Samenvatting Natuurwetenschappen -
Examen juni
Door Arthur Seys 6BW
Thema 1 - Voortplanting
1. Van kiemcel tot baby
1.1 De gameten of voortplantingscellen
1.1.1 De eicel
Vrouwelijke gameet = eicel
- Ontwikkelt zich in de eierstok
- Bestaat uit:
- De vorming van de eicellen = oögenese
- Cyclische rijping van de follikels in de eierstokcyclus
Oögenese
- = vorming van de eicellen
- Gebeurt in de eierstokken of ovaria
- Meiotische deling
- Dit gebeurt al voor de geboorte bij vrouwelijke embryo’s
- Wordt pas afgewerkt als de zaadcel de eicel binnendringt
Vruchtbare periode van de vrouw
- Van puberteit tot de menopauze
De eierstokcyclus
- De cyclische veranderingen in de eierstok gebeuren onder invloed van de hormonen
FSH en LH aangemaakt in de hypofyse, onder invloed van geslachtshormonen
oestrogeen en progesteron, aangemaakt in de eierstokken
- Cyclus duurt gemiddeld 28 dagen
Vanaf de geboorte
- Primaire follikels in de eierstokken => bestaan uit: eicel omgeven door een laagje
voedende cellen = de follikelcellen
Vanaf de puberteit
- Onder invloed van FSH => groei tot secundaire follikel => er ontstaat glashuid rond
de eicellen
,Afscheiding follikelvocht in follikelholte => ontstaan van Graafse follikel
- Deze Graafse follikel barst open rond dag 14 van de eierstokcyclus = ovulatie /
eisprong
Ovulatie:
- De eicel vloeit samen met het follikelvocht via de eitrechter in de eileider
- Rond de eicel => glashuid en enkele laagjes follikelcellen
- Deze follikelcellen vormen de corona radiata
- Restant van de follikel dat achterblijft in de eierstok => geel lichaam
- Dit produceert oestrogeen en progesteron waardoor het baarmoederslijmvlies
optimaal wordt klaargemaakt om een bevruchte eicel op te vangen
1.1.2 De zaadcel
Bouw van de teelballen
- Balzak = scrotum
- Zorgt ervoor dat de ideale temperatuur voor de vorming en rijping van de
zaadcellen aanwezig is, de lichaamstemperatuur is te hoog voor optimale
zaadcelvorming, net buiten het lichaam is de temperatuur iets te laag
- Elke teelbal is omgeven door een stevig kapsel van waaruit tussenschotten
vertrekken die de teelbal in teelbal lobjes verdelen.
- In deze lobjes liggen de zaadbuisjes, waarin de vorming van de zaadcellen
gebeurt
- De gevormde zaadcellen gaan via het teelbalnetwerk naar de bijbal, daar worden ze
opgeslagen en rijpen ze verder. Tussen de zaadbuisjes liggen bloedvaten en de
cellen van Leydig
- Deze cellen produceren testosteron
Spermatogenese
, - Het proces van spermatogenese start in de puberteit onder invloed van hormonen en
gaat levenslang door
- In de wand van de zaadbuisjes zijn diploïde kiemcellen aanwezig, die in aantal
toenemen door mitose
- Er ontstaan 4 haploïde spermatiden
De ronde spermatiden rijpen verder tot
spermatozoïden. Dit gebeurt in de bijbal.
De spermatozoïden zijn optimaal aangepast
aan hun taak
- Ze zijn licht en bevatten weinig extra
ballast.
