POLITIEK HC 2) Hoofdstuk 10 staatshervorming
Dit jaar zijn het verkiezingen (2 keer)
Moeten we gaan stemmen?
In voorjaar, in mei = opkomstplicht, dus moeten we gaan!
Lokale verkiezingen= mag je kiezen
1. Startsituatie: België in 1830
Geschiedenis:
● Oostenrijks
We waren deel van het Habsburgse rijk
● Frans
daarna hoorden we bij de fransen. We spraken Frans.
● Nederlands: (zijn we 15 jaar geweest)
1830: België scheurt zich los van Nederland.
Waarom?
We vonden het niet leuk om bij Nederland te horen. Voor we bij hen hoorden,
hoorden we bij Frankrijk. Wij spraken dus Frans . MAAR de nederlandse regering
sprak nederlands. Dit zorgde voor frustraties. Er waren verschillende redenen.
bv. We konden de belastingsbrieven niet lezen,...
bv. Geloof: Nederland was vooral protestants. Wij christelijk.
We werden een: Een éénheidsstaat.
We zijn 1 land geworden, België met 9 provincies.
● onverdeeld soevereiniteitsrecht
● één parlement en één regering
Officieel een Franstalig land
In principe sprak iedereen Frans, Frans was de bestuurstaal: alles was frans: school,
papieren,...
● Nederlands (en later Duits) werden gezien als plaatselijke dialecten.
● Grondwet pas in 1925 vertaald naar het Nederlands, officiële
Nederlandstalige versie pas in 1967 (Duitse in 1991).
● Frans was ook voor de Vlaamse bourgeoisie de gangbare taal. Het
Nederlands werd enkel tegen het personeel gesproken.
TOCH na een tijd…(veranderingen)
- Wouden Nederlandstaligen streven naar erkenning van hun taal en cultuur.
, - Tijdens de eerste wereldoorlog werd dit nog meer.
- In 1920 kwamen er als resultaat taalwetten
- Diensten zoals: Het gerecht, onderwijs nederlandstalig werden.
- In 1962 werd de taalgrens vastgelegd
Grondgebied werd onderverdeeld in taalzones. Enkel Brussel werd officieel
tweetalig. Alle andere gemeenten waren in principe éénmalig.
Soms was er een gemeente een duidelijke minderheid dat een andere taal sprak, hiervoor
werden faciliteiten vastgelegd. Waarom?
De bedoeling was dat de anderstalige burgers van die gemeenten nog enkele jaren in hun
taal bediend zouden worden. Dit om hen tijd te geven de officiële taal van de gemeente te
leren.
powerpoint notities
Vlamingen streefden naar de erkenning van hun taal en cultuur met een versnelling tijdens
WOI
➔ belangrijk element voor de klim op de sociale ladder
➔ Territoriaal vroeg men zich af waar het Franstalig en Nederlanstalig gebied begon
en eindigde.
➔ later zou men dan de taalgrens installeren
2. Hervormingen van unitaire tot federale staat
De belgische (eenheids)staat
Wat is een staat?
- Een staat is gebonden aan een grondgebied. (Deze is duidelijk afgelijnd)
- En staat heerst altijd over een bepaalde bevolking.
- Een staat heeft soevereiniteit
→ Het kan vrij beslissen over het bestuur van haar burgers en is vrij van
juridische inmenging.
! UITERAARD !
Kan elke staat beslissen om deze vrijheid deels af te staan door het sluiten van verdragen
met andere landen. Bv) Verdragen van de Europese Unie !
De belgische eenheidsstaat
In de oprichting (1830) was België een eenheidsstaat.
Wat is dit?
, Dat wil zeggen dat de centrale overheid onderverdeeld
de soevereiniteit heeft.
Er is maar 1 beslissingsniveau met 1 regering en 1
parlement.
MAAR België kende wel al vanaf het begin een zekere decentralisatie (doordat we
gemeenten en provincies hadden) → Deze stonden nog onder toezicht van de
centrale overheid en had dus NOG GEEN bevoegdheden.
In 1970 => Kwam er in deze bovenstaande situatie verandering door staatshervormingen
(zie verder)
Welke federatie willen we?
In een federale staat worden:
Bevoegdheden verdeeld tussen de
centrale overheid en de deelstaten.
We onderscheiden binnen deze
federale staten twee modellen.
We kunnen op verschillende manieren een federale staat maken:
1) Hiërarchische lijn, hiërarchische federale staat .
Hier is een hiërarchische taakverdeling tussen de federale overheid en de
deelstaten. De deelstaten hebben autonomie, maar deze is begrensd door het
kader dat opgelegd word door de federale staat.
De federale staat blijft altijd baas.
Bv: Duitsland - federale wet gaat altijd boven de deelstatenwet
Bv:Verenigde Staten - dit is een moeilijker voorbeeld. Hier is het afhankelijk van de
soort bevoegdheid, is soms ingewikkeld
2) Federale staten met deelstaten (gedeelde autoriteiten). = Staan naast elkaar
In dit model is echt sprake van gedeelde bevoegdheden.
