Samenvatting partim anatomie, pathologie en medische beeldvorming 1
H1: PATHOLOGIE THV HEUP EN DIJ
FEMOROACETABULAIR IMPINGEMENT = FAI
DEFINITIE
- = intra-articulaire heuppathologie
- Klinisch syndroom gekenmerkt dr:
o Pijn
o bewegingsbeperking van heup
o morfologische abnormaliteiten aan femorale kop-hals overgang of acetabulair deel
- Repetitief mech conflict tssn femur en acetabulum → progressieve schade aan kraakbeen en labrum
TYPES
1. CAM-impingement:
• Femoraal probleem
• Kop-hals-offset tssn antero-superieure deel van femurhals
en de overeenstemmende zone <9mm → oorzaak:
osseuze bump = botaanwas
• Gevolg: mech conflict tssn femur en acetabulum
• Nog andere oorzaken:
a) Pistol grip deformity
b) Niet sferische femurkop
c) Gedaalde femorale anteversie = coxa vara
2. Pincer-impingement:
• Acetabulair probleem
• Vaak excessieve overbedekking dr acetabulaire retroversie
• Vaak bij: coxa profunda, protrusio acetabula
- Variatie op vlak van pathologische gevolgen:
o Bij beide: kraakbeenschade, labrale scheuren, evidentie vr vroege ontw van coxartrose
OORZAKEN
1. Congenitale of verworven afw in coxofemoraal gewr
2. Dynamische heupinstabiliteit als excessieve femorale-koptranslatie tov acetabulum in ADL en sport
waarbij grote ROM wordt bereikt
EPIDEMIOLOGIE
- Vaak symptoomloos
- Meestal bij kaukasische populatie met nrml BMI tijdens 2de levensdecaden
- CAM-heup-FAI: meestal bij jonge actieve mannen → pincer-heup-FAI: meestal bij actieve vr van
middelbare leeftijd
- Pathologisch proces meestal gerelateerd aan sport: voetbal, gevechtsporten
- Gem 1-3j vooraleer chirurgie (artroscopie)
- Belangrijk: CAM- en pincer-pathologie zijn een continuüm met grote kans op kraakbeendegeneratie en
labrumletsels
, Samenvatting partim anatomie, pathologie en medische beeldvorming 2
DIAGNOSE
- Obv: verhaal van pat, KO, spec RX opnames
- Wisselende klachten van liespijn → kunnen toenemen bij FA en lang zitten → kan zorgen vr
onderbreken van ADL en sport
- Vaak klachten van: lage rugpijn, pubalgie, recidiverende spierblessures van hamstrings
- KO:
o Pat duidt pijnlijke zone aan dr C-sign = hand op trochanter major en vingers wijzen nr lies →
teken vr diepe mediale liespijn die anterolateraal uitstraalt
o Meest gevoelige test: impingement test van rechterheup (FADDIR: flexie, adductie,
endorotatie)
- Radiologisch: frontale/laterale/Dunn view RX-opnames bij 45° flexie
o Vr CAM: laterale view
o Vr pincer: frontale view
- Belangrijk: alfa hoek meten
o Vaak vergroot bij CAM-deformatie
o Meten:
▪ Lijn langs as femurhals
▪ Cirkel over femurkop: bepalen van het punt waar de anterieure
femurkop buiten de cirkel treedt
▪ 2de lijn vanuit middelpunt femurkop nr punt waar het asferisch deel
begint
▪ Alfa hoek = hoek tssn die 2 lijnen
o Nrml: 42-47°
o Pat: 65-74°
o Grens: >50°
- Kop-hals-offset meten:
o Vaak verkleind bij CAM-deformatie
o Meten:
▪ Lijn 1 langs as femurhals
▪ Lijn 2 evenwijdig aan lijn2, rakend aan anterieure grens
femurkop
▪ Lijn 3 evenwijdig aan lijn 1 en 2, dr het punt waar asfericiteit
begint
▪ Femorale head-neck offset = tangentiële afstand tssn lijn 2 en 3
o Nrml: 11,6 +/- 0,7mm
o CAM: 7,2 +/- 0,7mm
- Willberg-hoek:
o Nrml: 20-40°
o Pincer: >40°
o Meten:
▪ Verticale lijn in middelpunt cirkel rond femurkop loodrecht op horizontale lijn tssn
de 2 middelpunten van beide femurkoppen
▪ = hoek gevormd dr lijn te trekken uit het middelpunt nr meest laterale punt op
actetabulum
, Samenvatting partim anatomie, pathologie en medische beeldvorming 3
BEHANDELING
- Kan conservatief OF operatief
- Conservatief: eerder symptomatisch
o Kiné:
▪ Tractie
▪ decoaptatie van heupgewr
▪ Stabiliserende oef van bekken: pelvic drop opsporen + glut med trainen
▪ Stabiliserende oef vr lage rug
o Aanpassen van bep FA waarbij heupbew worden vermeden
o Aanpassen/stoppen met bep sport
o Pijnstillende/ontstekingsremmende medicatie
o Conflictmomenten thv heupgewr vermijden: diep squatten, lang in diepe zetel zitten,..
