen onderzoek gedaan
▪ Mogelijks menselijke fouten
, Doelen van de wetenschap
• Voorspellen
o = zeggen wat er in de toekomst gaat gebeuren
▪ Toekomst duidelijk maken
o Mensen baseren hun gedrag daarop
▪ Afstemmen op doelpubliek
o Media-effecten vb. voorspellen welke kinderen vatbaar zijn voor geweldeffecten
o MAAR beperkingen aan voorspellingen
▪ Vooral langetermijn voorspellingen
• Verklaren
o = in bredere context plaatsen
o Worden voortdurend verder opgebouwd
o Media-effecten vb. verschillende verklaringen voor geweld effect
• Begrijpen
o = de volgorde kennen van causale gebeurtenissen
o Komt voort uit een goede verklaring
o Media effecten vb. welke verschillende stappen tussen bloostelling en gedrag?
• Controleren
o = gevolg van voorspellen, verklarenen begrijpen
o Media-effecten vb. rating systemen films of games
o = de bredere context van wetenschappelijk onderzoek
Hoe worden doelen van de wetenschap bereikt?
• Theorie
o The chicken and the egg
o Theorie vs idee
▪ Theorie
• Meer dan 1 statement
• Kernconcepten bepalen en hun relaties
• Hypotheses die getest kunnen worden
o Soort voorspelling
• Wisselwerking tussen theorie en data
▪ Idee
• Niet op iets gebasseerd
• Falsifieerbaarheid
o Je moet op voorhand kunnen zeggen welke bevindingen ervoor zorgen dat de
hypothese fout is
o Vb. Alle zwanen zijn wit
▪ H: de volgende zwaan die je ziet is wit
▪ O: de zwaan is wit
→ H is bevestigd
• Creativiteit
o Theorie wordt door mensen gemaakt, die ook ooit student waren
▪ Niet elke creativiteit is logisch en goed
o Mensen zijn meer geneigd ze ernstig te nemen als ze logisch lijken
2
MEDIA-EFFECTEN
2020 - 2021
,INHOUDSOPGAVE
INTRODUCTIE 1
1. AGENDA-SETTING 9
2. FRAMING 21
3. CULTIVATIETHEORIE 38
4. PRIMING THEORIE 54
RECAP 73
5. SOCIAL LEARNING AND SOCIAL COGNITIVE THEORY 75
6. ELABORATION LIKELIHOOD MODEL 93
7. USES AND GRATIFICATIONS THEORY 107
8. THIRD-PERSON EFFECT 123
9. ONDERZOEKSMETHODEN IN HET MEDIA-EFFECTEN ONDERZOEK 136
10. MEDIA EN GEWELDDADIGE VIDEOGAMES 143
11. ONLINE CELEBRITY BASHING 160
12. MEDIA EN SEKSUALITEIT 172
13. MEDIA EN LICHAAMSBEELD 195
14. MEDIA EN EMOTIES 209
15. MEDIA EN VOEDING 217
16. MEDIA EN GEZONDHEID – FEMKE GEUSENS 230
,Introductie
Wat zijn media-effecten en onderzoek ernaar?
Media-effecten
• Voorbeeld
o Kijker die agressief wordt na gewelddadig programma
o Communicatieproblemen door online meetings
• Definitie door Oxford
o Social or psychological responses occurring in individuals, dyads, small groups,
organizations, or communities as a result of exposure to or processing of or
otherwise acting on media messages
▪ Niet per se waarneembare respons voor buitenstaander
• Soms ook inwendige respons
▪ Effecten op verscheidene niveaus
• Individueel of groep
▪ Blootstelling of verwerking
• Boodschap zonder verwerking kan voldoende zijn
Kennis
• Kennis door ervaring = empirie
o Beschouwd als betrouwbaar
o Veel trial and error → trage vooruitgang
▪ Door persoonlijke ervaring lijkt alles goed maar slechts beperkt en traag
o Veel gebruikte techniek om oordelen te vellen over media-effecten
▪ Iedereen heeft een beeld of idee van een veelbesproken onderwerp
• Persoonlijke ervaring is geen goede basis voor kennis
• Kennis door autoriteit
o Vertrouwen door achtergrond
o Te veel vertrouwen? → doortrekken naar iedereen/doortrekken naar andere
domeinen?
o Wie is te vertrouwen over media-effecten?
▪ Niet heel duidelijk of andere doeleinden meespelen en dus persoon met veel
kennis over media-effecten niet helemaal te vertrouwen maken
• Bv deskundige legt op tv iets uit over tv-kijken
• Kennis door wetenschap
o Systematische observatie <-> casual observatie
o Science works
o Ook nadelen
▪ Door mensen onderzoek gedaan
▪ Mogelijks menselijke fouten
, Doelen van de wetenschap
• Voorspellen
o = zeggen wat er in de toekomst gaat gebeuren
▪ Toekomst duidelijk maken
o Mensen baseren hun gedrag daarop
▪ Afstemmen op doelpubliek
o Media-effecten vb. voorspellen welke kinderen vatbaar zijn voor geweldeffecten
o MAAR beperkingen aan voorspellingen
▪ Vooral langetermijn voorspellingen
• Verklaren
o = in bredere context plaatsen
o Worden voortdurend verder opgebouwd
o Media-effecten vb. verschillende verklaringen voor geweld effect
• Begrijpen
o = de volgorde kennen van causale gebeurtenissen
o Komt voort uit een goede verklaring
o Media effecten vb. welke verschillende stappen tussen bloostelling en gedrag?
• Controleren
o = gevolg van voorspellen, verklarenen begrijpen
o Media-effecten vb. rating systemen films of games
o = de bredere context van wetenschappelijk onderzoek
Hoe worden doelen van de wetenschap bereikt?
• Theorie
o The chicken and the egg
o Theorie vs idee
▪ Theorie
• Meer dan 1 statement
• Kernconcepten bepalen en hun relaties
• Hypotheses die getest kunnen worden
o Soort voorspelling
• Wisselwerking tussen theorie en data
▪ Idee
• Niet op iets gebasseerd
• Falsifieerbaarheid
o Je moet op voorhand kunnen zeggen welke bevindingen ervoor zorgen dat de
hypothese fout is
o Vb. Alle zwanen zijn wit
▪ H: de volgende zwaan die je ziet is wit
▪ O: de zwaan is wit
→ H is bevestigd
• Creativiteit
o Theorie wordt door mensen gemaakt, die ook ooit student waren
▪ Niet elke creativiteit is logisch en goed
o Mensen zijn meer geneigd ze ernstig te nemen als ze logisch lijken
2