Deelstaten staan naast elkaar we verdelen gewoon de bevoegdheden
Dit jaar zijn het verkiezingen (2 keer)
Moeten we gaan stemmen?
In voorjaar, in mei = opkomstplicht, dus moeten we gaan!
Lokale verkiezingen= mag je kiezen
1. Startsituatie: België in 1830
Geschiedenis:
● Oostenrijks
We waren deel van het Habsburgse rijk
● Frans
daarna hoorden we bij de fransen. We spraken Frans.
● Nederlands: (zijn we 15 jaar geweest)
1830: België scheurt zich los van Nederland.
Waarom?
We vonden het niet leuk om bij Nederland te horen. Voor we bij hen hoorden,
hoorden we bij Frankrijk. Wij spraken dus Frans . MAAR de nederlandse regering
sprak nederlands. Dit zorgde voor frustraties. Er waren verschillende redenen.
bv. We konden de belastingsbrieven niet lezen,...
bv. Geloof: Nederland was vooral protestants. Wij christelijk.
We werden een: Een éénheidsstaat.
We zijn 1 land geworden, België met 9 provincies.
● onverdeeld soevereiniteitsrecht
● één parlement en één regering
Officieel een Franstalig land
In principe sprak iedereen Frans, Frans was de bestuurstaal: alles was frans: school,
papieren,...
● Nederlands (en later Duits) werden gezien als plaatselijke dialecten.
● Grondwet pas in 1925 vertaald naar het Nederlands, officiële
Nederlandstalige versie pas in 1967 (Duitse in 1991).
● Frans was ook voor de Vlaamse bourgeoisie de gangbare taal. Het
Nederlands werd enkel tegen het personeel gesproken.
TOCH na een tijd…(veranderingen)
- Wouden Nederlandstaligen streven naar erkenning van hun taal en cultuur.
, - Tijdens de eerste wereldoorlog werd dit nog meer.
- In 1920 kwamen er als resultaat taalwetten
- Diensten zoals: Het gerecht, onderwijs nederlandstalig werden.
- In 1962 werd de taalgrens vastgelegd
Grondgebied werd onderverdeeld in taalzones. Enkel Brussel werd officieel
tweetalig. Alle andere gemeenten waren in principe éénmalig.
Soms was er een gemeente een duidelijke minderheid dat een andere taal sprak, hiervoor
werden faciliteiten vastgelegd. Waarom?
De bedoeling was dat de anderstalige burgers van die gemeenten nog enkele jaren in hun
taal bediend zouden worden. Dit om hen tijd te geven de officiële taal van de gemeente te
leren.
powerpoint notities
Vlamingen streefden naar de erkenning van hun taal en cultuur met een versnelling tijdens
WOI
➔ belangrijk element voor de klim op de sociale ladder
➔ Territoriaal vroeg men zich af waar het Franstalig en Nederlanstalig gebied begon
en eindigde.
➔ later zou men dan de taalgrens installeren
2. Hervormingen van unitaire tot federale staat
De belgische (eenheids)staat
Wat is een staat?
- Een staat is gebonden aan een grondgebied. (Deze is duidelijk afgelijnd)
- En staat heerst altijd over een bepaalde bevolking.
- Een staat heeft soevereiniteit
→ Het kan vrij beslissen over het bestuur van haar burgers en is vrij van
juridische inmenging.
! UITERAARD !
Kan elke staat beslissen om deze vrijheid deels af te staan door het sluiten van verdragen
met andere landen. Bv) Verdragen van de Europese Unie !
De belgische eenheidsstaat
In de oprichting (1830) was België een eenheidsstaat.
Wat is dit?
, Dat wil zeggen dat de centrale overheid onderverdeeld
de soevereiniteit heeft.
Er is maar 1 beslissingsniveau met 1 regering en 1
parlement.
MAAR België kende wel al vanaf het begin een zekere decentralisatie (doordat we
gemeenten en provincies hadden) → Deze stonden nog onder toezicht van de
centrale overheid en had dus NOG GEEN bevoegdheden.
In 1970 => Kwam er in deze bovenstaande situatie verandering door staatshervormingen
(zie verder)
Welke federatie willen we?
In een federale staat worden:
Bevoegdheden verdeeld tussen de
centrale overheid en de deelstaten.
We onderscheiden binnen deze
federale staten twee modellen.
We kunnen op verschillende manieren een federale staat maken:
1) Hiërarchische lijn, hiërarchische federale staat .
Hier is een hiërarchische taakverdeling tussen de federale overheid en de
deelstaten. De deelstaten hebben autonomie, maar deze is begrensd door het
kader dat opgelegd word door de federale staat.
De federale staat blijft altijd baas.
Bv: Duitsland - federale wet gaat altijd boven de deelstatenwet
Bv:Verenigde Staten - dit is een moeilijker voorbeeld. Hier is het afhankelijk van de
soort bevoegdheid, is soms ingewikkeld
2) Federale staten met deelstaten (gedeelde autoriteiten). = Staan naast elkaar
In dit model is echt sprake van gedeelde bevoegdheden.
Deelstaten staan naast elkaar we verdelen gewoon de bevoegdheden