- Snel kunnen beweging => zweepstaart
- Acrosomaal blaasje => eicel kunnen
binnendringen
1.2 Coïtus en bevruchting
1.2.1 Coïtus
Coïtus = geslachtsgemeenschap = penetratie penis in vagina
- Voorvocht
- Zuivering van urinebuis
- Productie in klier van Cowper
- Sperma
- Zaadcellen + zaadvocht
- Zaadvocht:
- Vocht uit zaadblaasjes => voeding zaadcellen
- Prostaatvocht => activatie van zaadcellen
- Ejaculatie
- Zaadlozing:
- 3ml sperma
- 1% zaadcellen
- Orgasme vrouw
- Clitoraal => prikkeling clitoris
- Vaginaal => samentrekking vaginawand
Examen juni
Door Arthur Seys 6BW
Thema 1 - Voortplanting
1. Van kiemcel tot baby
1.1 De gameten of voortplantingscellen
1.1.1 De eicel
Vrouwelijke gameet = eicel
- Ontwikkelt zich in de eierstok
- Bestaat uit:
- De vorming van de eicellen = oögenese
- Cyclische rijping van de follikels in de eierstokcyclus
Oögenese
- = vorming van de eicellen
- Gebeurt in de eierstokken of ovaria
- Meiotische deling
- Dit gebeurt al voor de geboorte bij vrouwelijke embryo’s
- Wordt pas afgewerkt als de zaadcel de eicel binnendringt
Vruchtbare periode van de vrouw
- Van puberteit tot de menopauze
De eierstokcyclus
- De cyclische veranderingen in de eierstok gebeuren onder invloed van de hormonen
FSH en LH aangemaakt in de hypofyse, onder invloed van geslachtshormonen
oestrogeen en progesteron, aangemaakt in de eierstokken
- Cyclus duurt gemiddeld 28 dagen
Vanaf de geboorte
- Primaire follikels in de eierstokken => bestaan uit: eicel omgeven door een laagje
voedende cellen = de follikelcellen
Vanaf de puberteit
- Onder invloed van FSH => groei tot secundaire follikel => er ontstaat glashuid rond
de eicellen
,Afscheiding follikelvocht in follikelholte => ontstaan van Graafse follikel
- Deze Graafse follikel barst open rond dag 14 van de eierstokcyclus = ovulatie /
eisprong
Ovulatie:
- De eicel vloeit samen met het follikelvocht via de eitrechter in de eileider
- Rond de eicel => glashuid en enkele laagjes follikelcellen
- Deze follikelcellen vormen de corona radiata
- Restant van de follikel dat achterblijft in de eierstok => geel lichaam
- Dit produceert oestrogeen en progesteron waardoor het baarmoederslijmvlies
optimaal wordt klaargemaakt om een bevruchte eicel op te vangen
1.1.2 De zaadcel
Bouw van de teelballen
- Balzak = scrotum
- Zorgt ervoor dat de ideale temperatuur voor de vorming en rijping van de
zaadcellen aanwezig is, de lichaamstemperatuur is te hoog voor optimale
zaadcelvorming, net buiten het lichaam is de temperatuur iets te laag
- Elke teelbal is omgeven door een stevig kapsel van waaruit tussenschotten
vertrekken die de teelbal in teelbal lobjes verdelen.
- In deze lobjes liggen de zaadbuisjes, waarin de vorming van de zaadcellen
gebeurt
- De gevormde zaadcellen gaan via het teelbalnetwerk naar de bijbal, daar worden ze
opgeslagen en rijpen ze verder. Tussen de zaadbuisjes liggen bloedvaten en de
cellen van Leydig
- Deze cellen produceren testosteron
Spermatogenese
, - Het proces van spermatogenese start in de puberteit onder invloed van hormonen en
gaat levenslang door
- In de wand van de zaadbuisjes zijn diploïde kiemcellen aanwezig, die in aantal
toenemen door mitose
- Er ontstaan 4 haploïde spermatiden
De ronde spermatiden rijpen verder tot
spermatozoïden. Dit gebeurt in de bijbal.
De spermatozoïden zijn optimaal aangepast
aan hun taak
- Ze zijn licht en bevatten weinig extra
ballast.
- Snel kunnen beweging => zweepstaart
- Acrosomaal blaasje => eicel kunnen
binnendringen
1.2 Coïtus en bevruchting
1.2.1 Coïtus
Coïtus = geslachtsgemeenschap = penetratie penis in vagina
- Voorvocht
- Zuivering van urinebuis
- Productie in klier van Cowper
- Sperma
- Zaadcellen + zaadvocht
- Zaadvocht:
- Vocht uit zaadblaasjes => voeding zaadcellen
- Prostaatvocht => activatie van zaadcellen
- Ejaculatie
- Zaadlozing:
- 3ml sperma
- 1% zaadcellen
- Orgasme vrouw
- Clitoraal => prikkeling clitoris
- Vaginaal => samentrekking vaginawand
