verbintenissenre
cht
SEMESTER 2
Kylie De Laere
, verbintenissenrecht | Kylie De Laere
Inhoudsopgave
Wat is een verbintenis?................................................................................................... 7
Rechtsband tussen personen.......................................................................................... 7
In geld waardeerbare aanspraak.....................................................................................7
In rechte afdwingbaar..................................................................................................... 7
verbintenis uit meerzijdige en eenzijdige rechtshandeling...............................8
begrip rechtshandeling.................................................................................................... 8
Verbintenissen uit overeenkomsten................................................................................8
Meerzijdige rechtshandelingen........................................................................................8
Uitzonderingen op consensualisme..............................................................................9
Soorten overeenkomsten................................................................................9
1. Eenzijdig vs. wederkerig contract.............................................................................9
2. Overeenkomst om niet vs. Onder bezwarende titel art 5.7 BW................................9
3. kans contracten art 5.8 BW....................................................................................10
4. Overeenkomsten intuitu personae..........................................................................10
5. Benoemde vs. Onbenoemde overeenkomsten.......................................................10
6. Toetredingsovereenkomsten..................................................................................10
7. Raamovereenkomst/ kaderovereenkomst..............................................................11
1. consensualisme/ wilsautonomie................................................................................12
2. TEN GOEDE trouw..................................................................................................... 12
voorbeeldcasus............................................................................................ 14
Het sluiten van de overeenkomst: geldigheidsvereisten.................................14
geldigheidsvereisten overeenkomsten..........................................................................14
1. wilsovereenstemming............................................................................................. 14
2. bekwaamheid......................................................................................................... 16
3.Voorwerp................................................................................................................. 16
4.oorzaak art 5.53 BW................................................................................................ 17
Voorbeeldcasus............................................................................................................. 17
Abstracte verbintenissen..............................................................................18
1ste vorm: documentair krediet...................................................................................18
2de vorm: bankgarantie op eerste verzoek..................................................................18
3de vorm: wisselbrief................................................................................................... 19
nietigheidsregeling......................................................................................19
Gevolgen van nietgheid.............................................................................................. 20
Mildering of nuancering van nietigheidssanctie..........................................................21
Afdeling 2 totstandkoming van de overeenkomst...........................................21
Voorsprekingen en onderhandelingen...........................................................................21
Onderhandelingsfase art5.15 BW...............................................................................21
1
, verbintenissenrecht | Kylie De Laere
Aanbod, aanvaarding en vertegenwoordiging............................................................22
Voorbeeldcasus............................................................................................................. 24
nakoming overeenkomst...............................................................................24
Overzicht....................................................................................................................... 24
Onderscheid................................................................................................. 25
Toerekenbare niet-nakoming........................................................................................26
Bewijs......................................................................................................................... 26
Niet-toerekenbare niet-nakoming ART 5.99NBW...........................................................26
Vreemde oorzaak of overmacht..................................................................................27
Imprevisieleer (oude regeling)....................................................................................29
Aansprakelijkheidsbedingen..........................................................................................31
Bevrijdings of exoneratieclausules.............................................................................31
Afdeling 3; algemene sancties bij contractbreuk............................................33
1. Uitvoering in natura................................................................................................... 33
2. Herstel van schade.................................................................................................... 34
Principe....................................................................................................................... 34
Schadebegroting........................................................................................................ 34
Vertraginsinteresten bij verbintenis tot betaling geldsom ART 5.240 NBW................35
Interesten op interesten: verbod van anatocisme......................................................35
Afdeling 4: bijkomende sancties bij contractbreuk bij wederkerige
overeenkomsten..........................................................................................36
1. Ontbinding van de overeenkomst..............................................................................36
Voorafgaandelijkk (pro memorie)...............................................................................36
1. Gerechtelijke ontbinding ART 5.90 NBW.................................................................37
2. Opschortingsrechten................................................................................................. 39
1. Exceptie van niet-nakoming : ENAC........................................................................39
2. Retentierecht.......................................................................................................... 40
de derdenwerking van de overeenkomst.......................................................40
Gevolgen van het contract voor derden ART 5.103- ART 5111 NBW............................40
1. Relativiteit van de overeenkomst...........................................................................40
2.Tegenwerpelijkheid aan derden...............................................................................45
Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling en natuurlijke verbintenis.......49
Verbintenissen uit de wet.............................................................................50
Verbintenissen uit quasi- contract.................................................................................50
1. Zaakwaarneming.................................................................................................... 50
2. Onverschuldigde betaling.......................................................................................52
3. Verrijking zonder oorzaak.......................................................................................53
Titel III AS uit eigen en andermans daad, voor zaken en dieren......................55
Burenhinder................................................................................................................... 55
2
, verbintenissenrecht | Kylie De Laere
Evolutie van toenemende gevallen van overheidsaansprakelijkheid.............................56
Rechterlijke macht ook AS?........................................................................................56
Fouten van wetgevende macht..................................................................................57
