Samenvatting Farmacologie OLF2 (Woordenlijst-vorm)

Perfusievloeistoffen
Verschillende 1. Molecuulgrootte
indelingen 2. Hoeveelheid opgeloste deeltjes
3. Samenstelling
Indeling volgens 4. Colloïden (macromoleculen)
opgeloste  Kan capillair membraan niet passeren  blijft intravasculair
deeltjes -  Hoge osmolariteit (colloïdosmotische druk) = vocht-shift van de
molecuulgrootte interstitiële en intracellulaire ruimte naar het intravasculaire
compartiment
 Oedeemreducerend
 Volume-expansie van de plasmafractie
5. Kristalloïden (micromoleculen)
 Kan capillair membraan passeren
 Zorgt voor een volume-expansie van een beperkte periode
 Perfect bij dehydratatie: vult verloren lichaamsvocht aan
 opgelet bij te veel kan er oedeemvorming ontstaan door lekkage in de
interstitiële ruimte
 Vb’en:
 Na Cl 0,9%
 Gebalanceerde zoutoplossingen (extracellulair vocht compenseren)
 Glucose oplossing: is normaal een iso-osmolaire vloeistof maar
gedraagt zich als hypotone vloeistof door de snelle metabolisatie
 Hypertone zoutoplossingen = zeer hoge natriumconcentratie
 klein volume heeft groot intravasculair volume effect
Verschillen COLLOÏDEN KRISTALLOÏDEN
tussen de 2 - Sneller en langduriger herstel v/h - Groter volume toediening om
intravasculaire volume eenzelfde effect te bekomen (=
meer risico op weefseloedeem)
- Geen verschil in postoperatieve - Geen verschil in
outcome BEHALVE hogere postoperatieve outcome
mortaliteit bij traumatische
hersenletsels en sepsis
- In geval van capillair lek: verhoogd - Meer weefseloedeem
risico op longoedeem
- Kan negatief effect hebben op de - Geven hoger urinedebiet
glomerulaire filtratiesnelheid
- Kan anafylactische shock,
stollingsstoornissen veroorzaken
Indeling osmotische waarde (hoeveelheid opgeloste deeltjes)
Osmose De verplaatsing van watermoleculen van laag geconcentreerde naar hoog
geconcentreerde oplossingen, doorheen een semi-permeabele wand tot beide
oplossingen gelijk zijn (passief proces)
Osmotische De osmotische zuigkracht = afhankelijk van het aantal opgeloste deeltjes
druk (concentratie)
Osmolariteit De concentratie van osmotisch actieve stoffen in een oplossing uitgedrukt in osmol/L
 Plasma = 303 – 310 mOsm/L




3 soorten 1. Isotonische oplossing
osmotische  De concentratie verandert niet doordat de isotone vloeistof dezelfde

,waarde osmolariteit heeft als plasma
 GEEN osmose en GEEN vochtshift
2. Hypertonische oplossing
 Hypertonische oplossing + extracellulaire vloeistof = stijging concentratie
 Osmose richting de extracellulaire vloeistof  toename extracellulair
volume + afname intracellulair volume
 Osmotische druk oplossing > osmotische druk v/h bloedserum
 NOOIT SC of IM: cel zal verschrompelen (al het vocht uit de cel naar
buiten de cel duwen)
 Altijd via centraal veneuze katheter (sneller en beter verdund)
 Diuretische werking
3. Hypotonische oplossing
 Lagere concentratie aan elektrolyten dan die van het bloedplasma
 Water diffundeert vanuit de extracellulaire vloeistof naar de
intracellulaire ruimte
 Osmotische druk vloeistof < osmotische druk bloedserum
 Enkel gebruikt als oplosmiddel voor medicatie (doet concentratie stijgen)
Indeling volgens samenstelling (de aarde van de opgeloste deeltjes)
7 grote 1. Koolhydraat-oplossingen
onderdelen  Glucose-oplossing
volgens  Isotonisch
samenstelling  Hypertonisch
 Mannitoloplossing
2. Elektrolytenoplossing zonder calorieaanbreng
 Natriumchloride-oplossing
 Ringeroplossing
 Hartmannoplossing of Ringerlactaat
 pH-corrigerende oplossingen
3. Elektrolytenoplossing met calorieaanbreng
 Glucose + elektrolyten
 Hypotonax
 Alcoholoplossing + elektrolyten
4. Aminozuren-oplossing (eiwitoplossingen)
5. Vetoplossingen
6. Plasmasubstituten of plasma volume-expanders
 Synthetische colloïden
 Gelatinederivaten
 Zetmeelhoudende producten (Starch-oplossingen)
 Biologische colloïden
 Humane Albumine 20%
 SOPP 4%
7. Andere perfusie-oplossingen: mengvormen
 TPN
Koolhydraat- Leveren naast de hoeveelheid vocht ook calorieën aan voor het metabolisme
oplossingen + Glucose
indicaties - Glucose 5% (isotonisch)
 Eiwitsparend: de omzetting van eiwitten tot glucose wordt verhindert bij
PT die niets per os innemen
 Reserve van glucose in de lever en spieren onder de vorm van glycogeen
 Waakinfuus of oplosmiddel voor medicatie



- Glucose 10% / 20% / 30% / 40% / 50% (hypertonisch)
 Calorieaanvoer
 Hypoglycemisch coma

