Ouderenzorg en geriatrie
1. Preventie van functieverlies
1. De functionele mogelijkheden in kaart brengen
Dagelijks functioneren
- activiteiten van het dagelijks leven (ADL)
- van belang voor de zelfredzaamheid in de eigen leefomgeving
- instrumentele activiteiten van het dagelijks leven (IADL)
- complexere activiteiten waarvoor ook planning en inzicht nodig zijn
kennis van de functionele mogelijkheden is nodig om veranderingen op te volgen en negatieve
gezondheidsuitkomsten zoals functieverlies voor te blijven
De ADL en IADL kunnen we ook in kaart brengen met specifieke meetinstrumenten —> de Katz-schaal en de
IADL-schaal van Lawton en Brody zijn 2 wijdverspreide schalen
1.1. Katz-schaal
- bevraagt de mate waarin een persoon hulp nodig heeft bij het uitvoeren van 6 activiteiten in het
dagelijkse leven —> wassen, kleden, verplaatsen, toiletbezoek, continentie en eten
- wordt gebruikt voor het opsporen van problemen bij het uitvoeren van de ADL en voor het opstellen
van een zorgplan dat overeenkomt met de overgebleven mogelijkheden
- 5 verschillende zorgprofielen voor de WZC
- O : bijna geen zorg / hulp nodig
- A : lichte zorg, beperkt hulp nodig
- B : zorgafhankelijk —> uitgebreide hulp nodig van eerder
- C : zwaar fysiek zorgafhankelijk
- Cd : zwaar fysiek zorgafhankelijke en gedesoriënteerd in tijd en ruimte
- Cc : comateuze bewoners
- D : diagnose dementie vastgesteld adhv een diagnostisch bilan
- we gebruiken de Belgische Katz-schaal voor de financiering van de zorgkosten in WZC en
thuisverpleging
- voor de financiering van de zorgpost is aan de Katz-schaal ook de Mini Mental State
Examination (MMSE) gekoppeld
- de zorgondersteuning die in de thuiszorg of de woonzorgcentra noodzakelijk is, is echter vaak
groter dan de zorgondersteuning die we afleiden uit de Belgische Katz-schaal
- bv. als een oudere zorgontvanger visuele beperkingen heeft, zal de zorgondersteuning bij de
ADL meer tijd in beslag nemen
- —> de Belgische Katz-schaal kijk enkel naar de ADL-functies en geeft zo slechts een beperkte
beschrijving van de zorgbehoefte —> de BelRAI maakt het mogelijk om een globale beoordeling te
maken van de fysieke, cognitieve, psychische en sociale zorg-noden van een persoon = beter
zorgbehoefte in kaart brengen
1.2. BeIRAI
- Resident Assessment Instrument (RAI) —> gezondheids- en welzijnssituatie van kwetsbare ouderen
in instellingen op een gestandaardiseerde en gestructureerde manier in kaart te brengen en een
kwalitatieve zorgplanning en monitoring te realiseren
- interRAI-beoordelingsinstrumenten
- long-term care facilities, acute care, palliative care, mental health en community mental health
Pagina 1 van 100
1. Preventie van functieverlies
1. De functionele mogelijkheden in kaart brengen
Dagelijks functioneren
- activiteiten van het dagelijks leven (ADL)
- van belang voor de zelfredzaamheid in de eigen leefomgeving
- instrumentele activiteiten van het dagelijks leven (IADL)
- complexere activiteiten waarvoor ook planning en inzicht nodig zijn
kennis van de functionele mogelijkheden is nodig om veranderingen op te volgen en negatieve
gezondheidsuitkomsten zoals functieverlies voor te blijven
De ADL en IADL kunnen we ook in kaart brengen met specifieke meetinstrumenten —> de Katz-schaal en de
IADL-schaal van Lawton en Brody zijn 2 wijdverspreide schalen
1.1. Katz-schaal
- bevraagt de mate waarin een persoon hulp nodig heeft bij het uitvoeren van 6 activiteiten in het
dagelijkse leven —> wassen, kleden, verplaatsen, toiletbezoek, continentie en eten
- wordt gebruikt voor het opsporen van problemen bij het uitvoeren van de ADL en voor het opstellen
van een zorgplan dat overeenkomt met de overgebleven mogelijkheden
- 5 verschillende zorgprofielen voor de WZC
- O : bijna geen zorg / hulp nodig
- A : lichte zorg, beperkt hulp nodig
- B : zorgafhankelijk —> uitgebreide hulp nodig van eerder
- C : zwaar fysiek zorgafhankelijk
- Cd : zwaar fysiek zorgafhankelijke en gedesoriënteerd in tijd en ruimte
- Cc : comateuze bewoners
- D : diagnose dementie vastgesteld adhv een diagnostisch bilan
- we gebruiken de Belgische Katz-schaal voor de financiering van de zorgkosten in WZC en
thuisverpleging
- voor de financiering van de zorgpost is aan de Katz-schaal ook de Mini Mental State
Examination (MMSE) gekoppeld
- de zorgondersteuning die in de thuiszorg of de woonzorgcentra noodzakelijk is, is echter vaak
groter dan de zorgondersteuning die we afleiden uit de Belgische Katz-schaal
- bv. als een oudere zorgontvanger visuele beperkingen heeft, zal de zorgondersteuning bij de
ADL meer tijd in beslag nemen
- —> de Belgische Katz-schaal kijk enkel naar de ADL-functies en geeft zo slechts een beperkte
beschrijving van de zorgbehoefte —> de BelRAI maakt het mogelijk om een globale beoordeling te
maken van de fysieke, cognitieve, psychische en sociale zorg-noden van een persoon = beter
zorgbehoefte in kaart brengen
1.2. BeIRAI
- Resident Assessment Instrument (RAI) —> gezondheids- en welzijnssituatie van kwetsbare ouderen
in instellingen op een gestandaardiseerde en gestructureerde manier in kaart te brengen en een
kwalitatieve zorgplanning en monitoring te realiseren
- interRAI-beoordelingsinstrumenten
- long-term care facilities, acute care, palliative care, mental health en community mental health
Pagina 1 van 100
