1
1. Interacties
1.1. EVIDENCE BASED MEDICINE
Stap 1 : stel de juiste vraag
→ PICO
• P: Patiënt of Probleem – Wie is de patiënt of wat is het gezondheidsprobleem?
• I: Interventie – Welke behandeling, test of maatregel wordt overwogen?
• C: Comparatie – Wrmee w interventie vergeleken (bv. placebo, andere behandeling)?
• O: Outcome – Wat is gewenste resultaat of uitkomst ?
bv. minder symptomen, overleving, kwaliteit van leven ?
Stap 2 : Zoek naar “current best evidence”
→ ebpracticenet
Richtlijnen : om te volgen maar kan ongepast zijn voor een bepaalde pt = guidelines are no tramlines
, 2
Evidentie grade :
Graden van aanbeveling Voordelen versus nadelen en risico’s
1A – Sterke aanbeveling, hoge graad van
Voordelen overtreffen duidelijk de nadelen of risico’s.
evidentie
1B – Sterke aanbeveling, matige graad van
Voordelen overtreffen duidelijk de nadelen of risico’s.
evidentie
1C – Sterke aanbeveling, lage of zeer lage
Voordelen overtreffen duidelijk de nadelen of risico’s.
graad van evidentie
2A – Zwakke aanbeveling, hoge graad van
Evenwicht tussen voor- en nadelen of risico’s.
evidentie
2B – Zwakke aanbeveling, matige graad van
Evenwicht tussen voor- en nadelen of risico’s.
evidentie
2C – Zwakke aanbeveling, lage of zeer lage Onzekerheid over voor- of nadelen – evenwicht
graad van evidentie tussen beide is mogelijk.
AI bronnen :
→ Elicit
→ Consensus
→ EvidenceHunt
→ Scite_
→ Connected Papers
1.2. INTERACTIES
‼ Interactie : Wanneer de effecten van een geneesmiddel w gewijzigd door een andere substantie
→ klinisch relevant : wnr interactie aanleiding kan geven tot ↓ werking of ↑bijwerking ve GM
, 3
Stappenplan interacties
1- Interactie screening
• Medicatielijst
• Screeningsmethode (bv. database)
= Phil, Stockleys (gouden standaard), UpToDate, Drugs.com, Medscape, crediblemeds
Specifiek
→ HIV, HEP geneesmiddelen : Liverpool Drug Interaction Database
→ QT-verlenging: Credible Meds (vanaf >50 ms : grotere kans op Torsades de p)
→ DOACs: uit EHRA Guideline 2021
https://academic.oup.com/europace/article/23/10/1612/6247378
→ Antitumorale medicatie: https://www.cancer-druginteractions.org/checker
→ CAM (Complementary Alternative Medicines
2- Interactie beoordeling
• Onderbouwing
• Ernst
3- Klinische relevantie voor de patiënt
• Noodzaak voor beide geneesmiddelen
• Voordelen versus nadelen van de combinatie
4- Afhandeling
• Wijziging therapie
• Monitoring
Werkwijze bij afhandeling
– Ernstgraad en evidentie is belangrijk
– Meerdere screening databases gebruiken
– Patiënt niet ongerust maken
– Afhandeling: voorstel naar de arts toe voorbereiden
– Nakijken of het voorstel geen nieuwe problemen oplevert
– Documentatie in dossier patiënt
, 4
Casussen
Perindopril (ACE-inhibitor) - valsartan/sacubitril (sartaan)
• Mechanisme : Severe
o beide zijn RAAS-inhibitoren → werken in op hetzelfde mechanisme
→ Meer accumulatie van bradykinine ⇒ verhoogde kans op angio-oedeem
→ Hyperkaliëmie
o Gelijktijdige toediening vermijden : zeker bij diab. neuropathie of ernstige nierinsuff
o Noodzakelijke combinatie : serumelektrolyten, bloeddruk en nierfunctie controleren
• Afhandelen : Controle Kalium -concentratie / evt. Perdinopril stoppen
Escitalopram (SSRI) - Moxifloxacine (chinolonen), Doxycycline (tetracycline)
• Mechanismen : Severe
o QT-verlengende geneesmiddelen : verhoogd risico op Torsades des pointes
• Afhandeling :
o Alternatief : azithromycine ?
o ECG opvolging
o Bij optreden symptomen → arts: palpitaties, flauwvallen, licht hoofd, kortademig
Atorvastatine (statine ) – Clarithromycine (macrolide)
• Mechanisme : Severe
o CYP-interactie : Clarithromycine remt CYP2A4 → Atorvastatine is YP3A4 substraat
⇒ verminderde metabolisatie v atorvastatine → mogelijks toxische concentraties
⇒ rhabdomyolyse → ernstige nierproblemen
• Afhandeling :
o Atorvastatine tijdelijk stoppen tijdens de kuur
o Laagste dosis atorvastatine (10 mg)
+ pt attent maken op symptomen : spierpijn, donkere urine, oedeem, spierzwakte
Paroxetine (SSRI) - acetylsalicylzuur (antitrombotica)
• Mechanisme : Severe
o Verhoogd bloedingsrisico
• Afhandeling :
o Leeftijd > 60 en < 70 jaar+ voorgeschiedenis : + PPI
o Leeftijd > 70 jaar : + PPI
o Letten op tekenen v bloeding : zwarte stoelgang, gewichtsverlies, misselijkheid, braken
1. Interacties
1.1. EVIDENCE BASED MEDICINE
Stap 1 : stel de juiste vraag
→ PICO
• P: Patiënt of Probleem – Wie is de patiënt of wat is het gezondheidsprobleem?