- Chirurgisch: antroscopie
o = intra-articulaire evaluatie van kraakbeen, al dan niet met shaving + evaluatie van labrum +
CAM verwijderen
- Goede outcome op korte termijn: 1-3j return to sport
- Resultaten op lange termijn onduidelijk
WEKE DELEN LETSELS THV DIJ
QCEPS LETSELS
- Frequentst: qceps strain > qceps contusie
- Vooral bij sporttrauma : voetbal, gewichtheffen, rugby, sprint
QCEPS VERREKKING OF SCHEUR
ETIOLOGIE
- Meestal dr overstretching tijdens contrctie
- Bevorderende factoren:
o Verkorte spieren
o Links-rechts versch in spierkracht
o Te weinig cooling down
o Te weinig warming up
o Chr inflammatie
o Systeemaandoening: collagenose
- Meestal in rectus femoris thv middenste deel > vastus lateralis/intermedius > vastus medialis
- Letsel thv bovenpool van patella: eerder handtekening van vroegere cortisone-injecties
SYMPTOMEN
1. 1ste graad strain: lopen nog mglk MAAR niet sprinten/springen/schoppen
2. 2de graad strain:
• geen enkele activiteit mglk
• Zwelling thv een bloeduitstorting → vaak zakt hematoom uit
de
3. 3 graad strain:
• Duidelijke inkeping: gevuld dr hemorragie → vaak miskend: ook omdat zekere extensiekracht
nog mglk dr mediale en laterale retinacula en andere spieren
H1: PATHOLOGIE THV HEUP EN DIJ
FEMOROACETABULAIR IMPINGEMENT = FAI
DEFINITIE
- = intra-articulaire heuppathologie
- Klinisch syndroom gekenmerkt dr:
o Pijn
o bewegingsbeperking van heup
o morfologische abnormaliteiten aan femorale kop-hals overgang of acetabulair deel
- Repetitief mech conflict tssn femur en acetabulum → progressieve schade aan kraakbeen en labrum
TYPES
1. CAM-impingement:
• Femoraal probleem
• Kop-hals-offset tssn antero-superieure deel van femurhals
en de overeenstemmende zone <9mm → oorzaak:
osseuze bump = botaanwas
• Gevolg: mech conflict tssn femur en acetabulum
• Nog andere oorzaken:
a) Pistol grip deformity
b) Niet sferische femurkop
c) Gedaalde femorale anteversie = coxa vara
2. Pincer-impingement:
• Acetabulair probleem
• Vaak excessieve overbedekking dr acetabulaire retroversie
• Vaak bij: coxa profunda, protrusio acetabula
- Variatie op vlak van pathologische gevolgen:
o Bij beide: kraakbeenschade, labrale scheuren, evidentie vr vroege ontw van coxartrose
OORZAKEN
1. Congenitale of verworven afw in coxofemoraal gewr
2. Dynamische heupinstabiliteit als excessieve femorale-koptranslatie tov acetabulum in ADL en sport
waarbij grote ROM wordt bereikt
EPIDEMIOLOGIE
- Vaak symptoomloos
- Meestal bij kaukasische populatie met nrml BMI tijdens 2de levensdecaden
- CAM-heup-FAI: meestal bij jonge actieve mannen → pincer-heup-FAI: meestal bij actieve vr van
middelbare leeftijd
- Pathologisch proces meestal gerelateerd aan sport: voetbal, gevechtsporten
- Gem 1-3j vooraleer chirurgie (artroscopie)
- Belangrijk: CAM- en pincer-pathologie zijn een continuüm met grote kans op kraakbeendegeneratie en
labrumletsels
, Samenvatting partim anatomie, pathologie en medische beeldvorming 2
DIAGNOSE
- Obv: verhaal van pat, KO, spec RX opnames
- Wisselende klachten van liespijn → kunnen toenemen bij FA en lang zitten → kan zorgen vr
onderbreken van ADL en sport
