Lipiden en cellulaire membranen
Inleiding
Organische
macromoleculen
Eiwitten
Polynucleotiden/DNA Apolair: C en H Polair : func
Suikers groep
Vetten/lipiden
Functie lipiden :
- Signaalmethode
- Membranen
- Brandstof
Drie grote groepen
- Fosfolipiden
- Glycolipiden
- Cholesterol
Medisch belang van lipiden
Multiple sclerose/MS: myelineschede bevat plasmalogen verdwijnen
bij zieke myelineschede valt uiteen
Plasmalogen herkennen aan etherfunctie
Hartaandoeningen: antilichamen tegen fosfolipiden (bv trombose)
Alzheimer: verhoogde afbraak membraan fosfolipiden
De fosfolipiden
Bouwstenen:
- Glycerolruggengraad
- Fosfaatgroep
- Vetzuurketen verestering OH-groep
C2 is chiraal centrum
Acylketen(c-atomen in vetzuur) onvertakt, even
aantal c-atomen en cis-configuratie
, Meest voorkomend = C16 en C18
Acylketens fosfolipiden
Palmitinezuur C16
Stearinezuur C18
Oleïnezuur C18
Linolinezuur C18
Arachidonzuur C20
Arachidonzuur = basis van eicosanoïden: bij onsteking zal eicosanoïde
prostaglandine maken wordt omgezet in pijnsignaal
Fosfaatgroep kan volgende substituenten dragen:
- Ethanolamine
- Choline
- Serine
- Inositol: inositolring kan meerdere fosfaatgroepen
dragen
hier draagt inositolring slechts één fosfaatgroep
Inleiding
Organische
macromoleculen
Eiwitten
Polynucleotiden/DNA Apolair: C en H Polair : func
Suikers groep
Vetten/lipiden
Functie lipiden :
- Signaalmethode
- Membranen
- Brandstof
Drie grote groepen
- Fosfolipiden
- Glycolipiden
- Cholesterol
Medisch belang van lipiden
Multiple sclerose/MS: myelineschede bevat plasmalogen verdwijnen
bij zieke myelineschede valt uiteen
Plasmalogen herkennen aan etherfunctie
Hartaandoeningen: antilichamen tegen fosfolipiden (bv trombose)
Alzheimer: verhoogde afbraak membraan fosfolipiden
De fosfolipiden
Bouwstenen:
- Glycerolruggengraad
- Fosfaatgroep
- Vetzuurketen verestering OH-groep
C2 is chiraal centrum
Acylketen(c-atomen in vetzuur) onvertakt, even
aantal c-atomen en cis-configuratie
, Meest voorkomend = C16 en C18
Acylketens fosfolipiden
Palmitinezuur C16
Stearinezuur C18
Oleïnezuur C18
Linolinezuur C18
Arachidonzuur C20
Arachidonzuur = basis van eicosanoïden: bij onsteking zal eicosanoïde
prostaglandine maken wordt omgezet in pijnsignaal
Fosfaatgroep kan volgende substituenten dragen:
- Ethanolamine
- Choline
- Serine
- Inositol: inositolring kan meerdere fosfaatgroepen
dragen
hier draagt inositolring slechts één fosfaatgroep