• I: Interventie – Welke behandeling, test of maatregel wordt overwogen?
• C: Comparatie – Wrmee w interventie vergeleken (bv. placebo, andere behandeling)?
• O: Outcome – Wat is gewenste resultaat of uitkomst ?
bv. minder symptomen, overleving, kwaliteit van leven ?
Stap 2 : Zoek naar “current best evidence”
→ ebpracticenet
Richtlijnen : om te volgen maar kan ongepast zijn voor een bepaalde pt = guidelines are no tramlines
, 2
Evidentie grade :
Graden van aanbeveling Voordelen versus nadelen en risico’s
1A – Sterke aanbeveling, hoge graad van
Voordelen overtreffen duidelijk de nadelen of risico’s.
evidentie
1B – Sterke aanbeveling, matige graad van
Voordelen overtreffen duidelijk de nadelen of risico’s.
evidentie
1C – Sterke aanbeveling, lage of zeer lage
Voordelen overtreffen duidelijk de nadelen of risico’s.
graad van evidentie
2A – Zwakke aanbeveling, hoge graad van
Evenwicht tussen voor- en nadelen of risico’s.
evidentie
2B – Zwakke aanbeveling, matige graad van
Evenwicht tussen voor- en nadelen of risico’s.
evidentie
2C – Zwakke aanbeveling, lage of zeer lage Onzekerheid over voor- of nadelen – evenwicht
graad van evidentie tussen beide is mogelijk.
AI bronnen :
→ Elicit
→ Consensus
→ EvidenceHunt
→ Scite_
→ Connected Papers
1.2. INTERACTIES
‼ Interactie : Wanneer de effecten van een geneesmiddel w gewijzigd door een andere substantie
→ klinisch relevant : wnr interactie aanleiding kan geven tot ↓ werking of ↑bijwerking ve GM
, 3
Stappenplan interacties
1- Interactie screening
• Medicatielijst
• Screeningsmethode (bv. database)
= Phil, Stockleys (gouden standaard), UpToDate, Drugs.com, Medscape, crediblemeds
Specifiek
→ HIV, HEP geneesmiddelen : Liverpool Drug Interaction Database
→ QT-verlenging: Credible Meds (vanaf >50 ms : grotere kans op Torsades de p)
→ DOACs: uit EHRA Guideline 2021
https://academic.oup.com/europace/article/23/10/1612/6247378
→ Antitumorale medicatie: https://www.cancer-druginteractions.org/checker
→ CAM (Complementary Alternative Medicines
2- Interactie beoordeling
• Onderbouwing
• Ernst
3- Klinische relevantie voor de patiënt
• Noodzaak voor beide geneesmiddelen
• Voordelen versus nadelen van de combinatie
4- Afhandeling
• Wijziging therapie
• Monitoring
Werkwijze bij afhandeling
– Ernstgraad en evidentie is belangrijk
– Meerdere screening databases gebruiken
– Patiënt niet ongerust maken
– Afhandeling: voorstel naar de arts toe voorbereiden
– Nakijken of het voorstel geen nieuwe problemen oplevert
– Documentatie in dossier patiënt
, 4
Casussen
Perindopril (ACE-inhibitor) - valsartan/sacubitril (sartaan)
• Mechanisme : Severe
o beide zijn RAAS-inhibitoren → werken in op hetzelfde mechanisme
→ Meer accumulatie van bradykinine ⇒ verhoogde kans op angio-oedeem
→ Hyperkaliëmie
o Gelijktijdige toediening vermijden : zeker bij diab. neuropathie of ernstige nierinsuff
o Noodzakelijke combinatie : serumelektrolyten, bloeddruk en nierfunctie controleren
• Afhandelen : Controle Kalium -concentratie / evt. Perdinopril stoppen
Escitalopram (SSRI) - Moxifloxacine (chinolonen), Doxycycline (tetracycline)
• Mechanismen : Severe
o QT-verlengende geneesmiddelen : verhoogd risico op Torsades des pointes
• Afhandeling :
o Alternatief : azithromycine ?
o ECG opvolging
o Bij optreden symptomen → arts: palpitaties, flauwvallen, licht hoofd, kortademig
Atorvastatine (statine ) – Clarithromycine (macrolide)
• Mechanisme : Severe
o CYP-interactie : Clarithromycine remt CYP2A4 → Atorvastatine is YP3A4 substraat
⇒ verminderde metabolisatie v atorvastatine → mogelijks toxische concentraties
⇒ rhabdomyolyse → ernstige nierproblemen
• Afhandeling :
o Atorvastatine tijdelijk stoppen tijdens de kuur
o Laagste dosis atorvastatine (10 mg)
+ pt attent maken op symptomen : spierpijn, donkere urine, oedeem, spierzwakte
Paroxetine (SSRI) - acetylsalicylzuur (antitrombotica)
• Mechanisme : Severe
o Verhoogd bloedingsrisico
• Afhandeling :
o Leeftijd > 60 en < 70 jaar+ voorgeschiedenis : + PPI
o Leeftijd > 70 jaar : + PPI
o Letten op tekenen v bloeding : zwarte stoelgang, gewichtsverlies, misselijkheid, braken
