Samenvatting Verkennen van het werkveld 1

Verkennen 1

Welzijnsbeleid (Bart Broos)

2. Welzijnsbeleid en de verschillende beleidsniveaus

Wat is welzijnsbeleid?

 Beleid dat gericht is op het bevorderen van het welzijn
(welbevinden) van mensen.
 Het gaat bv. over:
o Kinderopvang
o Woonzorgcentra voor ouderen
o Ondersteuning voor mensen met een beperking
o Hulp voor mensen in kwetsbare situaties

Waarom is het belangrijk?

 Een groot deel van het overheidsbudget gaat naar
welzijnsdiensten.
 Heel veel mensen komen hiermee in contact, direct of indirect.

Waarom is het complex?

 Er zijn veel verschillende doelgroepen:
o Gezinnen
o Personen met een handicap
o Ouderen
o Mensen in armoede of kwetsbaarheid
 Er zijn veel aanbieders:
o Overheid (publiek)
o Non-profitorganisaties
o Commerciële aanbieders
 Meerdere bestuursniveaus zijn betrokken:
o Federale overheid
o Vlaamse overheid (of andere gemeenschappen)
o Lokale overheden (gemeentes)

Wie is bevoegd voor wat?

o Gemeenschappen (zoals de Vlaamse overheid):

 Hebben sinds de staatshervormingen de meeste
bevoegdheden over welzijn.
 ➤ Zij regelen o.a. het Groeipakket (nieuwe naam voor
kinderbijslag).
 ➤ Zij ondersteunen preventieve hulp, zoals Huizen van het
Kind.

o Federale overheid:

,  Bevoegd voor verlofstelsels zoals:
o Ouderschapsverlof
o Tijdskrediet

o Lokale overheden (gemeentes):

 Organiseren plaatselijke diensten zoals:
o Huizen van het Kind
o Lokale hulpverlening
 Krijgen hiervoor financiële steun van de Vlaamse overheid.

Voorbeeld: Gezinsbeleid

 Federale overheid: ouderschapsverlof, tijdskrediet
 Vlaamse overheid: Groeipakket, preventieve ondersteuning
 Lokale overheid: Huizen van het Kind (met steun van Vlaanderen)

2.2. De rol van de Vlaamse overheid in het welzijnsbeleid

Vlaamse overheid = belangrijkste speler

 Hoofdrol in welzijnsbeleid binnen Vlaanderen.
 Doel: een adequaat beleid ontwikkelen dat aansluit bij de noden
van de burgers.
 Belangrijk omdat mensen in hun leven vaak geconfronteerd worden
met:
o Armoede
o Gezondheidsproblemen
o Psychische problemen
o Zorgnoden (jong en oud)

Wat doet de Vlaamse overheid concreet?

 Stelt algemene regels op binnen beleidsvelden zoals:
o Sociale huisvesting
o Kinderopvang
o Jeugdhulp
o Ouderenzorg
 Geeft subsidies/middelen om hulpverlening te realiseren.
 Besteedt hulpverlening uit aan andere organisaties:

Welke organisaties voeren het uit?

1. Publieke organisaties
o Voorbeeld: OCMW (Openbaar Centrum voor Maatschappelijk
Welzijn)
2. Private non-profitorganisaties (vzw’s)
o Voorbeeld: CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk)
3. Commerciële organisaties
o Voorbeeld: Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) Gent

, 4. Publiek-private samenwerkingen (PPS)
o Voorbeeld: Sommige woonzorgcentra

Wat is een welzijnsorganisatie (zorgvoorziening)?

 Een organisatie die erkend is door de Vlaamse overheid en
actief is in bv.:
o Gezinsbegeleiding
o Maatschappelijk welzijn
o Integratie van nieuwkomers
o Ondersteuning van mensen met een beperking
o Ouderenzorg
o Jeugdbescherming
o Hulp aan gedetineerden (re-integratie)

Extra hulpmiddel:

 Het welzijnslandschap is erg breed en complex.
 Via de sociale kaart kun je alle erkende voorzieningen in
Vlaanderen opzoeken

Minister Welzijn, volksgezondheid en gezin = Caroline gennez

2.3. De rol van het lokale bestuur in het welzijnsbeleid

Lokale besturen = schakels binnen groter systeem

 Werken niet losstaand van andere bestuursniveaus.
 Voeren taken uit in opdracht van of binnen regels van:
o Vlaamse overheid
o Federale overheid
 Lokale besturen voeren ook eigen beleid, binnen wettelijke kaders.

Drie soorten welzijnstaken van lokale besturen

1. Opgelegde taken
(geen vrijheid, puur uitvoering)

 Rechtstreeks opgelegd door Vlaamse of federale overheid.
 Geen beleidsruimte voor lokaal bestuur.
 Voorbeelden:
o Afleveren van rijbewijzen
o Maatschappelijke hulp aan vreemdelingen

2. Taken van gemengd belang
(gedeeltelijke vrijheid, binnen voorwaarden)

 Soms verplicht, soms optioneel.
 Lokaal bestuur mag mee invulling geven binnen bepaalde regels.
 Voorbeelden:

, o Gemeentelijk onderwijs
o Uitbaten van woonzorgcentrum

3. Lokaal gekozen taken
(volledige beleidsvrijheid, maar binnen wet)

 Volledig op initiatief van het lokaal bestuur.
 Zelf bepalen of en hoe ze het doen.
 Moeten zich houden aan algemene wetten (bv.
overheidsopdrachten).
 Voorbeelden:
o Culturele projecten opzetten
o Extra financiële steun uitwerken



Lokale besturen als regisseur van sociaal beleid

 Ze coördineren het aanbod van sociale diensten.
 Werken met publieke én private actoren.
 Willen aanbod beter afstemmen op de lokale noden.
 Actief op diverse domeinen:
o Kinderopvang
o Integratie van minderheden
o Gezinsondersteuning
o Eerstelijnszorg
o Woonzorg
o Armoedebestrijding

Wettelijke basis

 Vlaams Decreet Lokaal Sociaal Beleid (2018):
o Legt de coördinerende en regisserende rol expliciet bij het
lokaal bestuur.

Concreet via gemeentelijke meerjarenplanning

 Lokale besturen vertalen sociaal beleid naar:
o Doelstellingen
o Acties
o Budgetten
o Partnerschappen

3. de kenmerken van (zorg)organisatie
3.1. Categoriaal vs niet – categoriale voorzieningen

Categoriaal Niet - categoriaal
o Exclusief voor één specifieke o Iedereen kan hier terecht
doelgroep o Bv. OCMW
o Kan probleem- of