Situatie waar 2 evoluties samenkomen......................................................................57
Technische bespreking van de aansprakelijkheid..........................................................58
Buitencontractuele aansprakelijkheid...........................................................58
Foutaansprakelijkheid ART 6.5 BW................................................................................58
Drie constitutieve bestanddelen:................................................................................59
Voorafgaande overwegingen:.....................................................................................59
1. Fout........................................................................................................................... 60
Objectief element :..................................................................................................... 60
subjectief element :.................................................................................................... 62
Kwalitieve aansprakelijkheid ART 6.12 BW....................................................................64
Oud BW ART 6.12 BW................................................................................................. 64
Nieuw 6.13,1§ BW....................................................................................................... 65
nieuw ART 6.13, 2§ BW............................................................................................... 66
In solidum aansprakeljik ART 6.19,2§ BW...................................................................67
ART 6.14 BW............................................................................................................... 67
Art 6.16 BW................................................................................................................ 67
ART 6.17 BW............................................................................................................... 68
Causaliteit................................................................................................... 70
Art 6.18 BW................................................................................................. 71
Voorbeelden............................................................................................................... 71
Twee correcties............................................................................................................. 71
Eerste correctie.......................................................................................................... 71
tweede correctie......................................................................................................... 72
equivalentieleer........................................................................................... 73
oorzakelijk verband....................................................................................................... 74
Verlies van kansen art 6.22 BW..................................................................................74
Alternatieve oorzaken ART 6.23 BW...........................................................................75
schade......................................................................................................... 77
Voorwaarden voor vergoedbare schade........................................................................77
Schade= rechtmatig................................................................................................... 77
Schade= zeker........................................................................................................... 78
Schade= individueel................................................................................................... 78
Nieuw boek 6................................................................................................................. 79
Soorten schade............................................................................................ 79
(extra) patrimoniale schade ART 6.26 BW.....................................................................79
Materiële schade (patrimonaal)..................................................................................79
Morele schade (extrapatrimoniaal).............................................................................80
Rechtstreekse schade................................................................................................... 80
3
cht
SEMESTER 2
Kylie De Laere
, verbintenissenrecht | Kylie De Laere
Inhoudsopgave
Wat is een verbintenis?................................................................................................... 7
Rechtsband tussen personen.......................................................................................... 7
In geld waardeerbare aanspraak.....................................................................................7
In rechte afdwingbaar..................................................................................................... 7
verbintenis uit meerzijdige en eenzijdige rechtshandeling...............................8
begrip rechtshandeling.................................................................................................... 8
Verbintenissen uit overeenkomsten................................................................................8
Meerzijdige rechtshandelingen........................................................................................8
Uitzonderingen op consensualisme..............................................................................9
Soorten overeenkomsten................................................................................9
1. Eenzijdig vs. wederkerig contract.............................................................................9
2. Overeenkomst om niet vs. Onder bezwarende titel art 5.7 BW................................9
3. kans contracten art 5.8 BW....................................................................................10
4. Overeenkomsten intuitu personae..........................................................................10
5. Benoemde vs. Onbenoemde overeenkomsten.......................................................10
6. Toetredingsovereenkomsten..................................................................................10
7. Raamovereenkomst/ kaderovereenkomst..............................................................11
1. consensualisme/ wilsautonomie................................................................................12
2. TEN GOEDE trouw..................................................................................................... 12
voorbeeldcasus............................................................................................ 14
Het sluiten van de overeenkomst: geldigheidsvereisten.................................14
geldigheidsvereisten overeenkomsten..........................................................................14
1. wilsovereenstemming............................................................................................. 14
2. bekwaamheid......................................................................................................... 16
3.Voorwerp................................................................................................................. 16
4.oorzaak art 5.53 BW................................................................................................ 17
Voorbeeldcasus............................................................................................................. 17
Abstracte verbintenissen..............................................................................18
1ste vorm: documentair krediet...................................................................................18
2de vorm: bankgarantie op eerste verzoek..................................................................18
3de vorm: wisselbrief................................................................................................... 19
nietigheidsregeling......................................................................................19
Gevolgen van nietgheid.............................................................................................. 20
Mildering of nuancering van nietigheidssanctie..........................................................21
Afdeling 2 totstandkoming van de overeenkomst...........................................21
Voorsprekingen en onderhandelingen...........................................................................21
Onderhandelingsfase art5.15 BW...............................................................................21
1
, verbintenissenrecht | Kylie De Laere
Aanbod, aanvaarding en vertegenwoordiging............................................................22
Voorbeeldcasus............................................................................................................. 24