- Vaak klachten van: lage rugpijn, pubalgie, recidiverende spierblessures van hamstrings
- KO:
o Pat duidt pijnlijke zone aan dr C-sign = hand op trochanter major en vingers wijzen nr lies →
teken vr diepe mediale liespijn die anterolateraal uitstraalt
o Meest gevoelige test: impingement test van rechterheup (FADDIR: flexie, adductie,
endorotatie)
- Radiologisch: frontale/laterale/Dunn view RX-opnames bij 45° flexie
o Vr CAM: laterale view
o Vr pincer: frontale view
- Belangrijk: alfa hoek meten
o Vaak vergroot bij CAM-deformatie
o Meten:
▪ Lijn langs as femurhals
▪ Cirkel over femurkop: bepalen van het punt waar de anterieure
femurkop buiten de cirkel treedt
▪ 2de lijn vanuit middelpunt femurkop nr punt waar het asferisch deel
begint
▪ Alfa hoek = hoek tssn die 2 lijnen
o Nrml: 42-47°
o Pat: 65-74°
o Grens: >50°
- Kop-hals-offset meten:
o Vaak verkleind bij CAM-deformatie
o Meten:
▪ Lijn 1 langs as femurhals
▪ Lijn 2 evenwijdig aan lijn2, rakend aan anterieure grens
femurkop
▪ Lijn 3 evenwijdig aan lijn 1 en 2, dr het punt waar asfericiteit
begint
▪ Femorale head-neck offset = tangentiële afstand tssn lijn 2 en 3
o Nrml: 11,6 +/- 0,7mm
o CAM: 7,2 +/- 0,7mm
- Willberg-hoek:
o Nrml: 20-40°
o Pincer: >40°
o Meten:
▪ Verticale lijn in middelpunt cirkel rond femurkop loodrecht op horizontale lijn tssn
de 2 middelpunten van beide femurkoppen
▪ = hoek gevormd dr lijn te trekken uit het middelpunt nr meest laterale punt op
actetabulum
, Samenvatting partim anatomie, pathologie en medische beeldvorming 3
BEHANDELING
- Kan conservatief OF operatief
- Conservatief: eerder symptomatisch
o Kiné:
▪ Tractie
▪ decoaptatie van heupgewr
▪ Stabiliserende oef van bekken: pelvic drop opsporen + glut med trainen
▪ Stabiliserende oef vr lage rug
o Aanpassen van bep FA waarbij heupbew worden vermeden
o Aanpassen/stoppen met bep sport
o Pijnstillende/ontstekingsremmende medicatie
o Conflictmomenten thv heupgewr vermijden: diep squatten, lang in diepe zetel zitten,..
- Chirurgisch: antroscopie
o = intra-articulaire evaluatie van kraakbeen, al dan niet met shaving + evaluatie van labrum +
CAM verwijderen
- Goede outcome op korte termijn: 1-3j return to sport
- Resultaten op lange termijn onduidelijk
WEKE DELEN LETSELS THV DIJ
QCEPS LETSELS
- Frequentst: qceps strain > qceps contusie
- Vooral bij sporttrauma : voetbal, gewichtheffen, rugby, sprint
QCEPS VERREKKING OF SCHEUR
ETIOLOGIE
- Meestal dr overstretching tijdens contrctie
- Bevorderende factoren:
o Verkorte spieren
o Links-rechts versch in spierkracht
o Te weinig cooling down
o Te weinig warming up
o Chr inflammatie
o Systeemaandoening: collagenose
- Meestal in rectus femoris thv middenste deel > vastus lateralis/intermedius > vastus medialis
- Letsel thv bovenpool van patella: eerder handtekening van vroegere cortisone-injecties
SYMPTOMEN
1. 1ste graad strain: lopen nog mglk MAAR niet sprinten/springen/schoppen
2. 2de graad strain:
• geen enkele activiteit mglk
• Zwelling thv een bloeduitstorting → vaak zakt hematoom uit
de
3. 3 graad strain:
• Duidelijke inkeping: gevuld dr hemorragie → vaak miskend: ook omdat zekere extensiekracht
nog mglk dr mediale en laterale retinacula en andere spieren