,  Hyperkaliëmie: toedoening glucose + insule  K-shift op naar de
intracellulaire ruimte waardoor de plasmaspiegel daalt
- Bijwerkingen:
 Glucoseoplossingen irriteren het endotheel  (thrombo)flebitis
= vanaf 20% moet dit in centrale vene toegediend worden
 Bij hypertoon: osmotische diurese met water en elektrolytenverlies
(dehydratatie)
 Hyperglycemie en K-shift
 Bloedcontrole, urinecontrole (Na, K, Cl)
 MAG NIET TOEGEDIEND WORDEN MET BLOED(DERIVATEN) =
agglutinatie van rode bloedcellen + bacteriëngroei
Mannitoloplossing (15% of 20%)
= een natuurlijke zoetstof die niet door het lichaam gemetaboliseerd wordt en dus
GEEN voedende waarde heeft
- Osmotisch diureticum (H2O aantrekken van de intracellulaire ruimte)
- OPGELET: gevaar voor elektrolytenstoornissen (bij uitblijven osmotische
diurese = hypervolemie = acuut longoedeem)
- Gefractioneerde toediening
Elektrolyten Natriumchloride-oplossing (kristalloïd)
oplossing - Natriumchloride 0,9% (isotonisch)
zonder  Rehydratatie, bij reanimaties,…
calorieaanbreng  Compatibel met bloed
+ indicaties - Natriumchloride 3% / 5% (hypertonisch)
 Bij hyponatriëmie
 Altijd via CVC en met beperkte hoeveelheden
Ringeroplossing (kristalloïd)
- Weerspiegelt de normale ionsamenstelling (isotonisch)
- Ter correctie van vocht- en elektrolytenbalans
Hartmannoplossing / Ringerlactaat (isotonisch)
- Kan overmaat zuur in het bloed wegnemen (lactaat bindt aan de H+ionen
waardoor verzuring vermindert)
- Indicaties:
 Vochttoediening postoperatief bij een vrij normale hart-nierwerking
 Dehydratatie door braken en diarree
 Verlies extracellulaire vochten
pH-corrigerende oplossingen
- Alkaliserende oplossingen
 Natriumbicarbonaat 1,4% / 6,72% bij correctie van metabole acidose
- Verzurende oplossingen
 Ammoniumchloride 2,14% wordt gebruikt in geval van alkalose
Elektrolyten Glucose + elektrolyten
oplossing met - Zie 2 vorige samen
calorieaanbreng - OPGEPAST: altijd informeren over onverenigbaarheden
Hypotonax (glucose + elektrolyten)
Alcoholoplossingen + elektrolyten
- Glucose 5% + Alcohol 5% + NaCl 9% = sterk hypertonisch
- Bij delirium tremens (ontwenningsverschijnselen) en methanolintoxicaties
Aminozuren- Voorwaarden
oplossing - De 8 essentiële aminozuren zijn 40-50% van de totale hoeveelheid
(eiwitoplossing) - Enkele niet-essentiële aminozuren
- Ook koolhydraten in de oplossing (anabolisme toelaten)

Indicaties
- Cachexie (= ernstig gewichtsverlies) / anorexia
- Brandwonden  hypoproteïnemie
Aandachtspunten

, - Langzaam toedienen
- Centraal veneuze katheter (perifeer = kans op flebitis)
- Geen medicatie toevoegen
- Luchtfilter
- Samen met suiker toedienen
Contra-indicaties
- Zware lever- of nierinsufficiëntie
Vetoplossingen Indicaties (meestal als onderdeel van TPN)
- Aanvoer calorieën + essentiële vetzuren
- Bij coma of cachexie
Aandachtspunten
- Kan nausea veroorzaken
- Mag perifeer
- Langzaam starten – lange indruppelingstijd
- Liefst niet met andere oplossingen of medicatie
Contra-indicaties
- Levercirrose
- Hyperlipidemie  atherosclerose
- Nierfunctiestoornissen
Plasma- = bij traumatologisch en peroperatief bloedverlies, colloïden blijven aanwezig in de
substituten of bloedbaan maar hebben geen voedingswaarde of O2-transportcapaciteit
plasma volume- Synthetische colloïden
expanders - Gelatinederivaten (iso-osmotisch) = beïnvloedt stolling niet
- Zetmeelhoudende producten (Starch-oplossingen)
 Vooral bij hypovolemie om shock te voorkomen  algemene voordelen
van colloïden en remmen oedeemvorming af
 HES: Hydroxyethyl Starch
 Volulyte, Voluven
Biologische colloïden = Producten uit humaan plasma
- Humane Albumine 20%
 Herstel en behoud van bloedvolume bij PT’en die bloed of
lichaamsvloeistoffen verloren hebben
- SOPP 4%
 Stabiele Oplossing Plasma Proteïnen
 Isotone oplossing die 4 % menselijke eiwitten bevat waarvan tenminste
95% menselijke albumine
Andere TPN = totale parenterale nutritie
perfusie- - 3 basisvoedingsstoffen: gluciden, lipiden en eiwitten (met additieven
oplossingen: elektrolyten, oligo-elementen, vitamines)
mengvormen - Perfusie per 24u vernieuwen
Vb. Kabiven