Samenvatting Financiële instellingen

Financiële instellingen = banken
Module 1: taken, producten en risico’s
1. Taken
- Wat doet een bank
- Wat zijn banken/ kredietinstellingen?
o Banken: courant taalgebruik
o Kredietinstellingen: wat de wetgever gebruikt
o Ondernemingen die gelddeposito’s in ontvangst nemen van het publiek (vb.
geld op een spaarrekening) en kredieten verlenen voor eigen rekening
 Voor eigen rekening: gebruikt het geld van spaarrekeningen voor krediet
te geven aan anderen, voor eigen risico
 Vb. bank gebruikt geld voor krediet aan bakker te geven, maar deze gaat
failliet
 Wie draagt het verlies van het krediet? BANK
 Bank moet beide activiteiten uitvoeren om een bank te zijn
 Bank doet aan intermediatie: treedt op als tussenpersoon

1.1. Intermediatie
- Kredietgevers hebben spaaroverschotten en kredietnemers hebben
spaartekorten
- Beiden gaan naar de bank – bank is de tussenpersoon
- Kan ook via een financiële markt (kapitaalmarkt, beurs)
- 2 mogelijke kanalen voor kredietgevers en kredietnemers om in contact te
komen met elkaar: via de financiële markt en via de bank
- Vraag 1: wat is het nut van deze
kanalen?
o Wat is het nut van de mogelijkheid
om te sparen/lenen?
 Wat als er geen bank of
financiële markt is?
 Van Z naar Q door te
investeren
 Blauwe curve is alle
mogelijke combinaties
tussen C1 en C2
 Y1 en Y2 zijn
 C1 dit jaar bepaalt C2
volgend jaar
 Stopt bij Z want voorbij Z
consumeer je meer als het inkomen
 Rendement = opbrengst/
investering
 Rendement daalt als de
investering stijgt -> FYL is
concaaf
 Het nut is bepaald door C1 en
C2: U (C1, C2) = utility = nut
 Elk punt op de nutscurve is een
combinatie van C1 en C2, alle
punten die hetzelfde nut
opleveren
1

,  Keuze (C1, C2) zodat het nut maximaal is -> haalbaar gebied =
onder en links van FYL
 Maximaal nut binnen dit gebied: U’’ = punt Q
 Wat als er wel een bank is?
 Lenen is wel mogelijk
 Goederen vooruit verkopen – nu
al verkopen maar pas later
leveren
 Groter consumptieniveau, een
stuk van Y2 krijg je nu al en dus
ook al opdoen
 Keuze tussen fysiek of financieel
te investeren
 C2 = Y2 – als je niets anders
doet
 C2 = Y2 + (Y1 – C1) – sparen
 C2 = Y2 + (Y1 – C1) + (Y1 – C1) r met r = rente
 Rente en sparen krijgen dezelfde rente
 Sparen kan zowel positief als negatief zijn
 -> C2 = Y2 + (Y1 – C1) (1+r)
-> C2 = [Y2 + (1 + r) Y1] – (1 + r) C1 - [] is snijpunt y-as en is
maximale C2 als C1 = 0
 Haalbaar gebied: maximaal nut in Q* in U”*
-> hoger nut door de financiële markt = reden waarom de financiële
markt bestaat




 Helling van r veranderen
 Investeren van Z naar Q –
fysiek investeren en dan op die
curve zoeken naar een
optimaal nut
 Fysiek investeren combineren
met financieel sparen


 Fysiek investeren en fysiek
lenen


2

,  Bewegingen geven een hogere nutscurve
 Fysiek investeren vb. een huis – een variabel rendement, vaak geen
spaarcenten hierin steken, maar wel een lening aangaan
o Elk individu kan zo op een hogere nutscurve terecht komen
- Vraag 2: wat zijn de voordelen van de bank vs. de financiële markt? En wat is de
meerwaarde van de bank?
o Een bank doet aan intermediatie en transformatie (omzetting), beurs doet
maar 1 omzetting -> bank kan rekening houden met voorkeursprofielen
 Op termijn – belangrijkste
 Korte termijn omzetten in lange termijn
 Gemiddelde looptijd van deposito’s (spaarboekje, kasbon) is kleiner
dan de looptijd van een krediet (hypotheeklening)
 Kredietgever geeft voorkeur aan korte termijn, dan kunnen ze direct
aan hun geld en kredietgever geeft voorkeur aan lange termijn
 Op schaal
 Klein naar groot omzetten
 Gemiddelde deposito = 10 000 euro
 Gemiddelde omvang krediet = 100 000 euro
 Kredietgever: kleine omvang en kredietnemer: grote omvang
 Bank neemt verschillende deposito’s samen om zo 1 krediet te
geven
 Munt
 Niet in alle banken en komt niet zo vaak voor
 Munt van deposito’s kan verschillen van de munt kredieten
 Vb. euro en dollar
 Voorkeuren qua munt kunnen verschillen
 Zetten munt X om in munt Y
o Voor kredietgever
 Grote keuze aan beleggingsproducten
 Kasbonnen
 Spaarboekje: onmiddellijk aan geld, rente en geld gaat niet weg
 Termijnrekeningen
 Enkel verlies bij faling van de bank: niemand houdt van risico dus is de
bank de beste oplossing
o Voor kredietnemer
 Vaak enige mogelijke financieringsbron voor Kmo’s en particulieren of
gezinnen
 Financiële markt is vaak enkel toegankelijk voor grote bedrijven
 Dit is moeilijker voor kmo’s aangezien ze niet bekend zijn

o Debetrente: rente die de bank krijgt op haar kredieten
creditrente: rente die de bank moet betalen
 Rentewinst: verschil tussen ontvangen en betaalde rente, in euro
 Rentemarge = rentewinst/ balanstotaal, in percent
 Rente ligt vast, bank kan alleen de
commerciële marge bepalen
 Transformatiemarge: krijg ja als bank
voor het omzetten van 5 jaar naar 10
jaar = marktrente 10 jaar – marktrente 5
jaar


3