nakoming overeenkomst...............................................................................24
Overzicht....................................................................................................................... 24
Onderscheid................................................................................................. 25
Toerekenbare niet-nakoming........................................................................................26
Bewijs......................................................................................................................... 26
Niet-toerekenbare niet-nakoming ART 5.99NBW...........................................................26
Vreemde oorzaak of overmacht..................................................................................27
Imprevisieleer (oude regeling)....................................................................................29
Aansprakelijkheidsbedingen..........................................................................................31
Bevrijdings of exoneratieclausules.............................................................................31
Afdeling 3; algemene sancties bij contractbreuk............................................33
1. Uitvoering in natura................................................................................................... 33
2. Herstel van schade.................................................................................................... 34
Principe....................................................................................................................... 34
Schadebegroting........................................................................................................ 34
Vertraginsinteresten bij verbintenis tot betaling geldsom ART 5.240 NBW................35
Interesten op interesten: verbod van anatocisme......................................................35
Afdeling 4: bijkomende sancties bij contractbreuk bij wederkerige
overeenkomsten..........................................................................................36
1. Ontbinding van de overeenkomst..............................................................................36
Voorafgaandelijkk (pro memorie)...............................................................................36
1. Gerechtelijke ontbinding ART 5.90 NBW.................................................................37
2. Opschortingsrechten................................................................................................. 39
1. Exceptie van niet-nakoming : ENAC........................................................................39
2. Retentierecht.......................................................................................................... 40
de derdenwerking van de overeenkomst.......................................................40
Gevolgen van het contract voor derden ART 5.103- ART 5111 NBW............................40
1. Relativiteit van de overeenkomst...........................................................................40
2.Tegenwerpelijkheid aan derden...............................................................................45
Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling en natuurlijke verbintenis.......49
Verbintenissen uit de wet.............................................................................50
Verbintenissen uit quasi- contract.................................................................................50
1. Zaakwaarneming.................................................................................................... 50
2. Onverschuldigde betaling.......................................................................................52
3. Verrijking zonder oorzaak.......................................................................................53
Titel III AS uit eigen en andermans daad, voor zaken en dieren......................55
Burenhinder................................................................................................................... 55
2
, verbintenissenrecht | Kylie De Laere
Evolutie van toenemende gevallen van overheidsaansprakelijkheid.............................56
Rechterlijke macht ook AS?........................................................................................56
Fouten van wetgevende macht..................................................................................57
Situatie waar 2 evoluties samenkomen......................................................................57
Technische bespreking van de aansprakelijkheid..........................................................58
Buitencontractuele aansprakelijkheid...........................................................58
Foutaansprakelijkheid ART 6.5 BW................................................................................58
Drie constitutieve bestanddelen:................................................................................59
Voorafgaande overwegingen:.....................................................................................59
1. Fout........................................................................................................................... 60
Objectief element :..................................................................................................... 60
subjectief element :.................................................................................................... 62
Kwalitieve aansprakelijkheid ART 6.12 BW....................................................................64
Oud BW ART 6.12 BW................................................................................................. 64
Nieuw 6.13,1§ BW....................................................................................................... 65
nieuw ART 6.13, 2§ BW............................................................................................... 66
In solidum aansprakeljik ART 6.19,2§ BW...................................................................67
ART 6.14 BW............................................................................................................... 67
Art 6.16 BW................................................................................................................ 67
ART 6.17 BW............................................................................................................... 68
Causaliteit................................................................................................... 70
Art 6.18 BW................................................................................................. 71
Voorbeelden............................................................................................................... 71
Twee correcties............................................................................................................. 71
Eerste correctie.......................................................................................................... 71
tweede correctie......................................................................................................... 72
equivalentieleer........................................................................................... 73
oorzakelijk verband....................................................................................................... 74
Verlies van kansen art 6.22 BW..................................................................................74
Alternatieve oorzaken ART 6.23 BW...........................................................................75
schade......................................................................................................... 77
Voorwaarden voor vergoedbare schade........................................................................77
Schade= rechtmatig................................................................................................... 77
Schade= zeker........................................................................................................... 78
Schade= individueel................................................................................................... 78
Nieuw boek 6................................................................................................................. 79
Soorten schade............................................................................................ 79
(extra) patrimoniale schade ART 6.26 BW.....................................................................79
Materiële schade (patrimonaal)..................................................................................79
Morele schade (extrapatrimoniaal).............................................................................80
Rechtstreekse schade................................................................................................... 80
3
